Skip to content

Career Opportunities in the Arts Stream | 10 वी नंतर करिअर संधी

Career Opportunities in the Arts Stream

Career Opportunities in the Arts Stream | 10 वी नंतर कला शाखेत, शिक्षण घेऊ इच्छिणा-या विदयार्थ्यांसाठी, करिअर संधी.

दहावी नंतर काय करावे? असा प्रश्न अनेक पालक व विदयार्थी यांना पडतो, परंतू, भारतामध्ये शैक्षणिक क्षेत्रात, विविध शाखांबरोबरच कला शाखा, वाणिज्य शाखा आणि विज्ञान शाखा मध्ये; करिअर करण्याच्या असंख्य संधी आहेत. (Career Opportunities in the Arts Stream)

कला शाखेमधून पदवी घेतलेल्या विद्यार्थ्यांना; करिअरचे असंख्य पर्याय आणि संधी उपलब्ध आहेत. कला शाखेतून शिक्षण घेणे; हा एक अतिशय पारंपारिक शिक्षण प्रवाह आहे. तरी देखील असंख्य विदयार्थी हा मार्ग स्विकारुन; आपले करिअर करतात. (Career Opportunities in the Arts Stream)

या शाखेमध्ये हयूमॅनिटीज, व्हिज्युअल आर्ट्स, परफॉर्मिंग आर्ट्स, साहित्यिक कला; इत्यादीसारख्या भागांचा समावेश होतो. या लेखात आपण कला शाखा विशेषत: 11 वी आणि 12 वी जसे की; भारतात उपलब्ध असलेले शिक्षण बोर्ड, महत्वाचे विषय अभ्यास, बारावी नंतर उपलब्ध व्यावसायिक अभ्यासक्रम; कौशल्य विकास अभ्यासक्रम करिअरचे मार्ग आणि संभावना या विषयी माहिती घेणार आहोत. (Career Opportunities in the Arts Stream)

वैविध्यपूर्ण कला शाखा

कला शाखा ही खूप वैविध्यपूर्ण आहे; या शाखेत समाविष्ट असलेल्या अभ्यासावरुन; ही वस्तुस्थिती स्पष्ट होते. यात व्हिज्युअल आर्ट जसे की, पेंटिंग, स्कल्प्टिंग, ड्रॉईंग इ; परफॉर्मिंग आर्टमध्ये संगीत, नृत्य, नाटक इ. साहित्यिक कला; यामध्ये भाषा, साहित्य, तत्वज्ञान इ. इतिहास, कायदा, राज्यशास्त्र, मानसशास्त्रीय विषय, भूगोल यासारख्या विविध प्रकारच्या अभ्यासाचा समावेश आहे.

अशा विविध क्षेत्रांच्या अभ्यासाच्या उपलब्धतेमुळे; या शाखेशी संबंधित करिअर पर्याय तितकेच प्रभावी आहेत. बारावी कला अभ्यासक्रम पूर्ण केल्या नंतर; विद्यार्थ्यांना व्हिज्युअल आर्ट्स, कायदा, परफॉर्मिंग आर्ट्स, भाषा, व्यवस्थापन इत्यादी बाबींवर लक्ष केंद्रित करणा-या असंख्य व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेता येतो.

थोडक्यात कलाशाखेची तुलना फाऊंडेशन कोर्सशी करता येते; हे फाउंडेशन पूर्ण झाल्यावर म्हणजे 12 वी नंतर विदयार्थी व्यावसायिक अभ्यासक्रम निवडू शकतात; आणि आपल्या करिअरच्या दिशेने पहिले पाऊल उचलले जाऊ शकते.

भारतीय विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये या शाखेविषयी एक गैरसमज आहे; त्यापैकी ब-याच जणांचे मत असे आहे की, कला शाखा केवळ शैक्षणिकदृष्ट्या पात्रता मिळविण्यासाठी; विद्यार्थ्यांद्वारे प्रवेश घेतला जातो. खर तर, ही वस्तुस्थिती खोटी आहे! या शाखेमध्ये अनेक आव्हानात्मक विषय समाविष्ट आहेत; विदयार्थ्यांना परीक्षांमध्येही चांगली कामगिरी करण्यासाठी विशिष्ट क्षमतांची आवश्यकता असते. (Career Opportunities in the Arts Stream)

