Know All About BSc Home Science | बी.एस्सी होम सायन्स

Know All About BSc Home Science | बी.एस्सी होम सायन्स, पात्रता, प्रवेश, अभ्यासक्रम, महाविदयालये, नोकरीचे क्षेत्र, वेतन व भविष्यातील संधी.

बी.एस्सी होम सायन्स हे जीवशास्त्र, रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र, अर्थशास्त्र, मानव विकास, गृह व्यवस्थापन इत्यादी विषयांचे संयोजन आहे. Know All About BSc Home Science एक बहुविद्याशाखीय अभ्यासक्रम आहे, ज्यामध्ये कौटुंबिक पर्यावरणाशी संबंधित विविध विषयांचा समावेश आहे.

जसे की, दळणवळण आणि विस्तार, मानव विकास, अन्न आणि पोषण, संसाधन व्यवस्थापन, फॅब्रिक आणि परिधान विज्ञान हे गृहविज्ञानाचे काही प्रमुख स्पेशलायझेशन आहेत. तुम्हाला या क्षेत्रात करिअर करायचे असेल तर, बारावीच्या निकालानंतर बी.एस्सी होम सायन्स करणे हा एक उत्तम पर्याय आहे! या लेखामध्ये बी.एस्सी होम सायन्सबद्दल सर्व काही चर्चा केलेली आहे.

बी.एस्सी होम सायन्स म्हणजे काय?

बी.एस्सी होम सायन्स हा 3 वर्षांचा पदवीपूर्व पदवी अभ्यासक्रम आहे जो अन्न पोषण, आरोग्य, पर्यावरण आणि मानवी विकासाच्या अभ्यासाशी संबंधित आहे. जैविक विज्ञान, भौतिक आणि सामाजिक विज्ञानांचे ज्ञान अंतर्भूत करणे हे या अभ्यासक्रमाचे उद्दिष्ट आहे.

बी.एस्सी होम सायन्स हे अशा विद्यार्थ्यांसाठी आहे ज्यांना गृह व्यवस्थापन, नैसर्गिक विज्ञान, स्वयंपाक आणि घराशी संबंधित इतर अनेक सर्जनशील ॲक्टिव्हिटींमध्ये स्वारस्य आहे. (Know All About BSc Home Science)

हा अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांमध्ये गृह व्यवस्थापन आणि पारंपारिक संस्कृतीच्या क्षेत्रातील सखोल समज विकसित करण्यासाठी डिझाइन केलेला आहे. जर तुम्ही बीए होम सायन्स आणि बी.एस्सी होम सायन्समध्ये गोंधळलेले असाल तर खालील मुख्य फरकांवर एक नजर टाका:

बी.ए होम सायन्स	बी.एस्सी होम सायन्स
बॅचलर ऑफ आर्ट्स इन होम सायन्स	बॅचलर ऑफ सायन्स इन होम सायन्स
होम सायन्समधील बीएचा अभ्यासक्रम केवळ कला क्षेत्रात समाविष्ट आहे.	बी.एस्सी इन होम सायन्समध्ये विज्ञान आणि कला या दोन्ही विषयांचा समावेश केलेला अभ्यासक्रम आहे. त्यामुळे बी.एस्सी होम सायन्सचा अभ्यासक्रम तयार करण्यात दोन्ही क्षेत्रे महत्वाची भूमिका बजावतात
होम सायन्स अभ्यासक्रमामध्ये बीएसाठी कोणतेही विशेष प्रयोगशाळा किंवा फील्डवर्क नाही.	या अभ्यासक्रमात विज्ञानाच्या अंतर्गत येणाऱ्या विषयांसाठी स्वतंत्र प्रात्यक्षिक वर्ग आहेत.

