How to use DigiLocker? | डिजीलॉकरचा वापर कसा करावा?

How to use DigiLocker? | डिजीलॉकर अधिकृत डिजिटल दस्तऐवज सुरक्षितपणे साठवते, त्यांची पडताळणी करते आणि ते सामायिक करते, ज्यामुळे प्रत्यक्ष कागदपत्रांची गरज उरत नाही.

आजच्या डिजिटल युगात महत्त्वाची कागदपत्रे नेहमी सोबत ठेवण्याची गरज कमी झाली आहे. आधार कार्ड, ड्रायव्हिंग लायसन्स, वाहन नोंदणी प्रमाणपत्र, शैक्षणिक प्रमाणपत्रे यांसारखी अनेक कागदपत्रे डिजिटल स्वरूपात सुरक्षित ठेवण्यासाठी DigiLocker (डिजीलॉकर) ही भारत सरकारची उपयुक्त डिजिटल सेवा आहे. DigiLocker च्या मदतीने नागरिकांना आपली महत्त्वाची कागदपत्रे ऑनलाइन मिळवता, साठवता आणि गरजेनुसार वापरता येतात. (How to use DigiLocker?)

DigiLocker म्हणजे काय?

DigiLocker हे भारत सरकारच्या डिजिटल इंडिया उपक्रमांतर्गत उपलब्ध करून देण्यात आलेले डिजिटल डॉक्युमेंट वॉलेट आहे. यामध्ये नागरिकांना विविध सरकारी आणि शैक्षणिक संस्थांकडून जारी केलेली कागदपत्रे डिजिटल स्वरूपात मिळू शकतात.

मोबाइल किंवा संगणकाच्या माध्यमातून DigiLocker मध्ये लॉगिन करून आवश्यक कागदपत्रे पाहता येतात. त्यामुळे कागदपत्रांच्या प्रत वारंवार सोबत बाळगण्याची आवश्यकता कमी होते. (How to use DigiLocker?)

DigiLocker वापरण्यासाठी काय आवश्यक आहे?

DigiLocker खाते तयार करण्यासाठी सामान्यतः खालील गोष्टी आवश्यक असतात:

मोबाइल नंबर
आधारशी संबंधित माहिती
स्मार्टफोन किंवा संगणक
इंटरनेट कनेक्शन
OTP प्राप्त करण्यासाठी सक्रिय मोबाइल नंबर

काही सेवांसाठी अतिरिक्त माहिती किंवा पडताळणी आवश्यक असू शकते. (How to use DigiLocker?)

DigiLocker वर खाते कसे तयार करावे?

DigiLocker वापरण्याची पहिली पायरी म्हणजे खाते तयार करणे.

सर्वप्रथम DigiLocker ची अधिकृत वेबसाइट किंवा मोबाइल अॅप उघडा.
Sign Up किंवा खाते तयार करण्याचा पर्याय निवडा.
आवश्यक माहिती भरा.
मोबाइल नंबर किंवा उपलब्ध असलेल्या पडताळणी पद्धतीद्वारे OTP प्रक्रिया पूर्ण करा.
आवश्यक असल्यास आधारशी संबंधित पडताळणी करा.
पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर तुमचे DigiLocker खाते तयार होईल.

खाते तयार झाल्यानंतर पुढील वेळी मोबाइल नंबर किंवा उपलब्ध लॉगिन पर्यायाचा वापर करून DigiLocker मध्ये प्रवेश करता येतो.

DigiLocker मध्ये कागदपत्रे कशी मिळवायची?

DigiLocker मध्ये उपलब्ध असलेल्या विविध संस्थांकडून कागदपत्रे मिळवण्यासाठी Issued Documents किंवा संबंधित दस्तऐवज विभागाचा वापर करता येतो.

उदाहरणार्थ, ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा वाहनाशी संबंधित कागदपत्र उपलब्ध असल्यास संबंधित विभाग किंवा जारी करणारी संस्था निवडावी. त्यानंतर मागितलेली माहिती भरून पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करावी. कागदपत्र उपलब्ध असल्यास ते तुमच्या DigiLocker खात्यात डिजिटल स्वरूपात दिसू शकते. (How to use DigiLocker?)

DigiLocker मध्ये स्वतःची कागदपत्रे अपलोड कशी करायची?

DigiLocker मध्ये काही कागदपत्रे स्वतः अपलोड करण्याची सुविधाही उपलब्ध असते.