पीयूसी स्तरावर विज्ञान शाखा निवडल्यानंतर; कारकीर्द करणे शक्य होते असे अनेकांना वाटत असले; तरी, कला शाखेमध्ये उपलब्ध असलेले बरेच विषय सिव्हिल सर्व्हिसेस परीक्षेसाठी चांगली तयारी करण्यास मदत करतात. आपण भारतात उपलब्ध असलेल्या महत्वाच्या शिक्षण प्रवाहामधील इ. 11 वी व 12 वी कला शाखेविषयी माहिती घेऊया (Career Opportunities in the Arts Stream)

भारतातील कला शाखा बोर्ड

भारतात चार मुख्य शिक्षण मंडळे आहेत; विद्यार्थी त्यांच्यासाठी योग्य बोर्ड निवडू शकतात. बोर्डची निवड विद्यार्थ्यांच्या योग्यतेशी संबंधित पातळीनुसार केली जाते. भारतातील शिक्षण मंडळ खालीप्रमाणे आहेत.

  • सी.बी.ए.स.ई. (केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ)
  • आय.सी.एस.ई. (भारतीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ)
  • आय.बी. (आंतरराष्ट्रीय पदव्युत्तर)
  • राज्य शिक्षण मंडळे

वर उल्लेख केलेल्या बोर्डपैकी आयबी हे सर्वात कठीण बोर्ड आहे. हे ‘कसे शिकायचे’ या संकल्पनेवर केंद्रित आहे. ‘ज्ञानाचा उपयोग’ आणि शिक्षणाच्या ‘व्यावहारिक बाबी’ यावर जास्त जोर दिला जातो; आयसीएसई बोर्ड पाठोपाठ सीबीएसई बोर्ड येतो. हे तीन बोर्ड भारत सरकार म्हणजे केंद्रांतर्गत कार्यरत आहेत. (Career Opportunities in the Arts Stream)

भारतातील प्रत्येक राज्याचे स्वतःचे शिक्षण मंडळ आहे; हे प्रत्येक राज्यातील संबंधित राज्य सरकार अंतर्गत कार्य करते. अशा मंडळांशी संबंधित शाळांच्या बाबतीत शिक्षणाची भाषा (माध्यम); प्रादेशिक भाषा आणि इंग्रजी यांचा समावेश आहे (Career Opportunities in the Arts Stream)

कला शाखा विषय

अकरावी आणि बारावी कला शाखेतील काही महत्वाचे विषय

(टीपः सर्व विषयांचा वर उल्लेख केलेला नाही. वर नमूद केलेले बरेच विषय ‘पर्यायी विषय’ प्रकारात येतात. 11 वी आणि 12 वी पर्यंत विद्यार्थ्यांना पर्यायी विषय निवडावे लागतील. बारावीनंतर व्यावसायिक कोर्सनुसार विषयाची निवड करावी लागते.)

शैक्षणिक कार्यक्रम आणि मूल्यमापन

अकरावी व बारावी अशी दोन शैक्षणिक वर्षे आहेत; काही बोर्ड आणि राज्य शैक्षणिक वर्ष; दोन सत्रात विभागले आहे, प्रत्येक सत्राचा कालावधी सहा महिन्यांचा ठेवलेला आहे. मुख्य मूल्यांकन परीक्षा प्रत्येक शैक्षणिक वर्षाच्या शेवटी; म्हणजे प्रत्येक सेमिस्टरच्या शेवटी, आयोजित केल्या जातात. (Career Opportunities in the Arts Stream)