बी.एस्सी होमसायन्स विषयी थोडक्यात

• कोर्स: बी.एस्सी होम सायन्स
• कोर्स लेव्हल: पदवीपूर्व पदवी
• कालावधी:  3 वर्षे
• पात्रता:  या अभ्यासक्रमास पात्र होण्यासाठी, उमेदवाराने मान्यताप्राप्त्‍ शिक्षण मंडळाची इ. 12 वी बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण असले पाहिजे. किंवा मान्यताप्राप्त मंडळाकडून समतुल्य पात्रता मिळवणे आवश्यक आहे. (Know All About BSc Home Science)
• प्रवेश प्रक्रिया: प्रवेश प्रक्रिया गुणवत्तेवर आधारित.
• कोर्स फी: सरासरी फी रु. 10  हजार ते 1 लाखाच्या दरम्यान आहे.
• नोकरीचे पद: आहारतज्ञ, कुटुंब नियोजन सल्लागार, अन्न तंत्रज्ञान, अन्न विश्लेषक, अन्न शास्त्रज्ञ, आरोग्य सेवा कर्मचारी, हॉस्पिटल अटेंडंट, पोषण तज्ञ, संशोधन सहाय्यक कुक, शेफ, शिक्षक, व्याख्याता इ.
• नोकरीरीचे क्षेत्र: कुकिंग कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस, हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्स, नर्सिंग होम्स, चिल्ड्रन वेल्फेअर सेंटर्स इ..
• सरासरी वेतन: सरासरी वार्षिक वेतन रु. 2 ते 10 लाखाच्या दरम्यान.
• आवश्यक कौशल्ये: सर्जनशील मन, व्यवस्थापन कौशल्य, निरीक्षण कौशल्य, आयोजन कौशल्ये, संभाषण कौशल्य, समस्या सोडवण्याची कौशल्ये, वैयक्तिक कौशल्य इ. (Know All About BSc Home Science)

पात्रता निकष

कोणत्याही महाविद्यालयात आपले पाऊल ठेवण्यापूर्वी आपण प्रथम आपली पात्रता सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे. बी.एस्सी होम सायन्ससाठी मूलभूत पात्रता म्हणजे उमेदवाराने मान्यताप्राप्त्‍ शिक्षण मंडळाची इ. 12 वी बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण असले पाहिजे. किंवा मान्यताप्राप्त मंडळाकडून समतुल्य पात्रता मिळवणे आवश्यक आहे. (Know All About BSc Home Science)

बी.एस्सी. गृहविज्ञान अभ्यासक्रम

अभ्यासक्रम आंतरविद्याशाखीय स्वरूपाचा आहे आणि अभ्यासक्रमाचा भाग म्हणून गणित, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र या मूलभूत गोष्टींचा समावेश आहे. तुमच्या संपूर्ण अभ्यासक्रमाच्या कालावधीत तुम्ही ज्या विषयांचा अभ्यास करू शकता ते खालील प्रमाणे आहेत.

• अन्न आणि पोषण
• अन्न विज्ञान
• कपडे आणि कापड
• कल्याणकारी कार्यक्रम
• केटरिंग मॅनेजमेंट – स्पेसची व्याख्या आणि व्याप्ती संघटना
• कौटुंबिक गतिशीलता
• गर्भधारणा – चिन्हे, अस्वस्थता, गर्भवती आईची काळजी
• ग्राहक अर्थशास्त्र
• घरामध्ये एर्गोनॉमिक्स
• नैतिकता
• पोषण संकल्पना
• प्रकल्प काम
• बायोकेमिस्ट्रीचा परिचय
• बाल कल्याणाची व्याख्या, उद्दिष्टे आणि तत्वज्ञान
• बाल वर्तन आणि मार्गदर्शन
• मज्जासंस्था
• मानवी विकास
• मानवी विकास
• मानसशास्त्र – अर्थ, व्याप्ती आणि निसर्ग
• रंगांचे वर्गीकरण
• लाँड्री सायन्स आणि फिनिशिंग फॅब्रिक्स
• विवाह – एक संस्था, गरजा आणि उद्दिष्टे म्हणून
• विस्तार शिक्षण
• शिवणकाम
• संभाषण कौशल्य
• संभाषण कौशल्य
• संसर्गजन्य रोग
• संसाधन व्यवस्थापन
• समुदायाच्या पोषणविषयक समस्या
• सेल जीवशास्त्र
• स्वयंपाक
• होम गार्डनिंगचा परिचय
• (Know All About BSc Home Science)

भारतातील बी.एस्सी होम सायन्स कॉलेजेस

• दिल्ली विद्यापीठ, दिल्ली
• इन्स्टिट्यूट ऑफ होम इकॉनॉमिक्स, दिल्ली
• बनारस हिंदू विद्यापीठ, उत्तर प्रदेश
• अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठ,  उत्तर प्रदेश
• बाबासाहेब भीमराव आंबेडकर विद्यापीठ, उत्तर प्रदेश
• चौधरी चरणसिंग हरियाणा कृषी विद्यापीठ, हरियाणा
• मगध विद्यापीठ, बिहार
• नालंदा मुक्त विद्यापीठ, बिहार
• महंत दर्शनदास महिला महाविद्यालय, बिहार
• निर्मला निकेतन कॉलेज ऑफ होम सायन्स, महाराष्ट्र, मुंबई
• सेंट तेरेसा कॉलेज केरळ, कोचीन
• ओरिसा कृषी आणि तंत्रज्ञान विद्यापीठ, ओरिसा
• लवली व्यावसायिक विद्यापीठ, पंजाब
• बीएफआयटी ग्रुप ऑफ इन्स्टिट्यूशन्स, उत्तराखंड, डेहराडून
• (Know All About BSc Home Science)

