Diploma in Architectural Assistantship | डिप्लोमा इन आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप; अभ्यासक्रम तपशील, कालावधी, पात्रता निकष व प्रवेश प्रक्रिया.
डिप्लोमा इन आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप हा 3 वर्षे कालावधीचा डिप्लोमा स्तरावरील आर्किटेक्चर अभियांत्रिकी अभ्यासक्रम असून तो 6 सेमिस्टरमध्ये विभागलेला आहे. Diploma in Architectural Assistantship चे प्रत्येक शैक्षणिक वर्ष 2 सेमिस्टरमध्ये विभागले असून; प्रत्येक सेमिस्टर 6 महिन्यांच्या कालावधीसाठी असते.
Diploma in Architectural Assistantship या अभ्यासक्रमासाठी पात्रता निकष म्हणजे उमेदवाराने इ. 10 वी किंवा 12 वी विज्ञान व गणित विषयांसह मान्यताप्राप्त बोर्डाची परीक्षा उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. हा अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर बांधकाम क्षेत्रात रोजगाराच्या अनेक संधी उपलब्ध होतात.
Table of Contents
आर्किटेक्चर आणि इंटीरियर डिझाइनच्या क्षेत्रात रस असलेले विद्यार्थी हा कोर्स करु शकतात. आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप परिभाषित करते की; हे सामान्य पर्यवेक्षण आहे. या अभ्यासक्रमामध्ये उमेदवार इमारत बांधकाम किंवा बांधकाम सुधारणांसाठी योजना तयार करण्यास शिकतात. विभागीय जागेच्या गरजा निश्चित करण्यासाठी अभ्यास करतात आणि ते विद्यमान इमारती आणि भांडवली सुधारणा प्रकल्पांना लागू करतात व आवश्यकतेनुसार संबंधित काम करतात.
अभ्यासक्रमादरम्यान उमेदवार इमारतींची कार्यरत रेखाचित्रे तयार करण्यास शिकतात. तसेच महत्त्वाच्या सामग्रीचे मूलभूत ज्ञान जसे की; दगड, विटा, चुना, सिमेंट, रंगरंगोटी, लाकूड, बाह्य आणि आतील फिनिशिंग, काच, प्लास्टिक, बिल्डिंग हार्डवेअर, छप्पर घालण्याचे साहित्य इत्यादींबाबत ज्ञान प्राप्त करतात. (Diploma in Architectural Assistantship)
डिप्लोमा विषयी थोडक्यात
- कोर्स: डिप्लोमा इन आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप
- कोर्स प्रकार: डिप्लोमा
- कालावधी: 3 वर्षे
- परीक्षा प्रकार: सेमिस्टर
- वयोमर्यादा: किमान वय 15 वर्षे
- पात्रता: मान्यताप्राप्त शिक्षण मंडळाची इ. 10 वी किंवा 12 वी परीक्षा विज्ञान व गणित विषयांसह उत्तीर्ण.
- प्रवेश प्रक्रिया: गुणवत्तेवर, थेट प्रवेशावर आणि प्रवेश परीक्षेवर आधारित.
- सरासरी शुल्क: वार्षिक सरासरी 40 ते 50 हजार.
- सरासरी पगार: वार्षिक सरासरी पगार रु. 3 ते 6 लाख
- प्रमुख कौशल्ये: मौखिक व लिखित संवाद कौशल्ये, संघटण कौशल्ये, निरीक्षण क्षमता इत्यादी.
- रोजगार क्षेत्र: महाविद्यालये आणि विद्यापीठे, बांधकाम कंपन्या, शहरी गृहनिर्माण संस्था, रेल्वे, विमानतळ, उत्पादन कंपन्या
- नोकरीचे पद: आर्किटेक्चरल किंवा इंटिरिअर डिझायनर, विक्री व्यवस्थापक, आर्किटेक्चरल प्रोजेक्ट मॅनेजर, आर्किटेक्चरल ड्राफ्ट्समन, वरिष्ठ वास्तुशास्त्रीय सहाय्यक, कार्यप्रदर्शन आर्किटेक्चर इ.
