20 Government Schemes for Students | शैक्षणिक यशासाठी आर्थिक मदत, शिष्यवृत्ती, मोफत शैक्षणिक संसाधने आणि करिअरविषयक सहाय्य मिळवण्यासाठी 20 सरकारी योजना जाणून घ्या.
शिक्षणाचा खर्च वाढत असताना आर्थिकदृष्ट्या गरजू, गुणवंत, मागासवर्गीय, दिव्यांग तसेच व्यावसायिक शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी केंद्र आणि महाराष्ट्र सरकारकडून विविध शिष्यवृत्ती, शुल्क सवलत, निर्वाह भत्ता आणि शिक्षण सहाय्य योजना राबवल्या जातात. महाराष्ट्रातील अनेक शिष्यवृत्तींसाठी MahaDBT हे महत्त्वाचे ऑनलाइन व्यासपीठ आहे. पात्रता जात, उत्पन्न, अभ्यासक्रम, गुण, संस्थेचा प्रकार आणि इतर निकषांनुसार बदलते. (20 Government Schemes for Students)
खाली विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त 20 सरकारी योजनांची माहिती दिली आहे.
Table of Contents
1. भारत सरकार मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती
मॅट्रिकनंतरचे शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना आर्थिक मदत मिळते. विशेषतः सामाजिकदृष्ट्या व आर्थिकदृष्ट्या मागास विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना महत्त्वाची आहे.
2. मॅट्रिकोत्तर शिक्षण शुल्क व परीक्षा शुल्क सवलत
पात्र विद्यार्थ्यांच्या ट्युशन फी आणि परीक्षा शुल्काचा भार कमी करण्यासाठी शुल्क सवलत दिली जाते.
3. व्यावसायिक अभ्यासक्रमातील विद्यार्थ्यांसाठी निर्वाह भत्ता
व्यावसायिक अभ्यासक्रम शिकणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षणादरम्यान निर्वाहासाठी आर्थिक मदत दिली जाते.
4. राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज गुणवत्ता शिष्यवृत्ती
गुणवंत विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक सहाय्य देणारी महत्त्वाची महाराष्ट्र शासनाची योजना आहे.
5. दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती
दिव्यांग विद्यार्थ्यांना शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क आणि अभ्यासक्रमानुसार निर्वाह भत्ता मिळू शकतो. (20 Government Schemes for Students)
6. अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती
SC आणि नवबौद्ध विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी विविध प्रकारचे शुल्क सहाय्य व इतर लाभ उपलब्ध आहेत. पात्रतेनुसार ट्युशन आणि परीक्षा शुल्काचा समावेश होऊ शकतो. (20 Government Schemes for Students)
7. आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती
अनुसूचित जमातीतील विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क आणि संबंधित शैक्षणिक सहाय्याच्या योजना उपलब्ध आहेत.
8. OBC विद्यार्थ्यांसाठी मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती
OBC विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी शिष्यवृत्ती आणि पात्रतेनुसार इतर आर्थिक लाभ दिले जातात.
9. VJNT विद्यार्थ्यांसाठी मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती
विमुक्त जाती व भटक्या जमातीतील विद्यार्थ्यांसाठी उच्च शिक्षणाकरिता आर्थिक सहाय्य उपलब्ध आहे.
10. SBC विद्यार्थ्यांसाठी मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती
SBC प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क आणि अभ्यासक्रमानुसार निर्वाह भत्ता मिळू शकतो.
11. OBC मुलींसाठी व्यावसायिक शिक्षण शुल्क सहाय्य
व्यावसायिक अभ्यासक्रमात प्रवेश घेतलेल्या पात्र OBC मुलींना ट्युशन व परीक्षा शुल्काच्या परताव्याची सुविधा उपलब्ध आहे. काही प्रकरणांमध्ये 100% शुल्क परताव्याची तरतूद आहे. (20 Government Schemes for Students)
12. गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी Assistance to Meritorious Students
11वी-12वी तसेच पुढील शिक्षणातील गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी ही शिष्यवृत्ती योजना आहे. लाभाची रक्कम अभ्यासक्रम आणि स्तरानुसार बदलते.
