Undarala Manjar Sakshah | ‘उंदराला मांजर साक्ष,’ म्हणीचा अर्थ, लाक्षणिक अर्थ, म्हणीमागील संकेत, मुख्य मुद्दे, उदाहरणे, म्हणीचा उपयोग व शिकवण.
मराठी भाषेतील म्हणी या आपल्या दैनंदिन जीवनातील अनुभव, निरीक्षण आणि शहाणपणाचे उत्कृष्ट प्रतिबिंब असतात. “उंदराला मांजर साक्ष” (Undarala Manjar Sakshah) ही अशीच एक प्रभावी आणि अर्थपूर्ण म्हण आहे. या म्हणीतून समाजातील काही विशिष्ट प्रवृत्तीवर उपरोधिक टीका केली जाते.
या म्हणीचा अर्थ वाईट कृत्य करताना एकमेकांना साथ देणे किंवा ज्याचे हिताचे संबंध आहेत, अशा व्यक्तीलाच त्या गोष्टीबद्दल विचारणे किंवा साक्ष मागणे.
Table of Contents
🔹 म्हणीचा अर्थ
- अर्थ: उंदीर आणि मांजर हे नैसर्गिक शत्रू आहेत. मांजर उंदराला खाते, तरीही उंदराने मांजराला साक्ष देणे म्हणजे स्वतःच्या नाशाला आमंत्रण देणे.
- वापर: जेव्हा एखादी भ्रष्ट व्यक्ती किंवा चोर दुसऱ्या भ्रष्ट व्यक्तीला पाठिंबा देतो, तेव्हा ही म्हण वापरतात.
“उंदराला मांजर साक्षी” (Undarala Manjar Sakshah) याचा शब्दशः अर्थ असा होतो की, उंदराच्या बाजूने साक्ष देण्यासाठी मांजर उभे आहे. परंतु प्रत्यक्षात मांजर हे उंदराचे शत्रू आहे. त्यामुळे अशी साक्ष कधीही न्याय्य किंवा प्रामाणिक असू शकत नाही.
🔹 लाक्षणिक अर्थ
Undarala Manjar Sakshah ही म्हण अशा परिस्थितीसाठी वापरली जाते जिथे:
- समान लायकीचे किंवा दोषी लोक एकमेकांचे समर्थन करतात.
- अविश्वासार्ह किंवा पक्षपाती व्यक्ती साक्ष देतात .
- न्यायाच्या नावाखाली अन्याय केला जातो .
🔹 म्हणीमागील संकेत
- उंदीर आणि मांजर यांचे नाते नैसर्गिकरित्या शत्रुत्वाचे आहे
- अशा दोन विरोधी स्वभावाच्या घटकांमध्ये प्रामाणिकपणा अपेक्षित नसतो
- त्यामुळे “मांजर साक्षी” म्हणजे विश्वासघात किंवा ढोंग
🔹 मुख्य मुद्दे (Points)
- अयोग्य व्यक्तींचे समर्थन: जे लोक स्वतः चुकीचे असतात, तेच इतर चुकीच्या लोकांचे समर्थन करतात. अशा वेळी न्याय मिळण्याची शक्यता कमी होते.
- पक्षपातीपणा (Bias): या म्हणीतून पक्षपाती वृत्तीवर टीका केली जाते. जिथे साक्ष देणारी व्यक्ती निष्पक्ष नसते, तिथे सत्य दडपले जाते. (Undarala Manjar Sakshah)
- ढोंगीपणा आणि फसवणूक: मांजर उंदरासाठी साक्ष देणे म्हणजेच एक प्रकारचा ढोंगीपणा आहे. प्रत्यक्षात तो उंदराचा शत्रू असूनही साक्ष देतो.
- न्यायव्यवस्थेतील त्रुटी: कधी कधी समाजात किंवा व्यवस्थेत अशा घटना घडतात जिथे चुकीच्या लोकांना योग्य ठरवले जाते. ही म्हण त्या त्रुटींवर भाष्य करते.
- समान प्रवृत्तीचे लोक एकत्र येणे: वाईट प्रवृत्तीचे लोक नेहमी एकत्र येतात आणि एकमेकांना मदत करतात, जरी ते चुकीचे असले तरी.
- सत्य दडपले जाणे: अशा परिस्थितीत खरे सत्य बाहेर येत नाही. कारण साक्ष देणारे लोकही चुकीचे असतात.
- समाजातील उपरोधिक वास्तव: ही म्हण समाजातील वास्तवावर उपरोधिक भाष्य करते की, अनेकदा योग्य लोकांऐवजी अयोग्य लोकच निर्णय घेतात. (Undarala Manjar Sakshah)