- प्रमुख रिक्रुटर्स: आर्किटेक्चर आणि इंटिरियर डिझाइन फर्म किंवा एजन्सीज, आर्किटेक्चर आणि इंटिरियर डिझाइन सल्लागार कंपन्या, खाजगी विकसक आणि बिल्डर्स, वैयक्तिक वास्तुविशारद. (Diploma in Architectural Assistantship)
आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप कोर्सचा परिचय
Diploma in Architectural Assistantship कोर्सची रचना आर्किटेक्चर, सिव्हिल इंजिनीअरिंग आणि इंटिरियर डिझायनिंगच्या मूलभूत गोष्टी लक्षात घेऊन करण्यात आली आहे. हा कोर्स विद्यार्थ्यांना आर्किटेक्चरमध्ये प्रशिक्षित करतो आणि त्यांना आर्किटेक्ट्स आणि सिव्हिल इंजिनीअर्स सेवा आणि काम करण्यास सक्षम बनवतो.
Diploma in Architectural Assistantship कोर्समध्ये आर्किटेक्चरच्या क्षेत्राशी संबंधित विषयांचा समावेश आहे, जसे की योजना तयार करणे, रेखाचित्र, CAD (कॉम्प्युटर एडेड डिझाईन), इंटीरियर डिझाइन, सिव्हिल इंजिनीअरिंगच्या मूलभूत गोष्टी, बांधकाम तंत्रज्ञान, कच्चा माल (सिमेंट, लाकूड, वाळू, विटा, दगड, काच, हार्डवेअर इ.), फर्निचर डिझाइन, नियोजन आणि खर्च अंदाज, प्रकल्प व्यवस्थापन, कंत्राटी कामाचे नियम आणि नियम इ. (Diploma in Architectural Assistantship)
याशिवाय, विदयार्थ्यांना वास्तुशास्त्राच्या क्षेत्राशी संबंधित कायदेशीर बाबी देखील शिकवल्या जातात, जसे की इमारत कायदे, संबंधित पालिका अधिकाऱ्यांकडून आराखडा मंजूर करुन घेणे, कामगार करार तयार करणे इत्यादी.
पात्रता निकष
- इच्छुक उमेदवारांनी मान्यताप्राप्त शिक्षण मंडळातून इयत्ता 10वी बोर्ड परीक्षा उत्तीर्णअसणे ही किमान शैक्षणिक पात्रता आवश्यक आहे. (Diploma in Architectural Assistantship)
- तसेच मान्यताप्राप्त मंडळाची इयत्ता 12 वी विज्ञान शाखा (गणित गट) पूर्ण केल्यानंतरही हा अभ्यासक्रम करता येतो.
- या अभ्यासक्रमासाठी उमेदवाराचे वय किमान 15 वर्षे असावे.डिप्लोमा अभ्यासक्रमाच्या प्रवेशासाठी प्रवेश परीक्षा घेतली जाते.
प्रवेश प्रक्रिया
आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप डिप्लोमासाठी प्रवेश हे संस्थेवर अवलंबून असतात. प्रवेश प्रक्रिया गुणवत्ता आधारित किंवा थेट प्रवेश प्रक्रिया असू शकते. गुणवत्तेवर आधारित प्रवेश प्रक्रियेच्या बाबतीत, 10वी किंवा 12वी बोर्ड परीक्षेत विद्यार्थ्यांनी मिळवलेले गुण (बहुतेक विज्ञान विषय) विचारात घेतले जातात. पात्र उमेदवारांना त्यांनी मिळवलेल्या गुणवत्तेच्या आधारावर जागा वाटप केल्या जातात. (Diploma in Architectural Assistantship)
कौशल्ये
मौखिक आणि लिखित स्वरुपात आपले विचार व्यक्त करण्याची कला किंवा कल्पना. चांगले संवाद कौशल्ये, संघटन कौशल्ये, नेतृत्व गुण, स्वत:ला व्यक्त करण्याचे कौशल्य किंवा बोलण्याची कला वास्तुशास्त्रात आवश्यक आहे कारण एखाद्याने स्वत:ला वेगवेगळ्या लोकांसमोर किंवा वेगवेगळ्या परिस्थितीत व्यक्त केले पाहिजे. (Diploma in Architectural Assistantship)
अभ्यासक्रम
विविध विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांनी विहित केलेल्या आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिपचा वर्षनिहाय अभ्यासक्रम खालील प्रमाणे आहे.