12 वी कलानंतरचे व्यावसायिक अभ्यासक्रम

1. बी.ए

  1. अप्लाइड सायन्स मधील बी.ए. (B.A. in Applied Science)
  2. अर्थशास्त्रातील बी.ए. (B.A .in Economics)
  3. ॲनिमेशन आणि मल्टीमीडिया मध्ये बी.ए. (B.A. in Animation and Multimedia)
  4. इतिहास आणि पुरातत्व मधील बी.ए. (B.A. in History and Archaeology)
  5. गणितामधील बी.ए. (B.A. in Mathematics)
  6. गृह विज्ञानात बी.ए. (B.A. in Home Science)
  7. बी.ए. इन इंग्लिश (B.A. English)
  8. ग्रंथालय विज्ञान मध्ये बी.ए. (B.A. in Library Science)
  9. जाहिरात मध्ये बी.ए. (B.A. in Advertising)
  10. तत्वज्ञान मध्ये बी.ए. (B.A. in Philosophy)
  11. थिएटरमध्ये बी.ए. (B.A. in Theatre)
  12. बीए बीएड (B. Ed)
  13. पत्रकारिता आणि मास कम्युनिकेशन मधील बी.ए. (B.A. in Journalism and Mass Communication)
  14. पर्यटन आणि आतिथ्य व्यवस्थापनात बी.ए. (B.A. in Tourism and Hospitality Management)
  15. पाकशास्त्रात बी.ए. (B.A. in Culinary Sciences)
  16. प्रादेशिक भाषांमध्ये बी.ए. (B.A. in Regional Languages Ex. Marathi)
  17. फॅशन मर्चेंडायझिंग मधील बी.ए. (B.A. in Fashion Merchandising)
  18. How to become a hotel receptionist? | हॉटेल रिसेप्शनिस्ट कसे व्हावे?
  19. बी.ए. इन इंटिरियर डिझायनिंग (B.A. in Interior Designing)
  20. मानवजात बी.ए. (B.A. in Humanities)
  21. मानववंशशास्त्रातील बी.ए. (B.A. in Anthropology)
  22. मानसशास्त्रातील बी.ए. (B.A. in Psychology)
  23. योग आणि निसर्गोपचार मध्ये बी.ए. (B.A. in Yoga and Naturopathy)
  24. Know all about Hotel Management | हॉटेल मॅनेजमेंट
  25. रिटेल व्यवस्थापनात बी.ए. (B.A. in Retail Management)
  26. ललित कला मध्ये बी.ए. (B.A. in Fine Arts)
  27. वित्त आणि विमा मध्ये बी.ए. (B.A. in Finance and Insurance)
  28. वित्त मध्ये बी.ए. (B.A. in Finance)
  29. विदेशी भाषांमध्ये बी.ए. (B.A. in Foreign Languages Ex.French)
  30. संगणक अनुप्रयोग मध्ये बी.ए. (B.A. in Computer Applications)
  31. Digital Marketing After 12th | डिजिटल मार्केटिंग कोर्स
  32. संगीतात बी.ए. (B.A. in Music)
  33. साहित्यातील बी.ए. (B.A. in Literature)
  34. What is Applied Arts? | उपयोजित कला म्हणजे काय?
  35. हिंदी मध्ये बी.ए. (B.A. in Hindi)
  36. Drawing and Painting a best career way | ड्रॉइंग व पेंटिंग
  37. हॉटेल व्यवस्थापन मधील बी.ए. (B.A. in Hotel Management)
  38. How to Make Career in Poultry | पोल्ट्री मध्ये करिअर
  39. Business and Management Studies | व्यवसाय व्यवस्थापन
  40. mportance of a Diploma in Retail Management | रिटेल मॅनेजमेंट 
  41. Diploma in Applied Arts After 12th | १२वी नंतर उपयोजित कलामध्ये डिप्लोमा
  42. (Career Opportunities in the Arts Stream)

2. अर्थशास्त्रात पदवी

लोक, व्यवसाय, समुदाय, सरकार आणि कायदा यांचा परस्परसंवाद कसा होतो याचे विश्लेषण करण्यासाठी अर्थशास्त्र प्रमुख गणित, डेटा आणि सांख्यिकीय मॉडेल वापरून सामाजिक प्रणालींचा अभ्यास करतात. हे ज्ञान अनेक क्षेत्रांमध्ये लागू केले जाऊ शकते, यासह:

वैयक्तिक वित्त, आर्थिक बाजार ट्रेंड, कायदा, समाजशास्त्र, व्यवसाय व्यवस्थापन, सरकारी नियमन, आंतरराष्ट्रीय घडामोडी, बँकिंग, लेखा इ. अर्थशास्त्र पदवीसह नोकरीच्या संधींमध्ये अष्टपैलुत्व असल्यामुळे अर्थशास्त्रात करिअरच्या दृष्टीणे खालील काही पर्याय आहेत.