🔹 उदाहरणे
- राजकारणात: काही नेते एकमेकांच्या चुकीच्या कृत्यांना समर्थन देतात, जरी त्यांना ते चुकीचे असल्याचे माहीत असते.
- कार्यालयीन जीवनात: एखाद्या चुकीच्या कर्मचाऱ्याला त्याच्यासारखेच इतर कर्मचारी वाचवण्याचा प्रयत्न करतात.
- शाळा किंवा कॉलेजमध्ये: विद्यार्थी एकमेकांच्या गैरप्रकारांना झाकण्यासाठी खोटी साक्ष देतात. (Undarala Manjar Sakshah)
🔹 म्हणीचा उपयोग
Undarala Manjar Sakshah ही म्हण आपण खालील प्रसंगी वापरू शकतो:
- जेव्हा दोन चुकीचे लोक एकमेकांचे समर्थन करतात
- जेव्हा साक्ष देणारी व्यक्ती विश्वासार्ह नसते
- जेव्हा न्याय मिळत नाही आणि अन्याय होतो
- (Undarala Manjar Sakshah)
🔹 शिकवण (Moral)
- नेहमी निष्पक्ष आणि प्रामाणिक राहावे.
- चुकीच्या गोष्टींचे समर्थन करू नये.
- सत्याला साथ द्यावी, जरी ते कठीण असले तरी.
- योग्य व्यक्तीच न्यायासाठी निवडावी.
- (Undarala Manjar Sakshah)
🔹समानार्थी म्हणी
“उंदराला मांजर साक्ष” म्हणजे गुन्हेगार किंवा दोषी व्यक्तींना एकमेकांची साथ असणे किंवा पाठिंबा असणे. या म्हणीच्या समानार्थी म्हणी खालीलप्रमाणे आहेत:
- दोघांचे भांडण, तिसऱ्याचा लाभ (अर्थ: दोन जण भांडतात आणि तिसराच फायदा घेतो, हे सहसा अशा परिस्थितीत वापरले जाते जेव्हा दोघेही चुकीचे असतात).
- आयत्या बिळात नागोबा (अर्थ: दुसऱ्याने केलेल्या कष्टाचा फायदा स्वतः घेणे).
- चोराच्या उलट्या बोंबा (अर्थ: गुन्हेगार स्वतःच ओरडून ओरडून स्वतःला निर्दोष सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करतो).
- गोगलगाय पोटात पाय (अर्थ: वरून शांत दिसणे पण आतून कपटी असणे).
- आंधळं दळतंय, कुत्रं पीठ खातंय (अर्थ: एकाने कष्टाचे काम करावे आणि दुसऱ्याने त्याचा अन्यायाने फायदा घ्यावा).
या म्हणी सहसा दोन विरुद्ध मतांचे लोक किंवा शत्रू स्वार्थासाठी एकत्र येतात, अशा वेळी वापरल्या जातात.
🔹 निष्कर्ष
“उंदराला मांजर साक्षी” ही म्हण आपल्या समाजातील एका महत्त्वाच्या वास्तवाकडे लक्ष वेधते. ती आपल्याला शिकवते की, सत्य आणि न्यायासाठी योग्य आणि निष्पक्ष व्यक्तींची गरज असते. चुकीच्या लोकांच्या समर्थनामुळे केवळ अन्याय वाढतो. त्यामुळे प्रत्येकाने आपल्या वागण्यात प्रामाणिकपणा आणि सत्यनिष्ठा ठेवणे आवश्यक आहे. (Undarala Manjar Sakshah)
- Ali Mili Gupchili | अळी मिळी गुपचिळी
- Unity is the strength | एकीचे बळ तिथेच फळ
- Navadatiche Mitha Alani | नावडतीच मीठ अळणी
- Kakhet Kalsa Gavala Valsa | काखेत कळसा गावाला वळसा
- Aikave Janache Karave Manache | ऐकावे जनाचे करावे मनाचे
आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

The Power of Taking Risks in Life

Professional Courses After 12th | १२वी नंतरचे व्यावसायिक अभ्यासक्रम

B.A. in Fashion Design | फॅशन डिझाइनमध्ये बी.ए.

Dam Kari Kam | दाम करी काम

Risk Without Regret