वर्ष: पहिले
- व्यावसायिक संप्रेषण
- उपयोजित गणित I
- उपयोजित भौतिकशास्त्र
- उपयोजित रसायनशास्त्र
- अप्लाइड मेकॅनिक्स
- आर्किटेक्चरल डिझाईन A (मूलभूत डिझाइन)
- बांधकाम आणि साहित्य A
- ग्राफिक्स सादरीकरण आणि कला
- एल. कार्यशाळेचा सराव
- अभियांत्रिकीसाठी संगणक अनुप्रयोग
वर्ष: दुसरे
- इमारत विज्ञान (हवामानशास्त्र, आणि निवडक सेवा)
- आर्किटेक्चरचा इतिहास (A)
- सर्वेक्षण
- बांधकाम आणि साहित्य (B)
- नगर नियोजन
- रचना A
- अंदाज, किंमत आणि तपशील.
आर्किटेक्चरल डिझाइन (B)
- स्टुडिओ कार्य
- दृष्टीकोन आणि विज्ञानशास्त्र
- अंतर्गत योजना
- मॉडेल
- संगणक ग्राफिक्स
वर्ष: तिसरे
- आर्किटेक्चरचा इतिहास (B)
- बांधकाम आणि साहित्य (C)
- रचना (B)
- पर्यावरण प्रदूषण आणि नियंत्रण
- Mgt. खाते आणि प्रा. प्रॅक्टिस.
आर्किटेक्चरल डिझाइन
- स्टुडिओ कार्य
- कार्यरत रेखाचित्र
- अंतर्गत योजना आणि स्थापत्य फॉर्म
- मॉडेल
- संगणक ग्राफिक्स
- भूकंप अभियांत्रिकी कॉ.
- प्रकल्प (व्हिवा-व्हॉस)
- फील्ड एक्सपोजर
अभ्यासक्रमाचे मुख्य विषय
Diploma in Architectural Assistantship अभ्यासक्रमाच्या संरचनेबद्दल चांगली कल्पना येण्यासाठी, डिप्लोमा इन आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप अभ्यासक्रमामधील मुख्य विषय खालीलप्रमाणे आहेत.
- आर्किटेक्चरल डिझाइन
- आर्किटेक्चरल ड्रॉइंग
- बांधकाम साहित्य
- व्यवस्थापन कौशल्ये
- संप्रेषण कौशल्ये
- पर्यावरण संवर्धन आणि धोका व्यवस्थापन
- सर्वेक्षण आणि समतलीकरण
- CAD (कॉम्प्युटर एडेड ड्राफ्टिंग/ड्राइंग)
- इमारत बांधकाम
- नगर नियोजन
- रचना
- इमारत सेवा
- आतील रचना आणि तपशील
- अंदाज आणि खर्च
- लँडस्केप आर्किटेक्चर
स्थापत्य सहाय्यकाची कार्ये
- इमारतीची रचना आणि आराखडा तयार करणे
- खर्चाचा अंदाज
- आवश्यक कच्च्या मालाचे प्रमाण किंवा अंदाज
- कच्चा माल घेणे
- मजूर आणि कामगारांच्या सेवा सुरक्षित करणे (जेव्हा आवश्यक असेल तेव्हा करार करणे)
- संबंधित महापालिका विभागात आराखडा सादर करणे आणि त्याला मंजुरी मिळवणे.
