Bachelor of Arts in Hotel Management | हॉटेल मॅनेजमेंटमध्ये बीए

Bachelor of Arts in Hotel Management | हॉटेल मॅनेजमेंटमध्ये बीए, कोर्स, पात्रता, महाविद्यालये, फी, करिअरची व्याप्ती.

बॅचलर ऑफ आर्ट्स इन हॉटेल मॅनेजमेंट हा 4 वर्षे कालावधीसाठीचा पदवीपूर्व अभ्यासक्रम आहे. या अभ्यासक्रमात हॉटेल, रेस्टॉरंट, कॅसिनो इत्यादीसारख्या आतिथ्य-केंद्रित व्यवसाय चालवण्यासाठी; तंत्र आणि प्रक्रियांवर लक्ष केंद्रित करणारा Bachelor of Arts in Hotel Management हा अभ्यासक्रम; 8 सेमिस्टरमध्ये विभागलेला आहे.

Bachelor of Arts in Hotel Management मधील अंडरग्रेजुएट अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना; हॉटेल आणि हॉस्पिटॅलिटी उद्योगात; काम करण्यासाठी लागणारी कौशल्ये, ज्ञान आणि वृत्ती आत्मसात करण्यासाठी तयार करतो. अभ्यासक्रमासाठी नोंदणी केलेल्या विद्यार्थ्यांची; सेवा व्यवस्थापन, हॉटेल संस्था, विक्री आणि विपणन यासारख्या क्षेत्रांशी ओळख करुन दिली जाते.

लक्झरी हॉटेल्स, बेड अँड ब्रेकफास्ट आणि कन्व्हेन्शन सेंटर्स यासारख्या विविध सुविधांच्या व्यवस्थापनाचा शोध घेणा-या अभ्यासक्रमांमध्ये; विविध स्पेशलायझेशन ऑफर केले जातात. वर्गातील व्याख्याने आणि व्यावहारिक कार्य यांचा योग्य मिलाफ करुन Bachelor of Arts in Hotel Management हा अभ्यासक्रम तयार करण्यात आला आहे.

विविध हॉटेल मॅनेजमेंट संस्था आहेत; ज्या पात्र उमेदवारांना त्यांच्या संबंधित प्रवेश परीक्षेतील कामगिरीच्या आधारे; कोर्समध्ये प्रवेश देतात, त्यानंतर समुपदेशनाची फेरी असते. अभ्यासक्रम यशस्वीरित्या पूर्ण करणा-या उमेदवारांना विविध हॉटेल्स, बहुराष्ट्रीय कंपन्या, विमान कंपन्या, पर्यटन विकास महामंडळे; क्रूझ लाइन्स आणि जहाजे, बँकिंग, विमा, महाविद्यालये; विद्यापीठे आणि इतर अनेक ठिकाणी नियुक्त केले जाते.

बॅचलर ऑफ आर्ट्स इन हॉटेल मॅनेजमेंट विषयी थोडक्यात

• कोर्स: बॅचलर ऑफ आर्ट्स इन हॉटेल मॅनेजमेंट
• स्तर: पदवीपूर्व अभ्यासक्रम
• कालावधी: 4 वर्षे
• परीक्षा प्रकार: सेमिस्टर
• पात्रता: हॉटेल मॅनेजमेंटमध्ये प्रवेश घेऊ इच्छिणा-या उमेदवारांनी, मान्यताप्राप्त बोर्डातून इयत्ता 12वी उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे. तसेच इयत्ता 12वी बोर्ड परीक्षेत किमान 50% गुण मिळवलेले असावेत.
• प्रवेश प्रक्रिया:  गुणवत्तेवर किंवा महाविद्यालयीन स्तरावरील प्रवेश परीक्षांवर आधारित आहे.
• सरासरी फी: रु. 4 ते 5 लाख रुपये, संस्था व महाविदयालयानुसार फीमध्ये बदल होऊ शकतो.
• नोकरीचे पद: एक्झिक्युटिव्ह शेफ, वैयक्तिक आचारी, अन्न आणि पेय व्यवस्थापक, केटरिंग ऑफिसर इ.
• नोकरीचे क्षेत्र: विविध हॉटेल्स, बहुराष्ट्रीय कंपन्या, विमान कंपन्या, पर्यटन विकास महामंडळे; क्रूझ लाइन्स आणि जहाजे, बँकिंग, विमा, महाविद्यालये; विद्यापीठे आणि इतर अनेक ठिकाणी नियुक्त केले जाते.
• आवश्यक कौशल्ये: ग्राहक सेवा कौशल्ये, सांस्कृतिक जागरुकता, संप्रेषण कौशल्ये, मल्टीटास्किंग व व्यावसायिकता
• सरासरी पगार: वार्षिक सरासरी पगार रु. 5 लाख ते 25 लाख. उमेदवार, नियोक्ता, नोकरीचे स्थान आणि इतर अनेक घटकांवर अवलंबून वास्तविक पगार बदलू शकतात.