DigiLocker मध्ये लॉगिन करा.
Uploaded Documents विभागात जा.
Upload पर्याय निवडा.
मोबाइल किंवा संगणकातून आवश्यक फाइल निवडा.
कागदपत्र अपलोड करा.
आवश्यक असल्यास कागदपत्राचा प्रकार किंवा नाव निवडा.

मात्र स्वतः अपलोड केलेले कागदपत्र आणि संबंधित संस्थेकडून डिजिटल स्वरूपात जारी झालेले कागदपत्र यामध्ये फरक असू शकतो. त्यामुळे अधिकृत कामासाठी शक्य असल्यास Issued Documents मधील दस्तऐवज वापरणे अधिक योग्य ठरते. (How to use DigiLocker?)

DigiLocker मधील कागदपत्रे कशी डाउनलोड किंवा शेअर करायची?

DigiLocker मध्ये उपलब्ध कागदपत्र उघडल्यानंतर त्यासाठी उपलब्ध असलेल्या पर्यायांनुसार ते पाहता, डाउनलोड करता किंवा शेअर करता येते. काही कागदपत्रांसाठी डिजिटल स्वरूपात शेअर करण्याची सुविधा उपलब्ध असते.

उदाहरणार्थ, एखाद्या शैक्षणिक प्रमाणपत्राची आवश्यकता असल्यास ते DigiLocker मधून संबंधित व्यक्ती किंवा संस्थेसोबत डिजिटल पद्धतीने शेअर करता येऊ शकते.

DigiLocker चे फायदे

DigiLocker वापरण्याचे अनेक फायदे आहेत:

कागदपत्रे डिजिटल स्वरूपात उपलब्ध: आवश्यक कागदपत्रे मोबाइलवरून पाहता येतात.
कागदपत्रे सोबत ठेवण्याची गरज कमी: प्रत्येक वेळी कागदपत्रांच्या छायांकित प्रती बाळगण्याची आवश्यकता कमी होते.
वेळेची बचत: ऑनलाइन पद्धतीने कागदपत्रे मिळवता येत असल्याने वेळ वाचतो.
सरकारी डिजिटल सेवा: विविध सरकारी आणि शैक्षणिक संस्थांशी संबंधित कागदपत्रे उपलब्ध होऊ शकतात.
सोपे शेअरिंग: उपलब्ध सुविधेनुसार डिजिटल कागदपत्रे शेअर करता येतात. (How to use DigiLocker?)
कागदाचा वापर कमी: डिजिटल कागदपत्रांमुळे कागदी प्रतींची गरज काही प्रमाणात कमी होते.

DigiLocker वापरताना कोणती काळजी घ्यावी?

DigiLocker वापरताना सुरक्षिततेची काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे.

OTP कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीस सांगू नका.
DigiLocker चा पासवर्ड किंवा लॉगिन माहिती इतरांसोबत शेअर करू नका.
शक्यतो अधिकृत DigiLocker वेबसाइट किंवा अॅपचाच वापर करा.
सार्वजनिक किंवा अनोळखी उपकरणावर खाते वापरल्यानंतर लॉगआउट करा.
संशयास्पद लिंकवर क्लिक करून DigiLocker ची माहिती देऊ नका.
मोबाइल नंबर आणि खाते सुरक्षित ठेवण्याची काळजी घ्या.

DigiLocker चा वापर कुठे होऊ शकतो?

DigiLocker मधील उपलब्ध कागदपत्रांचा वापर शिक्षण, वाहनाशी संबंधित कामे, सरकारी सेवा आणि इतर विविध डिजिटल प्रक्रियांमध्ये होऊ शकतो. मात्र एखाद्या विशिष्ट कामासाठी DigiLocker मधील कागदपत्र स्वीकारले जाते की नाही, हे संबंधित विभागाच्या नियमांवर अवलंबून असते. (How to use DigiLocker?)

निष्कर्ष

DigiLocker ही महत्त्वाची कागदपत्रे डिजिटल पद्धतीने व्यवस्थापित करण्यासाठी उपयुक्त सुविधा आहे. मोबाइलच्या माध्यमातून कागदपत्रे पाहणे, उपलब्ध अधिकृत दस्तऐवज मिळवणे आणि आवश्यकतेनुसार ते डिजिटल स्वरूपात वापरणे सोपे होते. त्यामुळे नागरिकांनी DigiLocker खाते तयार करून त्यातील उपलब्ध सुविधांचा योग्य आणि सुरक्षित पद्धतीने वापर करणे फायदेशीर ठरू शकते. (How to use DigiLocker?)

Visit our Etopcollection and “Dnyanjyot” educational website