A Complete Guide to Pharmacy Courses | फार्मसी अभ्यासक्रम

A Complete Guide to Pharmacy Courses | फार्मसी अभ्यासक्रमांसाठी संपूर्ण मार्गदर्शन, या क्षेत्राचे विभाग, पात्रता, प्रवेश, करिअर व्याप्ती, व वेतन.

फार्मसी हा शब्द फार्मा या शब्दापासून बनला आहे; फार्मसी ही आरोग्य विज्ञानाची शाखा आहे. जी औषधे तयार करणे आणि वितरणाशी संबंधित आहे. फार्मास्युटिकल औषधांचा सुरक्षित; आणि प्रभावी वापर सुनिश्चित करणे हे फार्मासिस्ट हे तज्ञ आणि आरोग्य व्यावसायिक आहेत; ज्यांनी औषधांमध्ये त्यांचा अभ्यास केला आहे. ते त्यांच्या औषधांच्या ज्ञानाचा उपयोग; रुग्णांच्या हितासाठी करु शकतात. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

फार्मसी अभ्यासक्रम हे विज्ञान आणि रसायनशास्त्राच्या क्षेत्राशी संबंधित आहेत; जे आरोग्य सेवेमध्ये सुरक्षित आणि प्रभावी वापरासाठी फार्मास्युटिकल औषधांचा अभ्यास आणि विकास करतात. विविध फार्मसी अभ्यासक्रमांसाठी पात्रता निकष भिन्न आहेत; तथापि, 12 वी परीक्षा उत्तीर्ण होणे आणि फार्मसी प्रवेश परीक्षांमध्ये पदवी, फार्मसी अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी; वैध कट-ऑफ स्कोअर आवश्यक आहे. सर्टिफिकेट आणि डिप्लोमा फार्मसी अभ्यासक्रमांसाठी; अनुक्रमे 10वी आणि 12वीच्या गुणवत्तेच्या आधारावर थेट प्रवेश दिला जातो.

12वी नंतरचे फार्मसी अभ्यासक्रम; ऑनलाइन आणि ऑफलाइन दोन्ही प्रकारचे प्रमाणपत्र; आणि डिप्लोमा अभ्यासक्रम म्हणून उपलब्ध आहेत. पूर्ण-वेळ पदवी फार्मसी अभ्यासक्रमांमध्ये; BPharma, MPharmacy आणि डॉक्टर ऑफ फार्मसीचा विविध स्पेशलायझेशनमध्ये समावेश होतो.

फार्मसी कोर्सनंतर ऑफर केलेला सरासरी पगार रु. 2,00,000 ते रु. 10,00,000 पर्यंत असतो. हे फार्मसी कोर्सच्या प्रकारावर आणि तुम्हाला ऑफर केलेल्या नोकऱ्यांवर अवलंबून असते. सर्वात लोकप्रिय फार्मसी नोकऱ्यांमध्ये फार्मासिस्ट; ड्रग इन्स्पेक्टर, रिसर्च असोसिएट, इ. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

फार्मसी अभ्यासक्रम काय आहेत?

वैद्यकीय अभ्यासक्रम करु इच्छिणाऱ्या PCB विद्यार्थ्यासाठी; MBBS आणि BDS अभ्यासक्रमांव्यतिरिक्त; फार्मसी अभ्यासक्रम हा पर्यायी पर्याय आहे. बॅचलर ऑफ फार्मसी किंवा BPharm इच्छुकांना; पदवीनंतर करिअर सुरक्षित करण्यात मदत करु शकतात.

फार्मसी अभ्यासक्रम वेगवेगळ्या स्तरांवर दिले जातात; आणि कोणत्याही फार्मसी अभ्यासक्रमात; प्रवेश घेण्यासाठी उमेदवारांनी आवश्यक पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे. फार्मसी कोर्स करत असलेला विद्यार्थी संवाद कौशल्य विकास; पर्यावरण विज्ञान अभ्यास, नैतिक पद्धती आणि फार्मसी कौन्सिल ऑफ इंडियाच्या नियमांचा अभ्यास करेल. याशिवाय फार्मसी अभ्यासक्रमाच्या; महत्त्वाच्या विषयांचा अभ्यास करेल.

