Diploma in Mining Engineering | खाण अभियांत्रिकी डिप्लोमा

Diploma in Mining Engineering | खाण अभियांत्रिकी डिप्लोमा, पात्रता, प्रवेश, अभ्यासक्रम, महाविदयालये, नोकरीच्या संधी व भविष्यातील व्याप्ती.

डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनीअरिंग (Diploma in Mining Engineering) हा 3 वर्षे कालावधी असलेला डिप्लोमा-स्तरीय अभ्यासक्रम आहे. या अभ्यासक्रमासाठी पात्रता निकष म्हणजे उमेदवार इ.10वी बोर्ड परीक्षा किमान 55 टक्के गुणांसह उत्तीर्ण असले पाहिजेत. खाण अभियांत्रिकी डिप्लोमा हा नावाप्रमाणेच असा कोर्स आहे ज्यामध्ये खनिज प्रक्रिया आणि खनिजे काढण्याचे विज्ञान आणि तंत्रज्ञान समाविष्ट आहे.

डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनीअरिंगचे प्रवेश केवळ गुणवत्तेवर आधारित आहेत, म्हणजे इयत्ता 10वी किंवा 12वी बोर्ड परीक्षेमध्ये मिळालेल्या गुणांवर आधारित. खाण अभियांत्रिकीमध्ये डिप्लोमा कोर्स सुविधा देणारी काही प्रमुख महाविद्यालये आहेत कलिंग विद्यापीठ, रायपूर, हिमालयन विद्यापीठ, इटानगर, स्वामी विवेकानंद विद्यापीठ, सागर, शासकीय पॉलिटेक्निक, नागपूर, अन्नामलाई विद्यापीठ, अन्नामलाई इ. खाण अभियांत्रिकी डिप्लोमासाठी सरासरी अभ्यासक्रम शुल्क रु. 20 ते 50 हजाराच्या दरम्यान आहे.

खाण अभियांत्रिकी डिप्लोमामध्ये खाण भूगर्भशास्त्र, खाणकामाचा परिचय, खाणकाम पद्धती, पृष्ठभाग खाणकाम, खाणीतील ब्लास्टिंग तंत्र, खाण सर्वेक्षण सराव, खाण यंत्रसामग्री, रॉक मेकॅनिक्स आणि ग्राउंड कंट्रोल इत्यादी विषय शिकवले जातात. Mining Engineering पदविका पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थी या क्षेत्रातील उच्च शिक्षणासाठी अर्ज करु शकतात. जसे की, खाण अभियांत्रिकीमध्ये बीई, बीटेक, एमई, एमटेक किंवा डॉक्टरेट असे बरेच पर्याय उपलब्ध आहेत.

खाण अभियांत्रिकी नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ रॉक मेकॅनिक्स, ऍटलस कॉप्को इंडिया, केपीजीएम बेंगळुरु, साउथ ईस्टर्न कोलफिल्ड्स, इ. मध्ये डिप्लोमाचे काही प्रमुख रिक्रुटर्स. खाण अभियांत्रिकीमध्ये डिप्लोमा केल्यानंतर ऑफर केलेले सरासरी प्रारंभिक वेतन रु. 5 ते 7 लाखाच्या दरम्यान आहे. (Diploma in Mining Engineering)

डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनिअरिंग विषयी थोडक्यात

कोर्स: डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनिअरिंग
कोर्स लेव्हल: डिप्लोमा
कोर्स कालावधी: 3 वर्षे
परीक्षा प्रकार: सेमिस्टर
पात्रता निकष: पात्रता इ. 12वी भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र विषयांसह किमान 55 टक्के गुणांसह उत्तीर्ण.
प्रवेश: गुणवत्तेवर आधारित
कोर्स फी: सरासरी रु. 20 ते 50 हजाराच्या दरम्यान
वेतन: वार्षिक सरासरी वेतन रुपये 5 ते 7 लाखाच्या दरम्यान.
जॉब प्रोफाइल: टेक्निकल लीड, मार्केट रिसर्च स्पेशलिस्ट, सायंटिफिक असिस्टंट, क्वालिटी टेक्निशियन, असिस्टंट मॅनेजर, क्वालिटी ॲश्युरन्स इंजिनियर, खाण डिझायनर, खाण अभियंता इ.
प्रमुख रिक्रूटर्स: नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ रॉक मेकॅनिक्स, ॲटलस कॉप्को इंडिया, केपीजीएम बेंगळुरू, साउथ ईस्टर्न कोलफिल्ड्स, अनेक संस्था इ. (Diploma in Mining Engineering)

पात्रता निकष

खाण अभियांत्रिकी डिप्लोमा ऑफर करणा-या महाविद्यालयात प्रवेश घेण्यासाठी उमेदवारांना पात्रता निकष पूर्ण करावे लागतील.