पात्रता निकष

Bachelor of Arts in Hotel Management अभ्यासक्रम प्रवेशासाठी; मूलभूत पात्रता निकष खालीलप्रमाणे आहेत.

• हॉटेल मॅनेजमेंटमध्ये प्रवेश घेऊ इच्छिणा-या उमेदवारांनी, मान्यताप्राप्त बोर्डातून इयत्ता 12वी उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे.
• उमेदवारांनी इयत्ता 12वी बोर्ड परीक्षेत किमान 50% गुण मिळवलेले असावेत.
• उमेदवारांना ज्या विद्यापीठात किंवा महाविदयालयामध्ये प्रवेश घ्यायचा आहे; तेथे प्रवेशासाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे.
• उमेदवारांनी हे सुनिश्चित केले पाहिजे की; संबंधित विद्यापीठात अर्ज यशस्वीरीत्या सबमिट केल्यानंतर; प्राधिकरणाद्वारे कागदपत्रांची पडताळणी केली गेली आहे.
• प्रवेश मिळविण्यास पात्र होण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी; विद्यापीठांनी सेट केलेल्या प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण करणे आवश्यक आहे.
• उमेदवारांच्या सामान्य योग्यतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी; विद्यार्थ्यांनी विविध विद्यापीठांद्वारे घेतलेल्या जाणा-या मुलाखत फेरीसाठी उपस्थित राहणे आवश्यक आहे.
• उमेदवारांचे चांगल्या संभाषण कौशल्यासह; इंग्रजी भाषेवर चांगले प्रभुत्व असणे आवश्यक आहे.

प्रवेश प्रक्रिया

Bachelor of Arts in Hotel Management अभ्यासक्रमासाठी; प्रवेश देणा-या विविध संस्था आणि विद्यापीठे आहेत. जे पात्र उमेदवारांना संबंधित प्रवेश परीक्षेत; त्यांच्या कामगिरीच्या आधारे प्रवेश देतात. प्रवेश परीक्षा मुख्यतः संस्थात्मक स्तरावर घेतल्या जातात. त्यानंतर वैयक्तिक मुलाखतीची फेरी असते.

त्यानंतर संस्थेने जारी केलेल्या; गुणवत्ता यादीची पडताळणी केली जाते. अभ्यासक्रम आणि संस्थेनुसार प्रवेश प्रक्रिया थोडी वेगळी असू शकते. तथापि, अशा काही संस्था आहेत; ज्या उमेदवारांना त्यांच्या इयत्ता 12 वीच्या गुणांच्या आधारे थेट प्रवेश देतात. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

B.A हॉटेल मॅनेजमेंटमध्ये प्रवेशासाठी खालील काही लोकप्रिय परीक्षा आहेत.

• BHU (बनारस हिंदू विद्यापीठ) BA प्रवेश परीक्षा
• IIHM (इंटरनॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ हॉटेल मॅनेजमेंट) इलेक्ट्रॉनिक कॉमन हॉटेल प्रवेश परीक्षा आणि चॅट
• IPU CET (गुरु गोविंद सिंग इंद्रप्रस्थ विद्यापीठ) BHMCT
• NCHMCT (नॅशनल कौन्सिल ऑफ हॉटेल मॅनेजमेंट अँड केटरिंग टेक्नॉलॉजी) JEE प्रवेश परीक्षा
• ओबेरॉय-स्टेप प्रवेश परीक्षा (Bachelor of Arts in Hotel Management)
• दिल्ली विद्यापीठ बीए प्रवेश परीक्षा
• पुठत (पंजाब विद्यापीठ पर्यटन आणि आदरातिथ्य अभियोग्यता चाचणी)