विद्यार्थी सरकारी तसेच खाजगी क्षेत्रात; नोकऱ्या मिळवू शकतात. फार्मसी अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर; फार्मासिस्ट परवाना मिळाल्यानंतर उमेदवार स्वतःचा व्यवसाय देखील सुरु करु शकतात. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

फार्मसी क्षेत्र प्रामुख्याने तीन विभागांमध्ये विभागले जाऊ शकते

• फार्माक्युटिक्स
• औषधी रसायनशास्त्र आणि औषधविज्ञान
• फार्मसी सराव

अभ्यासक्रम आणि कालावधी

12वी नंतर फार्मसी क्षेत्रात कोणते अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत? विद्यार्थ्यांमध्ये फार्मसी हे एक लोकप्रिय क्षेत्र आहे; फार्मसीमधील शिक्षण देशा- देशानुसार बदलते. भारतात फार्मसी क्षेत्रातील शैक्षणिक अभ्यासक्रम; डिप्लोमा स्तरापासून डॉक्टरेट स्तरापर्यंत सुरु होतात. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

फार्मसी क्षेत्रातील अभ्यासक्रम

डिप्लोमा अभ्यासक्रम

• डिप्लोमा इन फार्मसी (D.Pharm) 2 वर्षे

पदवीपूर्व अभ्यासक्रम

• बॅचलर ऑफ फार्मसी (बी.फार्म) 4 वर्षे
• बॅचलर ऑफ फार्मसी (बी.फार्म) लॅटरल एंट्री 3 वर्षे
• फार्म (ऑनर्स) 4 वर्षे
• बॅचलर ऑफ फार्मसी (आयुर्वेद) 4 वर्षे

पदव्युत्तर अभ्यासक्रम

• मास्टर ऑफ फार्मसी (M.Pharm) 2 वर्षे
• Pharm.D (पदवीधर) 3 वर्षे
• डॉक्टर ऑफ फार्मसी (Pharm.D) 6 वर्षे

डॉक्टरेट अभ्यासक्रम

• फार्मास्युटिकल सायन्सेसमध्ये पीएच.डी 3 वर्षे

पात्रता निकष

फार्मसी कोर्ससाठी पात्रता हा सर्वात महत्वाचा घटक आहे; जो प्रत्येक उमेदवाराला कोणत्याही अभ्यासक्रमासाठी; पात्र होण्यासाठी आवश्यक आहे. उमेदवार फार्मसी अभ्यासक्रमासाठी पात्रता निकष तपासू शकतो; ज्यामध्ये उमेदवाराला प्रवेश घेण्याची इच्छा आहे. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

डी.फार्म कोर्ससाठी

डी.फार्म हा डिप्लोमा इन फार्मसी आहे. किमान पात्रता 10+2 बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. तसेच उमेदवार भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, गणित; किंवा जीवशास्त्र विषयांसह उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. या अभ्यासक्रमाच्या प्रवेशासाठी उमेदवारांनी प्रवेशाच्या वर्षी; 17 वर्षे पूर्ण केलेली असावीत. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

बी.फार्म कोर्ससाठी

बी.फार्म ही फार्मसीमधील बॅचलर पदवी आहे; जी 12 वी विज्ञान परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर या पदवीसाठी प्रवेश घेतली जाऊ शकतो. या अभ्यासक्रमासाठी; उमेदवारांनी गणित, संगणक, विज्ञान, जैवतंत्रज्ञान, जीवशास्त्र यापैकी एका विषयासह; भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र हे अनिवार्य विषय म्हणून 10+2 उत्तीर्ण असले पाहिजेत; आणि पात्रता परीक्षेत 50% गुण प्राप्त केले पाहिजेत. प्रवेशाच्या वर्षाच्या 31 डिसेंबर रोजी किंवा त्यापूर्वी किमान; 17 वर्षे आणि कमाल 23 वर्षे पूर्ण असावेत.

टीप: डी.फार्म (फार्मसीचा डिप्लोमा) धारक बी.फार्म (लॅटरल एंट्री); मध्ये प्रवेशासाठी पात्र आहेत.