उमेदवारांनी किमान 55 टक्के एकूण गुणांसह मान्यताप्राप्त बोर्डातून दहावी उत्तीर्ण केलेली असावी.
इयत्ता 12वी उत्तीर्ण उमेदवारही या अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेऊ शकतात.
उमेदवारांनी 10 वी मध्ये विज्ञान विषय निवडलेला असावा. (Diploma in Mining Engineering)

प्रवेश प्रक्रिया

उमेदवारांची निवड 10वी किंवा 12वी मध्ये मिळालेल्या गुणांच्या आधारे केली जाते. डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनीअरिंगच्या प्रवेशासाठी विविध संस्थांद्वारे ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्ज जारी केले जातात. प्रक्रिया खालील प्रमाणे असते.

नोंदणी: उमेदवारांनी महाविद्यालयाच्या अधिकृत वेबसाइटवर नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
तपशील भरणे: नोंदणी पूर्ण केल्यानंतर, अर्जदारांनी अर्ज भरणे आवश्यक आहे. अर्जदारांना सर्व वैयक्तिक आणि शैक्षणिक तपशील जसे की नाव, वडिलांचे नाव, पत्ता, संपर्क तपशील, शैक्षणिक पात्रता तपशील इत्यादी भरावे लागतील.
कागदपत्रे: उमेदवारांनी पडताळणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे.
अर्ज फी: अर्जदारांनी अर्जामध्ये दिल्या प्रमाणे अर्ज फी ऑनलाइन भरणे आवश्यक आहे.
कट-ऑफ: उमेदवारांनी महाविद्यालयांनी जाहीर केलेल्या कट-ऑफ यादीसाठी पात्र असणे आवश्यक आहे
मुलाखत आणि प्रवेश: ज्या उमेदवारांनी कट ऑफ लिस्ट यशस्वीरीत्या क्लिअर केली आहे, ते समुपदेशनानंतर प्रवेश घेण्यास पात्र होतात. (Diploma in Mining Engineering)

अभ्यासक्रम

डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनिअरिंगचा अभ्यासक्रम खालील प्रमाणे 6 सेमिस्टरमध्ये विभागलेला आहे.

सेमिस्टर: I संप्रेषण कौशल्य भौतिकशास्त्र-I रसायनशास्त्र-I गणित अभियांत्रिकी यांत्रिकी कार्यशाळा सराव लॅब (गट अ)
सेमिस्टर: II व्यवसाय अर्थशास्त्र उत्तरदायित्व भौतिकशास्त्र-II रसायनशास्त्र-II संगणक अनुप्रयोग अभियांत्रिकी गणित सामग्रीची ताकद विद्युत तंत्रज्ञान अभियांत्रिकी रेखाचित्र कार्यशाळा सराव लॅब (गट ब)
III: सेमिस्टर पर्यावरण अभियांत्रिकी मूलभूत इलेक्ट्रॉनिक्स खाण स्फोटकांचा परिचय करून देणे खाणकाम पद्धती आणि गॅस शोधणे संगणक-सहाय्यित डिझाइन आणि मसुदा प्रयोगशाळा (भाग अ)
IV: सेमिस्टर संप्रेषण कौशल्य अंडरग्रेजुएट कोळसा खाण पद्धती आणि समर्थन पृष्ठभाग खाण भूगर्भातील धातूयुक्त खाणकाम आणि टनेलिंग खाण धोक्याची खाण भूविज्ञान संप्रेषण कौशल्ये खाण पद्धती लॅब (भाग ब)
सेमिस्टर: V खाण व्यवस्थापन कायदा आणि सामान्य सुरक्षा-I विशेष भूमिगत पद्धती\ रॉक यांत्रिकी आणि इंधन तंत्र खाण सर्वेक्षण-I इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकी आणि यांत्रिक अभियांत्रिकी प्रयोगशाळा आणि प्रशिक्षण
सेमिस्टर: VI खाण मशिनरी-I खाण मशिनरी-II खाण व्यवस्थापन कायदा आणि सामान्य सुरक्षा-II खाण सर्वेक्षण II खाण वेंटिलेशन लॅब आणि प्रशिक्षण (Diploma in Mining Engineering)

प्रमुख महाविद्यालये

अनुराग अभियांत्रिकी महाविद्यालय
अन्नामलाई विद्यापीठ
आदर्श कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंग
कलिंग विद्यापीठ
गोदावरी इन्स्टिट्यूट ऑफ इंजिनीअरिंग अँड टेक्नॉलॉजी
भगवंत विद्यापीठ
सीएमजे विद्यापीठ

नोकरीच्या संधी

डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनीअरिंग पदवीधरांना नोकरीच्या भरपूर संधी उपलब्ध आहेत. खाण अभियांत्रिकीमध्ये डिप्लोमा पूर्ण केल्यानंतर विदयार्थी उच्च शिक्षणाचा पर्याय देखील निवडू शकतात. या अभ्यासक्रमांतर्गत, विद्यार्थ्यांना इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकी आणि यांत्रिक अभियांत्रिकी यांसारख्या विविध अभियांत्रिकी प्रवाहांच्या संकल्पना जाणून घेतल्या जातात ज्यामुळे त्यांच्या सर्वांगीण विकासास मदत होते.