- प्रकल्पाचे पर्यवेक्षण (बांधकाम)
- कामगारांना मार्गदर्शन करणे आणि प्रगतीची नोंद घेणे
- ग्राहकांशी संवाद साधणे, त्यांच्याकडून इनपुट घेणे
- वायरिंग, सॅनिटरी सिस्टीम आणि पाईप्स सारख्या आवश्यक हार्डवेअर आणि सिस्टमची स्थापना
- इमारतीच्या अंतर्गत डिझाइनची काळजी घेणे
- फर्निचर आणि इतर अंतर्गत उत्पादने स्थापित करणे
- पूर्ण झालेला प्रकल्प क्लायंटला सुपूर्द करणे
- इमारती आणि भौतिक संरचनांची तपासणी
- इमारती आणि भौतिक संरचनांची दुरुस्ती आणि जीर्णोद्धार
- पुन्हा डिझाइन आणि नूतनीकरणाचे काम
आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप व्यावसायिक केवळ घरे आणि इमारतींचे डिझाइन आणि बांधकाम हाताळत नाहीत तर ते इतर भौतिक संरचनांचे डिझाइन, बांधकाम आणि देखभाल, बाह्य वातावरण आणि सर्वसाधारणपणे तयार केलेले वातावरण हाताळण्यास सक्षम असतात.
जरी सहाय्यक अधिक पात्र आर्किटेक्ट्स आणि सिव्हिल इंजिनियर्सच्या अंतर्गत काम करण्यासाठी ओळखले जातात, तरीही ते प्रकल्पांचे व्यवस्थापन आणि पर्यवेक्षण करण्यास सक्षम असतात. (Diploma in Architectural Assistantship)
डिप्लोमा इन आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप कोर्स कसा फायदेशीर आहे?
सरकारी वास्तुविशारदांची विविध राज्ये आणि विद्यापीठांची कार्यालये हे एक चांगले व्यापक रोजगार प्रदान करणारे क्षेत्र आहे. सरकारी अभियांत्रिकी कार्यालये जसे की P.W.D., सार्वजनिक आरोग्य, पाटबंधारे, नगर नियोजन महामंडळाची कार्यालये इत्यादींमध्ये ड्राफ्ट्समन म्हणून नोकरी मिळू शकते. शिकवण्याच्या नोकऱ्याही त्यांच्यासाठी सदाबहार क्षेत्र आहेत.
स्वयंरोजगार हे एक चांगले क्षेत्र आहे आणि आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिपमधील डिप्लोमा धारक मोठया प्रमाणात खाजगी वास्तुविशारदांकडे नोकरी करतात. काही विद्यार्थी राज्य गृहनिर्माण मंडळे, शहरी विकास प्राधिकरणांमध्ये नोकरी मिळवू शकतात.
