Know the different types of moles | मोल्सचे विविध प्रकार

Know the different types of moles | मोल्सचे सामान्य व इतर विविध प्रकार, स्किन टॅग होण्याची कारणे व ते कसे हाताळले जातात ते जाणून घ्या.

अनेकांच्या शरीरावर तीळ असतात, त्यातील काही सौंदर्यात भर घालणारे असतात तर काही कुरुपतेत. काही लोक त्यांच्या त्वचेवर भिन्न दिसणारे तीळ दिसले की घाबरतात, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये हे तीळ आरोग्यास धोकेदायक नसतात. (Know the different types of moles)

तीळ हा मेलेनोसाइट्सचा एक समूह आहे, ज्या पेशी त्वचेला रंग देतात. मोल अनेक रंग आणि आकारात येतात. रेडिओफ्रिक्वेंसी शस्त्रक्रिया आणि कमीतकमी डागांसाठी ब्रॉड बँड लाईट आयपीएल यासह अनेक तंत्रांचा वापर करुन मोल्स आणि फ्रिकल्स काढले जाऊ शकतात.

मोल्सचे सामान्य प्रकार

मोल्सचे वर्गीकरण आणि वर्णन खालील काही कारणांवरुन केले जाते.

• ते उघड्या डोळ्यांना कसे दिसतात.
• मोल्स कसे वाढतात.
• ते कोणत्या पेशीनी बनलेले आहेत.
• मोल्स डर्मोस्कोपद्वारे कसे दिसतात.

वेगवेगळ्या प्रकारच्या तीळांचे वेगवेगळ्या प्रकारे निदान आणि उपचार केले जातात, परंतु एक सामान्य तीळ निरुपद्रवी असतो आणि त्याला सहसा उपचारांची आवश्यकता नसते.

जन्मजात तीळ

जन्मजात तीळ एकतर जन्माच्या वेळी उपस्थित असतात किंवा आयुष्याच्या पहिल्या दोन वर्षांत दिसून येतात. अशा प्रकारचे तीळ हे अनेकदा जन्मखूण म्हणून ओळखले जातात. त्यांचा आकार इतर तिळांसारखा असू शकतो, परंतु काही जन्मजात तीळ, त्यांचा व्यास 20 सेमीपेक्षा जास्त असतो त्यांना जायंट मोल्स म्हणून ओळखले जाते.

यामध्ये मेलेनोमा विकसित होण्याचा धोका असतो, म्हणून नियमित त्वचेच्या तपासणीत त्यांचे बारकाईने निरीक्षण केले पाहिजे. जन्मजात तीळ अनेक रंगाचे असू शकतात. ते केसाळ असू शकतात आणि कधीकधी “कोबलस्टोन” च्या स्वरुपाचे असू शकतात.

त्वचेवर लटकलेला तीळ (स्किन टॅग)

स्किन टॅग हा त्वचेवर देठाने जोडलेला असतो. स्किन टॅग धोकादायक नसतात; ते सहसा मान, छाती, पाठ, काखेत, स्तनांच्या खाली किंवा मांडीच्या भागात आढळतात. त्वचेचे टॅग बहुतेकदा स्त्रियांमध्ये दिसतात; विशेषत: वजन वाढल्याने आणि वृद्ध लोकांमध्ये.

स्किन टॅगमुळे सहसा वेदना होत नाहीत; तथापि, ते कपडे, दागिने किंवा त्वचा यांसारखी कोणतीही गोष्ट त्यांच्यावर घासल्यास; त्यांची चिडचिड होऊ शकते. (Know the different types of moles)

स्किन टॅग कसे हाताळले जातात?

त्वचारोगज्ञ स्केलपेल किंवा कात्रीने त्वचेचा टॅग कापून; क्रायोसर्जरी म्हणजे ते गोठवून; किंवा इलेक्ट्रोसर्जरी म्हणजे विद्युत प्रवाहाने जाळून; काढून टाकू शकतात. (Know the different types of moles)

त्वचेवरील गडद डाग (लेंटिजिन्स)

त्वचेवर एक डाग असतो; जो आसपासच्या त्वचेपेक्षा गडद; सामान्यतः तपकिरी असतो. विशेषतः गोरी त्वचा असलेल्या लोकांमध्ये लेंटिजिन्स अधिक सामान्य आहेत.