हॉटेल व्यवस्थापन सरासरी फी

Bachelor of Arts in Hotel Management हा एक; अंडरग्रेजुएट डिग्री अभ्यासक्रम आहे. जो आठ सेमिस्टरमध्ये समान रीतीने वितरित केला जातो. अभ्यासक्रम, शिष्यवृत्ती आणि शिक्षणासाठी निवडलेल्या संस्थांनुसार; अभ्यासक्रमाची फी बदलते. तथापि, कोर्ससाठी प्रति सेमिस्टरची सरासरी फी रु. 30,000 व त्याच अभ्यासक्रमाची वार्षिक फी सरासरी रु. 70,000 आहे. संपूर्ण कोर्सची सरासरी एकूण फी रु. 4 ते 5 लाखाच्या दरम्यान आहे. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

करिअर पर्याय

Bachelor of Arts in Hotel Management हा एक  असा कोर्स आहे; ज्याचा उद्देश अन्न विज्ञान, पोषण आणि आहाराविषयीचे ज्ञान वाढवणे आहे. कारण शेफ हे जेवण बनवण्याची जबाबदारी घेतात; जे त्यांना थालीपीठाप्रमाणेच डोळ्यांना आनंद देणारे असतात.

पदवीधर रेस्टॉरंट्स, डेलीकेटसेन्स आणि हॉटेल्स आणि हॉस्पिटल्स सारख्या तुलनेने मोठ्या संस्थांमध्ये काम करतात. पाश्चिमात्य जगात, हॉटेल मॅनेजमेंट हे सर्वात प्रमुख हस्तकला; आणि नंतर एक व्यवसाय म्हणून उदयास आले आहे. हॉटेल मॅनेजमेंटच्या विद्यार्थ्यांना जगभरातील; विविध खाद्यपदार्थांची ओळख करुन दिली जाते.

Bachelor of Arts in Hotel Management मध्ये करिअर करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी; विविध नोकरी व्यवसाय उपलब्ध आहेत. विद्यार्थी त्यांच्या आवडी आणि गरजांनुसार विविध करिअर आणि जॉब प्रोफाइलमधून निवड करू शकतात. एक्झिक्युटिव्ह शेफ असण्यापासून ते संपूर्ण फूड इंडस्ट्री व्यवस्थापित करण्यापर्यंत जॉब प्रोफाइल मोठ्या प्रमाणात बदलतात.

काहींनी केटरिंग क्षेत्रात पाऊल टाकणे निवडले, जे खाद्य उद्योगातील लोकप्रिय करिअरपैकी एक आहे. हॉटेल मॅनेजमेंटमध्ये करिअर म्हणून विद्यार्थी निवडू शकतील अशा विविध व्यवसायांची चर्चा या विभागात करण्यात आली आहे. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

एक्झिक्युटिव्ह शेफ

कार्यकारी शेफ हे व्यावसायिक आहेत; जे अन्न व्यवस्थापन उत्कृष्टतेवर आणि फूड प्रोग्रामच्या अनुभवावर लक्ष केंद्रित करतात; जेणेकरून ते ऑपरेशनल उत्कृष्टतेस समर्थन देऊ शकतील.

ही स्थिती प्रादेशिक कार्यकारी शेफमध्ये अहवाल देते आणि प्रोत्साहन देण्यासाठी प्रमुख भागधारक (अन्न व्यवस्थापन, पोषण, विपणन, वर्तणूक विज्ञान, संकल्पना विकास, नवकल्पना, खरेदी, जोखीम व्यवस्थापन, ऑपरेशन्स आणि लोक दृष्टीकोन); सह भागीदारी करण्यासाठी त्यांच्या मजबूत अन्न व्यवस्थापन आणि ऑपरेशनल कौशल्यांचा लाभ घेते.