  • अर्थतज्ञ: अंदाज आणि अहवाल तयार करण्यासाठी आर्थिक ट्रेंड, समस्या आणि डेटाचे संशोधन आणि विश्लेषण करतात.
  • आर्थिक सल्लागार: ट्रेंडचे विश्लेषण करण्यासाठी आणि व्यवसाय, सरकार, आरोगय सेवा संस्था आणि शैक्षणिक संस्थांसाठी जटिल आर्थिक समस्या स्पष्ट करण्यासाठी विश्लेषणात्मक कौशल्ये आणि संशोधन वापरतात.
  • आर्थिक विश्लेषक: व्यवसाय आणि व्यक्तींना गुंतवणूक आणि मनी-व्यवस्थापन निर्णयांवर सल्ला देण्यासाठी आर्थिक माहितीचे संशोधन आणि विश्लेषण करतात. (Career Opportunities in the Arts Stream)
  • ऍक्च्युरी: सार्वजनिक किंवा खाजगी संस्थांसाठी विशिष्ट जोखमीचे आर्थिक परिणाम परिभाषित करण्यासाठी सांख्यिकीय आणि गणितीय अभ्यास करण्यासाठी गणितीय कौशल्ये वापरतात. (Career Opportunities in the Arts Stream)

इतर करिअर जे अर्थशास्त्रातील प्रमुखांसाठी योग्य असू शकतात बाजार संशोधन विश्लेषक, व्यवसाय विश्लेषक आणि डेटा विश्लेषक यांचा समावेश आहे. (Career Opportunities in the Arts Stream)

अर्थशास्त्रातील काही पदव्या

बॅचलर ऑफ इकॉनॉमिक्स (BEc किंवा BEcon) ही एक शैक्षणिक पदवी आहे जी अर्थशास्त्रात पदवीपूर्व शिक्षण पूर्ण केलेल्या विद्यार्थ्यांना दिली जाते. विशेष अर्थशास्त्र पदवी देखील “टॅग केलेले” BA (Econ), BS (Econ), BSc (Econ), BCom (Econ), आणि BSocSc (Econ) किंवा “बॅचलर ऑफ इकॉनॉमिक सायन्स” सारख्या प्रकार म्हणून ऑफर केल्या जातात. (Career Opportunities in the Arts Stream)

3. टेक्निकल कोर्स

बारावी कला शिक्षणानंतर करण्याचे काही तांत्रिक कोर्स-

4. कायदा अभ्यासक्रम

12 वी कला नंतर, विद्यार्थी एकात्मिक कोर्स स्वरुपात कायदा शिक्षणासाठी जाण्यास पात्र आहेत; इंटिग्रेटेड लॉ कोर्स 5 वर्षांचा आहे. आर्ट शाखेच्या विद्यार्थ्यांसाठी काही लोकप्रिय एकात्मिक कायदा अभ्यासक्रम आहेत.

5. मॅनेजमेंट कोर्स

पारंपारिक अभ्यासक्रमांमध्ये रस नसलेल्या विद्यार्थ्यांना कला अभ्यासक्रम निवडून मॅनेजमेंट कोर्ससाठी जाऊ शकतात. १२ वी कला नंतर काही सुप्रसिद्ध व्यवस्थापन अभ्यासक्रम.

6. डिझायनिंग कोर्स

डिप्लोमा, पदवी तसेच डिझाईन क्षेत्राशी संबंधित प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम देखील आर्टस् शाखेमध्ये विद्यार्थी घेऊ शकतात. असे काही नामांकित कोर्स आहेत-

7. शारीरिक शिक्षण कोर्स

8. फॅशन कोर्स

  • बॅचलर ऑफ फॅशन डिझाईन आणि टेक्नॉलॉजी (Bachelor of Fashion Design and Technology)
  • बॅचलर ऑफ फॅशन कम्युनिकेशन (Bachelor of Fashion Communication)
  • (Career Opportunities in the Arts Stream)

9. परफॉर्मिंग आर्ट्स

10. इतर पदवी आणि पदविका अभ्यासक्रम

11. शिक्षण / शिकवण्याचे कोर्स

  • बी.एड. (प्राथमिक शिक्षण पदवी, 4 वर्षांचा कोर्स- Bachelor of Elementary Education (B.El.Ed.)
  • प्राथमिक शिक्षण पदविका (Diploma in Elementary Education)
  • बी.पी.एड. (शारीरिक शिक्षण पदवी B.P.Ed. (Bachelor of Physical Education)
  • प्राथमिक शिक्षक प्रशिक्षण कोर्स (बी.एड. पाठपुरावा करु शकता Primary Teachers Training course (can follow it up B.Ed.)
  • Bachelor of Commerce after 12th | बॅचलर ऑफ कॉमर्स