एम.फार्म कोर्ससाठी

एम.फार्म हा कोर्स यशस्वीरित्या पूर्ण केल्यानंतर; फार्मसीमध्ये पदव्युत्तर पदवी मिळते. या कोर्ससाठी पात्र होण्यासाठी बॅचलर इन फार्मसी (B.Pharm); प्रोग्राममध्ये 50% गुणांसह उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. SC/ST साठी, किमान पात्रता गुण नाहीत. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

फार्म डी कोर्ससाठी

पहिल्या Pharm.D. अभ्यासक्रमाची स्थापना लॉस एंजेलिस, कॅलिफोर्निया येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ सदर्न कॅलिफोर्निया स्कूल ऑफ फार्मसी येथे; 1950 मध्ये करण्यात आली. अभ्यासक्रमाचा कालावधी 6 वर्षे आहे; (5 वर्षे वर्ग अभ्यास आणि 1 वर्ष इंटर्नशिप). गणित किंवा जीवशास्त्र यापैकी कोणत्याही एका विषयासह; अनिवार्य विषय म्हणून भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्रासह; 10+2 ही पात्रता आवश्यक आहे. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

टीप: D.Pharm (डिप्लोमा ऑफ फार्मसी) धारक प्रवेशासाठी पात्र आहेत. (लॅटरल एंट्री).

फार्मास्युटिकल सायन्सेसमध्ये पीएच.डी. साठी

हा फार्मसी क्षेत्रातील संशोधन अभ्यासक्रम आहे; एखाद्या सुप्रसिद्ध संस्थेतून M.Pharm पूर्ण केल्यानंतर; उमेदवार हा अभ्यासक्रम करु शकतात.

स्पेशलायझेशन

• फार्मास्युटिकल केमिस्ट्री
• फार्मास्युटिकल तंत्रज्ञान
• क्लिनिकल फार्मसी
• फार्मास्युटिकल विश्लेषण आणि गुणवत्ता हमी
• फार्मास्युटिक्स
• फार्मसी सराव
• फार्माकॉग्नोसी
• फार्माकोलॉजी
• फार्मास्युटिकल मार्केटिंग व्यवस्थापन
• गुणवत्ता हमी
• फायटोफार्मास्युटिकल्स आणि नैसर्गिक उत्पादने
• औषध शोध आणि विकास
• औषधी रसायनशास्त्र
• मोठ्या प्रमाणात औषधे
• औषध नियामक व्यवहार
• बायोफार्मास्युटिक्स
• औद्योगिक फार्मसी

एम.फार्म प्रोग्राममध्ये विविध स्पेशलायझेशन उपलब्ध आहेत; तुमच्या आवडीनुसार तुम्ही; कोणतेही स्पेशलायझेशन निवडू शकता. मास्टर्स आणि डॉक्टरेट फार्मसी कोर्समध्ये; स्पेशलायझेशन निवडण्यासाठी विद्यार्थ्यांना पर्याय आहेत. स्पेशलायझेशन खालीलप्रमाणे आहेत: (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

प्रवेश प्रक्रिया

बहुतेक महाविद्यालये प्रवेश परीक्षेद्वारे प्रवेश देतात; प्रवेश प्रक्रियेमध्ये विविध राज्ये; स्वतःच्या प्रवेश परीक्षेचे नियमन करतात. पदव्युत्तर फार्मसी अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश; ग्रॅज्युएट फार्मसी ॲप्टिट्यूड टेस्ट (GPAT) द्वारे केला जातो.

ही प्रसिद्ध राष्ट्रीय स्तरावरील प्रवेश परीक्षा आहे; ज्यामध्ये जास्तीत जास्त फार्मसी संस्थांद्वारे गुण स्वीकारले जातात. तेलंगणा राज्यात, तेलंगणाच्या महाविद्यालयांमधून; फार्मसीमध्ये डिप्लोमा करु इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी; टीएस पॉलिसेट आयोजित केले जाते. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

फार्मसी अभ्यासक्रमांसाठी काही राज्यस्तरीय प्रवेश परीक्षा

• TS EAMCET (तेलंगणा राज्य अभियांत्रिकी, कृषी आणि वैद्यकीय प्रवेश परीक्षा)
• AP EAMCET (आंध्र प्रदेश अभियांत्रिकी, कृषी आणि वैद्यकीय प्रवेश परीक्षा)
• AP PGECET (आंध्र प्रदेश पदव्युत्तर अभियांत्रिकी सामान्य प्रवेश परीक्षा)
• MH CET (महाराष्ट्र सामायिक प्रवेश परीक्षा)
• KCET (कर्नाटक सामाईक प्रवेश परीक्षा)
• UKSEE (उत्तराखंड राज्य प्रवेश परीक्षा)
• दिल्ली सीईटी (दिल्ली सामान्य प्रवेश परीक्षा)
• BITSAT (बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स प्रवेश परीक्षा)
• WBJEE (पश्चिम बंगाल संयुक्त प्रवेश परीक्षा)