13. Eklavya Scholarship
पदव्युत्तर शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांसाठी महाराष्ट्राच्या उच्च शिक्षण विभागामार्फत Eklavya Scholarship उपलब्ध आहे.
14. State Government Open Merit Scholarship
गुणवंत विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी राज्य शासनाकडून गुणवत्ता आधारित शिष्यवृत्ती दिली जाते. (20 Government Schemes for Students)
15. गणित/भौतिकशास्त्रातील गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती
गणित किंवा भौतिकशास्त्र विषयात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांसाठी विशेष शिष्यवृत्ती उपलब्ध आहे.
16. Government Vidyaniketan Scholarship
शासकीय विद्यानिकेतनमधून 10वी उत्तीर्ण झालेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना ही शिष्यवृत्ती मिळू शकते. नवीन लाभासाठी 10वीमध्ये आवश्यक गुणांची अट आहे.
17. Dr. Punjabrao Deshmukh वसतिगृह निर्वाह भत्ता
उच्च किंवा व्यावसायिक शिक्षण घेताना वसतिगृहात राहणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना राहणीमानाच्या खर्चासाठी आर्थिक मदत मिळू शकते. (20 Government Schemes for Students)
18. राज्य सरकार दक्षिणा अधिछात्रवृत्ती
पदव्युत्तर शिक्षण घेणाऱ्या गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी ही विशेष शिष्यवृत्ती आहे. पात्र विद्यार्थ्यांना निश्चित मासिक शिष्यवृत्ती मिळते. (20 Government Schemes for Students)
19. अल्पसंख्याक विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती
अल्पसंख्याक समुदायातील विद्यार्थ्यांसाठी उच्च व व्यावसायिक शिक्षणाकरिता विविध शिष्यवृत्ती योजना उपलब्ध आहेत. (20 Government Schemes for Students)
20. शासकीय ITI विद्यार्थ्यांसाठी प्रशिक्षण स्टायपेंड
सरकारी ITI मधील Craftsman Training Scheme अंतर्गत पात्र प्रशिक्षणार्थींना दरमहा ₹500 स्टायपेंड देण्याची योजना MahaDBT वर नमूद आहे.
Read: Scholarships after 12th | इयत्ता १२ वी नंतरच्या शिष्यवृत्ती
सरकारी शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज कसा करावा?
महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांनी MahaDBT पोर्टलवर नोंदणी करून आपली शैक्षणिक, जात, उत्पन्न आणि इतर आवश्यक माहिती भरावी. पोर्टलवर विद्यार्थ्याच्या प्रोफाइलनुसार पात्र योजनांची माहिती पाहता येते आणि अर्जाची स्थितीही ट्रॅक करता येते. (20 Government Schemes for Students)
महत्त्वाची सूचना: प्रत्येक योजनेची पात्रता, उत्पन्न मर्यादा, कागदपत्रे, लाभाची रक्कम आणि अर्जाची अंतिम तारीख वेगळी असू शकते. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत सरकारी पोर्टलवरील अद्ययावत नियम तपासणे आवश्यक आहे. सध्या MahaDBT वर नवीन अर्जांसाठी MahaDBT 2.0 पोर्टलचा उल्लेख करण्यात आला आहे.
अधिकृत माहिती: MahaDBT – महाराष्ट्र शासन | myScheme – भारत सरकारच्या योजना शोधण्यासाठी अधिकृत पोर्टल
- Scholarships
- All Major Scholarship Portals in India
- PM-Vidyalaxmi Portal | पीएम-विद्यालक्ष्मी पोर्टल
- National Scholarship Portal | राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टल
- Know All About Leap Scholarship | लीप स्कॉलरशिप
- Dr Ambedkar CSS of Interest Subsidy | स्कीम ऑफ इंटरेस्ट
- How to Apply for an Educational Loan? | शैक्षणिक कर्ज प्रक्रिया
- All About National Scholarship Portal | नॅशनल स्कॉलरशिप पोर्टल
- Maharashtra Government Scheme 2026 | महाराष्ट्र सरकारी योजना 2026
- How to apply for a scholarship on MDBT | MahaDBT वर शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज कसा करावा
आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.
