Diploma in Entrepreneurship | उद्योजकता डिप्लोमा

Diploma in Entrepreneurship | उद्योजकता डिप्लोमा, पात्रता, प्रवेश, अभ्यासक्रम, नोकरी आणि व्याप्ती.

डिप्लोमा इन एंटरप्रेन्योरशिप (Diploma in Entrepreneurship) हा व्यवसाय व्यवस्थापनातील 1 वर्ष कालावधी असलेला अभ्यासक्रम असून जो उद्योजकतेचे स्वरुप आणि प्रक्रियांवर भर देतो.

अभ्यासक्रम कालावधी साधारणतः अभ्यासक्रम ऑफर करणाऱ्या संस्थांवर अवलंबून असतो. डिप्लोमा इन एंटरप्रेन्युअरशिप अभ्यासक्रमास पात्र होण्यासाठी उमेदवारांनी मान्यताप्राप्त बोर्डातून इयत्ता 12वी परीक्षा उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे.

या कार्यक्रमासाठी प्रवेश मुख्यतः उमेदवारांच्या प्रवेश परीक्षेतील कामगिरीच्या आधारावर दिले जातात. त्यानंतर अनेकदा वैयक्तिक मुलाखत घेतली जाते. अभ्यासक्रमासाठी वार्षिक सरासरी फी रु. 3 हजार ते 1 लाखाच्या दरम्यान असते. हा कार्यक्रम अशा उमेदवारांसाठी योग्य आहे ज्यांना व्यवसाय चालवण्याची आणि व्यवस्थापित करण्याची तसेच नंतर स्वतःचा व्यवसाय सुरु करण्याची इच्छा आहे.

उद्योजकतेचा डिप्लोमा करत असलेल्या उमेदवारांना भविष्यात नक्कीच विस्तृत संधी आहेत. अभ्यासक्रम यशस्वीरित्या पूर्ण केल्यानंतर उमेदवार किमान रु. 3 लाख  प्रारंभिक पगाराच्या पॅकेजची अपेक्षा करु शकतात.

डिप्लोमा इन डिप्लोमा इन एंटरप्रेन्योरशिप विषयी थोडक्यात

• कार्स: डिप्लोमा इन डिप्लोमा इन एंटरप्रेन्योरशिप (Diploma in Entrepreneurship)
• कोर्स लेव्हल: डिप्लोमा
• कालावधी: 1 वर्ष
• परीक्षा प्रकार: सेमिस्टर किंवा वार्षिक
• पात्रता: कोणत्याही शाखेतील इयत्ता 12वी बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण.
• प्रवेश प्रक्रिया: गुणवत्ता तसेच प्रवेश परीक्षेवर आधारित
• नोकरीचे क्षेत्र: महाविद्यालये, विद्यापीठे, प्रशासन कार्यालये, सल्लागार संस्था, लेखा संस्था, विक्री, व्यवसाय, विपणन कंपन्या इ. 
• नोकरीचे पद: मार्केटिंग एक्झिक्युटिव्ह, मार्केटिंग मॅनेजर, बिझनेस रिपोर्टर, बिझनेस कन्सल्टंट, फॅकल्टी, ॲडमिनिस्ट्रेटिव्ह ऑफिसर, फंडरेझर इ. (Diploma in Entrepreneurship)
• कोर्स फी: रु.3 हजार ते 1 लाखाच्या दरम्यान आहे.
• वेतन: सरासरी प्रारंभिक वार्षिक वेतन रु. 3 ते 9 लाख.

डिप्लोमा इन एंटरप्रेन्योरशिप या अभ्यासक्रमाची निवड का करावी?  

उद्योजकता पदविका अभ्यासक्रम अशा उमेदवारांसाठी आदर्श आहे ज्यांना उद्योजकता आणि व्यावसायिक क्षेत्राची आवड आहे. या कोर्सची निवड करण्याचे खालील फायदे आहेत.  

• या अभ्यासक्रमामध्ये विदयार्थी प्रभावीपणे व्यवसाय उघडण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी आवश्यक तंत्रे, डावपेच आणि कौशल्ये शिकतात.
• अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना उद्योजकीय कौशल्ये विकसित करण्यास सक्षम करतो जसे की जोखीम घेणे, नाविन्य, नेतृत्व गुण आणि संवाद. (Diploma in Entrepreneurship)
• या अभ्यासक्रमानंतर उमेदवारांना देशात तसेच परदेशात नोकरीच्या चांगल्या संधी आहेत.
• या अभ्यासक्रमानंतर उमेदवार उद्योजकता किंवा व्यवस्थापन क्षेत्रात पुढील अभ्यासाची निवड करु शकतात.
• उमेदवार स्वतःचा उद्योग सुरु करण्याबरोबरच शैक्षणिक संस्था, मार्केटिंग कंपन्या, सल्लागार इत्यादींमध्ये नोकरी शोधू शकतात.

प्रवेश प्रक्रिया

डिप्लोमा इन एंटरप्रेन्योरशिपची प्रवेश प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे.

• डिप्लोमा इन एंटरप्रेन्युअरशिप अभ्यासक्रमामध्ये प्रवेश हा मुख्यतः प्रवेश परीक्षा आणि परीक्षेतील उमेदवाराच्या कामगिरीवर आणि त्यानंतरच्या फेऱ्यांवर आधारित असतो. (Diploma in Entrepreneurship)
• उमेदवारांनी प्रवेश परीक्षेसाठी आवश्यक असलेले किमान पात्रता गुण प्राप्त केले पाहिजेत.