लेंटिजिन्स होण्याची कारणे

सूर्यप्रकाश हे लेंटिजिन्स होण्याचे प्रमुख कारण असल्याचे दिसते; शरीराच्या त्या भागांवर बहुतेकदा लेंटिजिन्स दिसतात; ज्यात चेहरा आणि हात यांचा समावेश होतो. काही लेंटिजिन्स जनुकशास्त्र (कुटुंब इतिहास) किंवा रेडिएशन थेरपी सारख्या वैद्यकीय प्रक्रियांमुळे होऊ शकतात. 

लेंटिजिन्सवर उपचार कसा केला जातो?

लेंटिजिन्सवर उपचार करण्यासाठी क्रायोसर्जरी (त्याला गोठवणे), लेसर शस्त्रक्रिया, रेटिनॉइड्स आणि ब्लीचिंग सारखी त्वचा क्रीम. लेंटिजिन्स रोखण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे शक्य तितके सूर्यप्रकाशापासून दूर राहणे; विशेषत: सकाळी 10 ते दुपारी 2 या वेळेत. घराबाहेर असताना सनस्क्रीन वापरणे आणि लांब बाही असलेले शर्ट, पॅंट आणि रुंद-ब्रीम टोपी यासारखे संरक्षणात्मक कपडे वापरणे. (Know the different types of moles)

तपकिरी तीळ (फ्रिकल्स)

फ्रिकल्स हे लहान तपकिरी डाग असतात; जे सहसा चेहरा, मान, छाती आणि हातावर आढळतात. फ्रिकल्स अत्यंत सामान्य आहेत; आणि ते आरोग्यासाठी धोकादायक नाहीत. ते अधिक वेळा उन्हाळ्यात दिसतात; विशेषत: हलक्या त्वचेच्या लोकांमध्ये; आणि हलके किंवा लाल केस असलेल्या लोकांमध्ये.

फ्रिकल्स कशामुळे होतात?

फ्रिकल्सच्या कारणांमध्ये अनुवांशिकता आणि सूर्यप्रकाशाचा समावेश होतो.

फ्रिकल्सवर उपचार करणे आवश्यक आहे का?

फ्रिकल्स जवळजवळ निरुपद्रवी असल्याने; त्यांच्यावर उपचार करण्याची आवश्यकता नाही. जर तुम्हाला असे वाटत असेल की तुमचे फ्रिकल्स ही समस्या आहेत किंवा तुम्हाला ते दिसण्याची पद्धत आवडत नाही, तर तुम्ही त्यांना मेकअपने झाकून टाकू शकता किंवा विशिष्ट प्रकारचे लेसर उपचार, लिक्विड नायट्रोजन ट्रीटमेंट किंवा केमिकल पील्सचा विचार करु शकता. (Know the different types of moles)

तपकिरी किंवा काळ्या रंगाचे तीळ (सेबोरेहिक केराटोसेस)

हे तपकिरी किंवा काळ्या रंगाची असतात; जी सहसा छातीवर आणि पाठीवर; तसेच डोक्यावर आढळतात. ते केराटिनोसाइट्स नावाच्या पेशींपासून उद्भवतात; जसजसे ते विकसित होतात; तसतसे ते एक चामखीळ स्वरूप धारण करतात. ते सामान्यतः त्वचेचा कर्करोग होऊ देत नाहीत.

सेबोरेहिक केराटोसेस कशामुळे होतो?

सेबोरेहिक केराटोसेस होण्याचे कारण अज्ञात आहे. लोक जसजसे मोठे होतात; तसतसे ते अधिक वेळा दिसतात.

सेबोरेरिक केराटोसेसचा उपचार कसा केला जातो?