12 व्यावसायिक प्रशिक्षण कोर्स

(टीपः सर्व व्यावसायिक अभ्यासक्रमांचा वर उल्लेख केलेला नाही; तेथे इतर डिप्लोमा, पदवी आणि प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम देखील आहेत, जे 12 वी कला नंतर केले जाऊ शकतात.) वाचा: How to become a chef in India | भारतात शेफ कसे व्हावे

सारांष

कला शाखेचे विद्यार्थी यूजी तसेच पीजी अभ्यासक्रम शिकू शकतात; आणि नोकरीच्या विविध संधींमध्ये प्रवेश घेऊ शकतात;(व्यावसायिक कोर्सवर अवलंबून). काही सुप्रसिद्ध जॉब प्रोफाइल आहेत. मॅनेजमेन्ट प्रोफेशनल, वकील, शिक्षक, संगीतकार, नर्तक, कलाकार, परफॉर्मर, अभिनेता; व्यापारी, अर्थशास्त्रज्ञ, आर्किटेक्ट (गणिताच्या विषयासह); राजकारणी, नोकरशाही, डिप्लोमॅट, सरकारी कर्मचारी, पुरातत्वशास्त्रज्ञ, सिव्हिल सर्व्हंट (आयएएस, आयपीएस, आयएफएस इ.), संरक्षण कर्मचारी इ.

कला शाखा निवडण्यापूर्वी, उपलब्ध करिअरच्या संभाव्यतेकडे लक्ष द्या; आपल्याकडे या शाखेमध्ये करिअर करण्याची योग्यता आहे का ते तपासा. हे समुपदेशन सत्रे आणि फील्ड ट्रिपद्वारे केले जाऊ शकते; तसेच बारावी विज्ञान आणि बारावी वाणिज्य नंतरच्या अभ्यासक्रमांची यादीही तपासून पहा. (Career Opportunities in the Arts Stream)

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच  शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

Top 10 Most Watched Olympic Sports

Top 10 Most Watched Olympic Sports

Top 10 Most Watched Olympic Sports | An Olympic sport is a competitive activity. It is recognized by the International ...
Unable to Dance, Then Blame the Lawn

Unable to Dance, Then Blame the Lawn | नाचता येईना अंगण वाकडे

Unable to Dance, Then Blame the Lawn | “नाचता येईना अंगण वाकडे” या म्हणीचा अर्थ, स्पष्टीकरण, वास्तविक जीवनातील उदाहरणे आणि ...
Diploma in Radiology: A Smart Choice

Diploma in Radiology: A Smart Choice | रेडिओलॉजी डिप्लोमा: एक उत्तम निवड

Diploma in Radiology: A Smart Choice | रेडिओलॉजी डिप्लोमा: एक उत्तम निवड, त्याची कारणे, कौशल्ये विकास, पात्रता निकष, पगाराची अपेक्षा, ...
Diploma in Applied Arts After 12th

Diploma in Applied Arts After 12th | १२वी नंतर उपयोजित कलामध्ये डिप्लोमा

Diploma in Applied Arts After 12th | १२वी नंतर उपयोजित कलामध्ये डिप्लोमा, अभ्यासक्रम, पात्रता, प्रमुख संस्था, आवश्यक कौशल्ये, करिअरच्या संधी ...
Diploma in Applied Arts after 10th

Diploma in Applied Arts after 10th | १०वी नंतर उपयोजित कलामध्ये डिप्लोमा

Diploma in Applied Arts after 10th | १०वी नंतर उपयोजित कलामध्ये डिप्लोमा, पात्रता, अभ्यासक्रम कालावधी, प्रमुख विषय, सर्वोत्तम महाविद्यालये, करिअरच्या ...
Diploma in Applied Arts

Diploma in Applied Arts | डिप्लोमा इन अप्लाइड आर्ट्स

Diploma in Applied Arts | डिप्लोमा इन अप्लाइड आर्ट्स, कालावधी आणि पात्रता, प्रमुख विषय, विकसित होणारी कौशल्ये, प्रमुख संस्था, करिअरच्या ...

Get 30% off your first purchase

Got it!
X