नोकरीचे पद
- आर्किटेक्चरल किंवा इंटिरिअर डिझायनर
- विक्री व्यवस्थापक
- आर्किटेक्चरल प्रोजेक्ट मॅनेजर
- आर्किटेक्चरल ड्राफ्ट्समन
- वरिष्ठ वास्तुशास्त्रीय सहाय्यक
- कार्यप्रदर्शन आर्किटेक्चर
नोकरीच्या संधी
आर्किटेक्चर सहाय्यकांसमोर सरकारी आणि खाजगी क्षेत्रातील नोकरीच्या दोन्ही संधी उपलब्ध आहेत. त्यांच्यासमोर विविध जॉब प्रोफाइल आणि संधी उपलब्ध आहेत. (Diploma in Architectural Assistantship)
प्रमुख सरकारी रिक्रूटर्स
- PWD
- महानगरपालिका
- सरकारी गृहनिर्माण मंडळे, योजना आणि मिशन
- शहरी आणि ग्रामीण विकास मंडळे
- महाविद्यालये आणि विद्यापीठे
- शहरी गृहनिर्माण संस्था
- रेल्वे
- विमानतळ
- उत्पादन कंपन्या
वर नमूद केलेल्या कार्यालयांमध्ये आणि कामाच्या सेटअपमध्ये, आर्किटेक्चर सहाय्यक आर्किटेक्चर सहाय्यक, साइट पर्यवेक्षक, ड्राफ्ट्समन, CAD विशेषज्ञ इत्यादी भूमिका पार पाडू शकतात. (Diploma in Architectural Assistantship)
प्रमुख खाजगी रिक्रूटर्स
- आर्किटेक्चर आणि इंटिरियर डिझाइन फर्म किंवा एजन्सी
- आर्किटेक्चर आणि इंटिरियर डिझाइन सल्लागार कंपन्या
- खाजगी विकसक आणि बिल्डर्स
- वैयक्तिक वास्तुविशारद
वर नमूद केलेल्या कामाच्या सेटअपमध्ये, आर्किटेक्चर सहाय्यक, साइट पर्यवेक्षक, ड्राफ्ट्समन, CAD विशेषज्ञ इत्यादी भूमिका पार पाडतात. वर नमूद केलेल्या नोकरीच्या संधींव्यतिरिक्त, स्वयंरोजगार ही आर्किटेक्चर सहाय्यकांसमोर उपलब्ध असलेली आणखी एक संधी आहे. ते स्वतंत्र वास्तुविशारद म्हणून काम करु शकतात. (Diploma in Architectural Assistantship)
सरासरी वेतन
सुरुवातीचे वेतन नियोक्त्याचे प्रोफाइल, नोकरीचे स्थान आणि कर्मचाऱ्याची पात्रता यासारख्या घटकांवर अवलंबून असते. आर्किटेक्चर सहाय्यक सुरवातीला मासिक सरासरी 20 ते 25 हजार रुपये कमवू शकतात. सरकारी नोकरीच्या बाबतीत, वेतन वेतन बँड, डीए दर आणि वेतनश्रेणीवर आधारित असेल. (Diploma in Architectural Assistantship)
भविष्यातील संधी
आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप डिप्लोमा धारक आयआयए- इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ आर्किटेक्ट्सद्वारे घेतलेल्या परीक्षांना बसू शकतात. ते आयआयएद्वारे घेतलेल्या चाचण्यांमध्ये पात्र ठरु शकतात आणि इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ आर्किटेक्ट्सचे सहयोगी सदस्य होऊ शकतात. परंतु IIA द्वारे आयोजित AIIA परीक्षांना बसण्यासाठी, एखाद्याकडे विशिष्ट कामाचा अनुभव असणे आवश्यक आहे, कामाचा अनुभव खालीलप्रमाणे आहे –
- 10वी उत्तीर्ण डिप्लोमा इन आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप धारकांसाठी- 2 वर्षांचा कामाचा अनुभव
- 12वी उत्तीर्ण डिप्लोमा इन आर्किटेक्चरल असिस्टंटशिप धारकांसाठी- 1 वर्षाचा कामाचा अनुभव
- IIA द्वारे घेतलेल्या परीक्षांचा वापर करुन, आर्किटेक्चरल सहाय्यकांना B.Arch च्या बरोबरीची पात्रता मिळू शकते.