पात्रता निकष

• उमेदवारांनी मान्यताप्राप्त शिक्षण संस्थेतून इयत्ता 12वी बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी.
• विविध संस्थांनी सेट केल्यानुसार किमान पात्रता गुण प्राप्त करणे आवश्यक आहे.
• अनेक संस्था उमेदवारांनी मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून कोणत्याही शाखेतील पदवी पूर्ण केलेली असावी ही अपेक्षा करतात.

प्रवेश परीक्षा

ज्या उमेदवारांना अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश घ्यायचा आहे त्यांनी वेगवेगळ्या व्यवस्थापन प्रवेश परीक्षांना बसावे. काही सर्वात लोकप्रिय प्रवेश परीक्षाजसे की, CAT, MAT,  XAT, NMAT इ. (Diploma in Entrepreneurship)

प्रमुख महाविद्यालये

उद्योजकता डिप्लोमा ऑफर करणाऱ्या भारतातील काही प्रमुख संस्था खालील प्रमाणे आहेत.

• ISME स्कूल ऑफ मॅनेजमेंट अँड एंटरप्रेन्योरशिप
• इंडियन स्कूल ऑफ बिझनेस मॅनेजमेंट अँड ॲडमिनिस्ट्रेशन, नवी दिल्ली
• इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट स्टडीज, बनारस हिंदू विद्यापीठ
• नरसी मोंजी इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट स्टडीज
• नोएडा आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठ
• मदर तेरेसा महिला विद्यापीठ

जॉब प्रोफाइल

या स्पेशलायझेशनमधील सर्वोत्तम करिअर पर्यायांपैकी एक म्हणजे स्वयंरोजगार. उद्योजकतेच्या डिप्लोमासह, व्यक्ती स्वतःचा व्यवसाय सुरु करु शकतात किंवा लहान उद्योग चालवू शकतात आणि व्यवस्थापित करु शकतात. कोही नोकरीचे पद व त्यांचे वर्णन खालील प्रमाणे आहे.

• आर्थिक विश्लेषक: एखाद्या कंपनीचे आर्थिक नियोजन तयार करणे आणि त्याचे विश्लेषण करणे आणि संस्थेला सुप्रसिद्ध व्यावसायिक निर्णय घेण्याची परवानगी देणे. (Diploma in Entrepreneurship)
• बिझनेस रिपोर्टर: मुलाखती, तपासणी किंवा निरीक्षणाद्वारे बातमीदार घटनांबद्दल तथ्ये गोळा करणे आणि त्यांचे विश्लेषण करणे; वृत्तपत्र, वृत्त नियतकालिक, रेडिओ किंवा टेलिव्हिजनसाठी बातम्या नोंदवणे आणि लिहिणे.  
• लेखा व्यवस्थापक: लेखा विभागातील दैनंदिन क्रियाकलापांचे व्यवस्थापन आणि पर्यवेक्षण करण्यासाठी, वित्तीय माहितीचे विश्लेषण, रेकॉर्ड, ट्रॅक आणि ऑडिट करण्यासाठी आणि लेखा कर्मचारी व्यवस्थापित करा.
• विपणन व्यवस्थापक: व्यवसाय, सेवा, उत्पादने किंवा ब्रँडचा प्रचार करण्यासाठी; विपणन धोरणे विकसित करा; नवीन व्यवसाय लीड्स व्युत्पन्न करा आणि विपणन विभागाच्या कर्मचाऱ्यांवर देखरेख करा. (Diploma in Entrepreneurship)  

भविष्यातील संधी

पदवी अभ्यासक्रम यशस्वीरित्या पूर्ण केल्यानंतर, उमेदवार स्वतःचा व्यवसाय किंवा लघुउद्योग सुरु करु शकतात आणि चालवू शकतात. त्याशिवाय, त्यांना उद्योग, विपणन कंपन्या, सल्लागार आणि महाविद्यालये किंवा विद्यापीठांमध्ये देखील नोकरी मिळू शकते. शिवाय, उमेदवार त्यांची इच्छा असल्यास उद्योजकतेच्या पुढील अभ्यासाची निवड करु शकतात.

• उद्योजकता विकासामध्ये पदव्युत्तर पदविका: हा मुळात 1 वर्ष कालावधीचा पूर्णवेळ अभ्यासक्रम आहे, ज्यामध्ये 2 सेमिस्टर असतात. पात्र उमेदवारांनी किमान 50 टक्के  गुणांसह किंवा त्याच्या समकक्ष पदवी प्राप्त केलेली असावी. अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश मुख्यतः प्रवेश परीक्षांवर आधारित असतात.
• पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा मॅनेजमेंट इन बिझनेस एंटरप्रेन्युअरशिप: हा 2-वर्ष कालावधीचा पूर्णवेळ अभ्यासक्रम आहे जो वास्तविक व्यावसायिक समस्यांवर भर देतो. त्याच्या पात्रतेसाठी, उमेदवार किमान 50 टक्के गुणांसह किंवा समतुल्य पदवीधर असावेत. प्रवेश प्रक्रिया ही प्रवेश परीक्षांवर आधारित असते. (Diploma in Entrepreneurship)

Related Posts

• Business and Management Studies | व्यवसाय व्यवस्थापन
• Marketing Skills for Business | व्यवसायासाठी मार्केटिंग कौशल्ये
• Importance of a Diploma in Retail Management | रिटेल मॅनेजमेंट 

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.