मानकांसह, सकारात्मक अन्न अपेक्षा आणि वापरकर्ता (भागीदार) अनुभव वाढवा. एक्झिक्युटिव्ह शेफच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्यांमध्ये अन्न तयार करणे आणि अन्न व्यवस्थापन क्रियाकलापांचे नियोजन करणे आणि निर्देशित करणे, जुन्या मेनूमध्ये बदल करणे आणि दर्जेदार मानके पूर्ण करणारे नवीन तयार करणे, अन्नाची आवश्यकता आणि अन्न/मजुरी खर्चाचा अंदाज घेणे, तयार प्लेट्सला “अंतिम स्पर्श” देणे, आणि खूप काही. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

वैयक्तिक आचारी

वैयक्तिक आचारी नियोक्त्यांद्वारे मध्यवर्ती संस्था आणि कुटुंबांसह नियुक्त केले जातात. वैयक्तिक शेफच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्यांमध्ये संबंधित नियोक्त्यांसाठी जेवणाचे घटक अचूकपणे मोजणे समाविष्ट आहे. त्यांना जेवणाचे साहित्य तयार करणे देखील आवश्यक आहे, ज्यामध्ये विविध मांसाचा मसाला तसेच भाज्या आणि फळे धुणे, सोलणे आणि चिरणे समाविष्ट आहे. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

त्यांना नियोक्ताच्या निर्देशानुसार मूलभूत सॅलड आणि सॉस तयार करणे देखील आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त, ते मूलभूत साफसफाईची कर्तव्ये पार पाडण्यासाठी आणि कामाची ठिकाणे योग्यरित्या स्वच्छ केली गेली आहेत याची खात्री करण्यासाठी जबाबदार आहेत. नियोक्ताच्या सूचनेनुसार जेवणाचे पदार्थ लावणे आणि सादर करणे हे देखील एक प्रमुख काम आहे.

अन्न आणि पेय व्यवस्थापक

अन्न आणि पेय व्यवस्थापक म्हणून, कर्मचारी, अतिथी आणि मालकाच्या अपेक्षा पूर्ण करताना, संस्थेच्या कॉर्पोरेट धोरण आणि ब्रँड मानकांनुसार विभागाच्या कार्यक्षम प्रगतीसाठी जबाबदार असतो.

सर्व आऊटलेट्स आणि मेजवानी हॉटेलच्या मानकांनुसार यशस्वीपणे चालतात आणि वैयक्तिकरित्या फायदेशीर आहेत याची खात्री करण्यासाठी अन्न आणि पेय व्यवस्थापकांनी अन्न आणि पेय विभागासाठी व्यवसाय व्यवस्थापक आणि विपणन विशेषज्ञ म्हणून काम करणे आवश्यक आहे. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

केटरिंग ऑफिसर

हे व्यावसायिक आहेत; जे लीड टीम शेफ आणि केटरिंग असिस्टंट म्हणून काम करतात. कॅटरिंग ऑफिसरच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्यांमध्ये; रेस्टॉरंट्स, हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट्समध्ये दैनंदिन केटरिंग ऑपरेशन्स आणि सेवा चालवणे, अन्न आणि सेवेच्या गुणवत्तेवर लक्ष ठेवणे.

त्यांचे आउटलेट्स चांगले कार्य करतात; याची खात्री करणे समाविष्ट आहे. कामाच्या सर्वात महत्त्वाच्या भागांपैकी एक म्हणजे; बजेटमध्ये चांगली गुणवत्ता मिळवणे, उच्च स्वच्छता आणि ग्राहकांचे समाधान राखणे. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

अपेक्षित पगार

फूड मॅनेजमेंट इंडस्ट्रीमधील पगार हा शिक्षणाच्या पातळीवर; आणि नोकरीच्या जबाबदाऱ्यांवर अवलंबून असतो. तथापि, सरासरी आधारावर, उद्योगातील बर्‍याच जॉब प्रोफाईलसाठी; वेतन खूप जास्त आहे. उद्योगात एंट्री लेव्हलचा पगार वार्षिक सरासरी 5 लाख आहे. ज्यात टिपा, बोनस आणि ओव्हरटाइम समाविष्ट आहे.