महाराष्ट्रातील महाविदयालये
- SSSMCA-श्री सिद्धेश्वर शिक्षण मंडळ कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, शिवाजी विद्यापीठ, सोलापूर
- BSA-ब्रिक स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे
- PCEA-प्रियदर्शिनी कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंग अँड आर्किटेक्चर, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर
- TGPCA-तुलसीरामजी गायकवाड पाटील कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर
- CTESCA-CTES कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, मुंबई
- VIVASA-VIVA स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, मुंबई
- SVBTABCA-श्री व्ही.बी. पाटील ट्रस्ट आप्पासाहेब बिरनाळे कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, शिवाजी विद्यापीठ, सांगली
- वायसीए-यशोदा कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, शिवाजी विद्यापीठ, सातारा
- ADASMCA-ADAS मिनर्व्हा कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, पुणे विद्यापीठ, पुणे
- एसएससीए-सम्यक संकल्प कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, कल्याण
- SJJCA- सर जे जे कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, मुंबई
- PDVPCA-पद्मभूषण डॉ वसंतदादा पाटील कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, पुणे विद्यापीठ, पुणे
- एसकेएनसीए-श्रीमती काशीबाई नवले कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे
- SPSMBHCA-श्री प्रिन्स शिवाजी मराठा बोर्डिंग हाऊस कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर
- SPCCA-श्रीमती प्रेमलती चव्हाण आर्किटेक्चर कॉलेज, शिवाजी विद्यापीठ, कराड
- IIA-आदर्श संस्था आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, मुंबई
- SPCP-श्रीमती प्रेमलताई चव्हाण पॉलिटेक्निक कराड, महाराष्ट्र राज्य तंत्र शिक्षण मंडळ, सातारा
- OGI-ऑयस्टर ग्रुप ऑफ इन्स्टिट्यूट, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, औरंगाबाद
- BRHCA-BR Harne कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, ठाणे
- SMMCA-श्रीमती मनोरमाबाई मुंडले कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर
- DMCA-श्री दत्ता मेघे कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर
- IDC-आदर्श कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, मुंबई
- JIA-झुलेलाल इन्स्टिट्यूट ऑफ आर्किटेक्चर, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर
- SECMCA-श्रीकृष्ण शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक मंडळ आर्किटेक्चर कॉलेज, उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव
- एसीए-अल्लाना कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, पुणे विद्यापीठ, पुणे
- PHOCCA-पिल्लई एचओसी कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, रायगड
- KRVIAES-कमला रहेजा विद्यानिधी इन्स्टिट्यूट फॉर आर्किटेक्चर अँड एन्व्हायर्नमेंटल स्टडीज, मुंबई विद्यापीठ, मुंबई
- PIADS-प्रियदर्शिनी इन्स्टिट्यूट ऑफ आर्किटेक्चर आणि डिझाइन स्टडीज, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर (Diploma in Architectural Assistantship)
- एसएसपीए-सिम्बायोसिस स्कूल ऑफ प्लॅनिंग अँड आर्किटेक्चर, डीम्ड युनिव्हर्सिटी, पुणे
- ISA-इंदिरा स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर, पुणे
- AA-अकादमी ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, मुंबई
- MMCA-MM कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, पुणे विद्यापीठ, पुणे
- MVPSCACD-मराठा विद्या प्रसारक समाज कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर आणि सेंटर फॉर डिझाईन, पुणे विद्यापीठ, नाशिक
- टीसीए-ट्रिनिटी कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे
- BVCA-भारती विद्यापीठ कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, नवी मुंबई
- एसबीपीसीएडी-एस बी पाटील कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर अँड डिझाइन, सावत्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पिंपरी चिंचवड
- डीडीवायपीसीए-डॉ डी वाय पाटील कोलाज ऑफ आर्किटेक्चर, मुंबई विद्यापीठ, पुणे
- डीवायपीएसए-डी वाय पाटील स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे
Related Posts
- Career Opportunities in the Arts Stream: 10 वी नंतर करिअर संधी
- Importance of the Career Guidance after 10th | करिअर मार्गदर्शन
- List of the most popular courses after 10th: 10 वी नंतर पुढे काय?
- Diploma in Petroleum Engineering after 10th: पेट्रोलियम डिप्लोमा
आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

Where there is a tree, there is shade | झाड तेथे सावली

Bachelor of Science – BSc | बॅचलर ऑफ सायन्स

Foundation Course | फाऊंडेशन कोर्स

Bachelor of Arts (BA) | बॅचलर ऑफ आर्ट्स

Strategic Decisions for Progress