करिअर संधी

बी.एस्सी होम सायन्समध्ये पदवी पूर्ण केल्यानंतर उमेदवार एकतर त्याच क्षेत्रात प्रशिक्षक होऊ शकता किंवा संबंधित नोकरी मिळवू शकता. या क्षेत्रातील पदवीधरांना रोजगारासाठी काही लोकप्रिय क्षेत्र खाली दिली आहेत.

• अन्न तंत्रज्ञान
• अन्न विश्लेषक
• अन्न शास्त्रज्ञ
• आरोग्य सेवा कर्मचारी
• आहारतज्ञ
• कुक किंवा शेफ
• कुटुंब नियोजन
• कुटुंब नियोजन सल्लागार
• टेक्सटाईल डिझायनिंग
• निदर्शक
• पेंट्री प्रभारी
• पोषण तज्ञ
• बाल संगोपन दाता
• बेबी केअर टेकर
• मानवी विकास
• वस्त्र परिधान डिझायनर
• शिक्षक किंवा व्याख्याता
• संशोधन सहाय्यक असिस्टंट ड्रेस डिझायनर
• संसाधन व्यवस्थापन
• सहाय्यक फॅशन डिझायनर
• हॉस्पिटल अटेंडंट
• (Know All About BSc Home Science)

सरकारी आणि खाजगी क्षेत्रात बी.एस्सी होम सायन्स नोकऱ्या

बी.एस्सी होम सायन्स पदवीधारकांना सार्वजनिक आणि खाजगी क्षेत्रात आकर्षक संधी मिळू शकतात. त्यांच्या अनुभवाच्या आधारे सरकारी क्षेत्रात भरती केली जाते. यापैकी काही रोजगार संधी खाली सूचीबद्ध आहेत:

• अन्न विश्लेषक
• अन्न शास्त्रज्ञ
• उपनिबंधक
• ऑनलाइन पोषण तज्ञ
• कनिष्ठ लघुलेखक
• कुटुंब नियोजन समुपदेशक
• बाल विकास प्रकल्प अधिकारी
• वैद्यकीय अधिकारी
• शिक्षक किंवा व्याख्याता
• सोशल मीडिया विश्लेषक
• हॉस्पिटल अटेंडंट
• (Know All About BSc Home Science)

सरासरी वेतन

वेतनश्रेणी व्यक्तीच्या अनुभवानुसार आणि शिक्षणानुसार बदलते. बी.एस्सी होम सायन्स पदवीधरांची वेतन श्रेणी खालीलप्रमाणे आहे.

1. 0 ते 5 वर्षे: रु. 80,000 ते रु. 2 लाख प्रतिवर्ष.
2. 5 ते 10 वर्षे: 2 लाख ते 4 लाख रुपये प्रतिवर्ष.
3. 10 ते 20 वर्षे: रुपये 4 लाख ते 8 लाख रुपये प्रतिवर्ष.
4. (Know All About BSc Home Science)

विविध होम सायन्स पदे आणि त्यांचे सरासरी  वेतन खालील प्रमाणे आहे.

1. मानव संसाधन जनरलिस्ट,  वार्षिक सरासरी वेतन रु. 3 ते 3.5 लाख
2. आहारतज्ञ किंवा पोषणतज्ञ, वार्षिक सरासरी वेतन रु. 3 ते 4 लाख
3. कस्टमर केअर एक्झिक्युटिव्ह, वार्षिक सरासरी वेतन रु. 1 ते 1.5 लाख
4. सहाय्यक मानव संसाधन व्यवस्थापक, वार्षिक सरासरी वेतन रु. 5 लाख
5. ईआरपी सल्लागार, वार्षिक सरासरी वेतन रु. 10 लाख
6. खाते संचालक, वार्षिक सरासरी वेतन रु. 10 लाख
7. क्रिएटिव्ह डायरेक्टर, वार्षिक सरासरी वेतन रु. 10 लाख

• B.A. in Home Science | गृहविज्ञानात बी.ए.
• Know All About Bachelor of Science | विज्ञान शाखेतील पदवी
• Career Opportunities in the Science: विज्ञान शाखेत करिअर संधी
• Bachelor of Science after 12th Science | विज्ञान शाखेतील पदवी

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.