उद्योगातील काही अनुभव असलेल्या व्यावसायिकाचे; वार्षिक सरासरी पगार रुपये 9 लाख आहेत. तर उत्तम अनुभव असलेल्या व्यावसायिकांसाठी; उच्च-स्तरीय वार्षिक सरासरी पगार रुपये 30 लाख इतका असतो. टीप: या लेखांमध्ये नमूद केलेले पगाराचे आकडे केवळ संदर्भासाठी आहेत. उमेदवार, नियोक्ता, नोकरीचे स्थान आणि इतर अनेक घटकांवर अवलंबून वास्तविक पगार बदलू शकतात. (Bachelor of Arts in Hotel Management)

नोकरी प्रोफाइल सरासरी पगार

• केटरिंग ऑफिसर- 5 लाख ते 12 लाख रुपये
• हॉटेल मॅनेजर- 8 लाख ते 20 लाख रुपये
• एक्झिक्युटिव्ह शेफ- 4 लाख ते 10 लाख रुपये

सारांष

अशाप्रकारे हॉटेल उद्योग, हॉटेलमध्ये येणा-या; सर्व प्रकारच्या पाहुण्यांच्या निवासाची व्यवास्था करतो. किंबहुना, हॉटेल उद्योग केवळ लक्झरी हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट्सशी संबंधित नाही, तर त्यामध्ये अतिथीगृहे, इन्स आणि हॉस्टेलमध्ये अल्पकालीन निवास म्हणून रात्रभर राहण्याची व्यवस्था देखील समाविष्ट आहे.

हॉटेलचा मुख्य उद्देश, अतिथी प्रवाशांना घरापासून दूर असताना; अन्न, पेय, सेवा आणि निवारा प्रदान करणे हा आहे. या उदयोगाची भरभराट अतिशय वेगाने होत असल्यामुळे; रोजगाराच्या प्रचंड संधी निर्माण होत आहेत. आता याकडे पाहण्याचा दृष्टीकोन बदलला आहे. अनेक विदयार्थी हॉटेल मॅनेजमेन्टमध्ये आपले करिअर करत आहेत; तर काही करण्याच्या प्रयत्नात आहेत. त्या सर्वांना मराठी बाणाच्या हार्दिक शुभेच्छा. धन्यवाद…! (Bachelor of Arts in Hotel Management)

Related Posts

• Know About Painting and Drawing Courses | ड्रॉईंग व पेंटिंग कोर्स
• The Most Demanding Courses | सर्वात जास्त मागणी असलेले कोर्स
• Educational Loan Schemes of SBI in India | शैक्षणिक कर्ज योजना
• The Best Law Courses After 12th | 12वी नंतर कायदा अभ्यासक्रम

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

Basic Computer Course | बेसिक कॉम्प्युटर कोर्स

Basic Computer Course | बेसिक कॉम्प्युटर कोर्स, अभ्यासक्रम, पात्रता, कालावधी, कोर्स फी, कोर्सचे फायदे, कोर्सची निवड व करिअर संधी. आजच्या ...

How to Build a Regular Fitness Routine

How to Build a Regular Fitness Routine | Creating a regular exercise routine is extremely important, as it significantly increases ...

Computer and IT Courses | संगणक आणि आयटी कोर्सेस

Computer and IT Courses | १०वी, १२वी किंवा पदवीधर विदयार्थ्यांसाठी आजच्या डिजिटल युगात ‘संगणक आणि आयटी कोर्सेस’ हे ‘उज्ज्वल करिअरसाठी ...

Khali Mundi, Paatal Dhundi | खाली मुंडी, पाताळ धुंडी

Khali Mundi, Paatal Dhundi | 'खाली मुंडी, पाताळ धुंडी' म्हणीचा अर्थ, म्हणीमागील भाव, वास्तव जीवनातील उदाहरणे, समाजातील वास्तव आणि शिकवण ...

Web Development | वेब डेव्हलपमेंट

Web Development | वेब डेव्हलपमेंट, वेब डेव्हलपमेंट म्हणजे काय? वेब डेव्हलपमेंटचे प्रकार, आवश्यक कौशल्ये, फायदे, लोकप्रिय साधने, करिअर संधी, पगार ...

Web Development Programming Courses | वेब डेव्हलपमेंट प्रोग्रामिंग कोर्सेस

Web Development Programming Courses | वेब डेव्हलपमेंट प्रोग्रामिंग कोर्सेस, वेब डेव्हलपमेंटचे प्रकार, वेब डेव्हलपमेंट प्रोग्रामिंग कोर्सेसचे प्रकार, कोर्सचे फायदे, आवश्यक ...