खाण अभियांत्रिकी नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ रॉक मेकॅनिक्स, ऍटलस कॉप्को इंडिया, केपीजीएम बेंगळुरू, साउथ ईस्टर्न कोलफिल्ड्स, अनेक संस्था इ. मध्ये डिप्लोमाचे काही शीर्ष रिक्रूटर्स. खाण अभियांत्रिकीमध्ये डिप्लोमा केल्यानंतर ऑफर केलेले वार्षिक सरासरी प्रारंभिक वेतन रु. 3 ते 15 लाचाच्या दरम्यान आहे. (Diploma in Mining Engineering)

जॉब प्रोफाइल

टेक्निकल लीड: टेक्निकल लीड ही अशी व्यक्ती असते जी टीम लीडर असते आणि कंपनीमधील डेव्हलपमेंट ग्रुपचे नेतृत्व करते.
सल्लागार: या अभियंत्यांची मुख्य जबाबदारी संशोधन, प्रयोग आणि नवीन ट्रेंड शोधणे आहे. ते नवीन प्रकल्पांसाठी सल्लागार म्हणूनही काम करु शकतात.
वैज्ञानिक सहाय्यक: वैज्ञानिक सहाय्यक संशोधनाशी संबंधित सर्व विषयांमध्ये मदत करतात.
खाण अभियंता: जमिनीतून खनिजे, तेल आणि धातू सुरक्षितपणे काढण्यासाठी जबाबदार. सुरक्षा नियमांची काळजी घेणे आणि योग्य साधनांचा वापर करणे ही खाण अभियंत्यांची जबाबदारी आहे. (Diploma in Mining Engineering)
गुणवत्ता तंत्रज्ञ: उत्पादन प्रक्रियेदरम्यान, ते चाचण्या करतात आणि उत्पादित केलेल्या उत्पादनांची गुणवत्ता तपासतात.

डिप्लोमा इन मायनिंग अभियांत्रिकी पदवीधर कोळसा आणि तेल कंपन्या, महाविद्यालये आणि विद्यापीठे, उत्पादन उद्योग आणि इतर खाण कंपन्यांमध्ये सामील होऊ शकतात. विद्यार्थी या क्षेत्रात उच्च शिक्षणासाठी देखील निवड करु शकतात. ते खाण अभियांत्रिकीमध्ये बीई, बीटेक, खाण अभियांत्रिकीमध्ये एमटेक, पीएच.डी. खाण अभियांत्रिकी हा सदाबहार प्रवाह असल्याने खाण अभियंत्यांना प्रचंड मागणी आहे. (Diploma in Mining Engineering)

भविष्यातील व्याप्ती

खाण अभियांत्रिकी डिप्लोमा अभ्यासक्रम पूर्ण करणा-या विदयार्थ्यांना भारत आणि इतर देशांमध्ये उज्ज्वल संधी आहेत. डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनीअरिंग अंतर्गत, विद्यार्थी इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकी आणि यांत्रिक अभियांत्रिकी यांसारख्या विविध अभियांत्रिकी शाखांचा अभ्यास करतात.

डिप्लोमा इन मायनिंग इंजिनीअरिंग पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थी वैज्ञानिक सहाय्यक, तांत्रिक नेतृत्व, खाण अभियंता, गुणवत्ता तंत्रज्ञ, गुणवत्ता आश्वासन अभियंता, संशोधन विशेषज्ञ आणि बाजार संशोधन विशेषज्ञ बनू शकतात. विद्यार्थी खाजगी किंवा सरकारी खाण महामंडळासाठी काम करु शकतात. (Diploma in Mining Engineering)

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

Best Courses After Science Graduation | विज्ञान शाखेतील पदवी नंतरचे सर्वोत्तम अभ्यासक्रम

Best Courses After Commerce Graduation | वाणिज्य पदवी नंतरचे सर्वोत्तम अभ्यासक्रम

Best Courses After Arts Graduation | कला शाखेतील पदवीनंतरचे सर्वोत्तम अभ्यासक्रम

How to Discover Your Ideal Superpower

Diploma in Fisheries After 10th | १०वी नंतर मत्स्यव्यवसायातील डिप्लोमा

B.A. in Computer Applications | संगणक ॲप्लिकेशनमध्ये बी.ए.