भारतात, अनेक खाजगी आणि सरकारी मालकीची; फार्मसी महाविद्यालये आहेत. प्रवेश घेण्यापूर्वी, महाविद्यालयाला ऑल इंडिया कौन्सिल फॉर टेक्निकल एज्युकेशन; (AICTE) आणि फार्मसी कौन्सिल ऑफ इंडिया (PCI); नवी दिल्ली यांनी; मान्यता दिली असल्याची खात्री करा. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

करिअरची व्याप्ती

फार्मसी क्षेत्रात करिअरची व्याप्ती; आणि नोकरीच्या संधी प्रचंड आहेत. मोठ्या फार्मास्युटिकल कंपन्या सुरु झाल्यामुळे फार्मसी; क्षेत्रातील भविष्य उज्ज्वल आहे. सरकारी तसेच खाजगी संस्थांमध्ये फार्मासिस्टसाठी; असंख्य नोकऱ्या उपलब्ध आहेत. तुमचा अभ्यास पूर्ण केल्यानंतर, तुम्हाला औषध उद्योग, सरकारी विभाग, महाविद्यालये आणि विद्यापीठे, रुग्णालये; तपास आणि संशोधन संस्था इत्यादींमध्ये सहज नोकऱ्या मिळू शकतात.

फार्मासिस्ट सामुदायिक फार्मसी; रुग्णालये, दवाखाने, विस्तारित काळजी सुविधा; मानसोपचार रुग्णालये आणि नियामक संस्थांमध्ये सराव करु शकतात. विक्री आणि विपणन जॉब सेक्टर देखील; जास्तीत जास्त फार्मसी पदवीधरांना नियुक्त करते. औषधांच्या किरकोळ दुकानातही काम करता येते. राज्य फार्मसी कौन्सिलमध्ये नोंदणी केल्यानंतर; तुम्ही केमिस्ट/ औषधांचे दुकान उघडू शकता; आणि डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शननुसार औषधे विकू शकता. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

कामाचे स्वरुप

• सल्लागार फार्मासिस्ट
• क्लिनिकल फार्मासिस्ट
• दवाखाना व्यवस्थापक
• दवाखाना फार्मासिस्ट
• समुदाय फार्मासिस्ट
• हॉस्पिटल फार्मासिस्ट
• औषधी सुरक्षा व्यवस्थापक
• औषधी व्यवस्थापन तंत्रज्ञ
• फार्मसी सहाय्यक
• वरिष्ठ क्लिनिकल फार्मासिस्ट

सरासरी वेतन

वेतन पॅकेज उमेदवाराची पात्रता, स्थान आणि अनुभव यावर अवलंबून असते. भारतात, फार्मसी ग्रॅज्युएट्सचा प्रारंभिक पगार रु. 15,000 पासून ते रु. 25,000 पर्यंत प्रति महिना असतो. फार्मासिस्टचा सरासरी पगार प्रति वर्ष; 2,00000 ते 10,00000 रुपये आहे. ज्यांचे स्वतःचे औषधाचे दुकान आहे; ते अधिक उत्पन्न मिळवू शकतील. (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

पुस्तके आणि अभ्यास साहित्य

फार्मसीसाठी काही सर्वोत्तम पुस्तके

• डेव्हिड ए. होल्डफोर्ड, थॉमस आर. ब्राउन द्वारे फार्मसी सराव
• क्लिनिकल फार्मसी: पॉल रुटरद्वारे लक्षणे, निदान आणि उपचार
• औषध दुकान आणि व्यवसाय व्यवस्थापन व्ही.एन. राजे
• गौरव अग्रवाल यांचे जनरल फार्मसीचा परिचय
• एस.पी. अग्रवाल, राजेश खन्ना यांची फिजिकल फार्मसी
• जुडिथ ए. रीस, इयान स्मिथ, जेनी वॉटसन यांच्या फार्मास्युटिकल कॅलक्युलेशनचा परिचय
• (A Complete Guide to Pharmacy Courses)

• Best Career in Game Design After 12th | गेम डिझाइन
• Diploma in Event Management | डिप्लोमा इन इव्हेंट मॅनेजमेंट
• Pharmacy courses after 12th | १२वी नंतरचे फार्मसी अभ्यासक्रम
• All Information About Pharmacy Courses | फार्मसी कोर्सबद्दल
• Career Opportunities in the Science: विज्ञान शाखेत करिअर संधी

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या. 

[pt_view id=”55cff900qc”]