सेबोरेहिक केराटोसेस निरुपद्रवी आहेत; आणि संसर्गजन्य नाहीत. त्यामुळे त्यांच्यावर उपचार करण्याची गरज नाही. जर तुम्ही सेबोरेहिक केराटोसेस काढून टाकण्याचे ठरवले; तर ते काढून टाकण्याच्या पद्धतींमध्ये; ते कापून टाकणे, क्रायोसर्जरी आणि इलेक्ट्रोसर्जरी यांचा समावेश होतो. (Know the different types of moles)

लाल ते गडद तपकिरी रंगाचे तीळ (स्पिट्झ नेवी)

स्पिट्झ नेव्हस हा सहसा किंचित वाढलेला तीळ असतो, ज्याचा रंग लाल ते गडद तपकिरी किंवा काळा असतो. ते सामान्यतः मुले आणि किशोरवयीन मुलांमध्ये दिसतात. हे तीळ काही महिन्यांच्या कालावधीत (त्वचेच्या कर्करोगासारखे) मोठे होतात, त्यामुळे मेलेनोमा वगळण्यासाठी ते अनेकदा शस्त्रक्रियेने काढले जातात.

रीड नेव्हस हा गडद रंगाचा स्पिट्झ नेव्हसचा प्रकार आहे आणि त्याच्या मध्यभागी अनेकदा बारीक रेषा किंवा ठिपके पसरलेले दिसतात. या प्रकारचा तीळ देखील वारंवार शस्त्रक्रियेने काढला जातो कारण तो मेलेनोमा सारखा असू शकतो. (Know the different types of moles)

निळे तीळ

निळ्या रंगाचा तीळ एकसारख्या रंगाचा असतो ज्यामध्ये कोणताही स्पष्ट नमुना दिसत नाही. रंग सामान्यतः निळा असतो परंतु राखाडी, मंद तपकिरी किंवा अगदी क्रीम रंगाचा असू शकतो.

गडद रंगामुळे निळ्या नेव्हसला काहीवेळा त्वचेचा कर्करोग किंवा मेलेनोमा समजले जाऊ शकते, परंतु अनुभवी त्वचा कर्करोग डॉक्टर किंवा त्वचाविज्ञानी सामान्यत: डर्मोस्कोप वापरुन तपासणी करुन निळ्या नेव्हसला ओळखू शकतात. (Know the different types of moles)

हालो नेवी

या प्रकारच्या तिळांच्या जूबाजूला पांढरी किंवा फिकट त्वचा असते. पांढऱ्या त्वचेचे हे क्षेत्र सामान्य तीळभोवती दिसते आणि हळूहळू अदृश्य होण्यापूर्वी अनेक वर्षे टिकून राहते. एक अनियमित प्रभामंडल काही मेलेनोमाभोवती असतो, म्हणून डॉक्टरांनी कोणत्याही नवीन किंवा बदलत्या प्रभामंडलाची तपासणी केली पाहिजे. (Know the different types of moles)

डरमल नेवी

एक त्वचीय किंवा इंट्राडर्मल तीळ उंचावलेला असतो आणि सहसा स्पर्शास मऊ असतो. डर्मल नेवी आसपासच्या त्वचेपेक्षा गडद किंवा समान रंगाची असू शकते. त्यात गुळगुळीत किंवा खडबडीत पृष्ठभाग असू शकतो. चेहऱ्यावर, विशेषत: नाकाच्या सभोवतालच्या भागात त्वचेवर हे तीळ सामान्य असतात. ते कधीकधी केसाळ असतात आणि काही लोक त्यांना कुरुप मानतात.

त्वचेचे तीळ हे वारंवार त्रासदायक असतात कारण ते कपडे, कंगवा किंवा वस्तरा यांच्यामुळे जळजळ किंवा चिडचिड होऊ शकतात. रेडिओफ्रिक्वेंसी शस्त्रक्रियाद्वारे कमी डागांसह या प्रकारचा तीळ सहजपणे काढला जाऊ शकतो. (Know the different types of moles)

डिस्प्लास्टिक नेवी

डिस्प्लास्टिक मोल, ज्याला ॲटिपिकल मोल किंवा क्लार्क नेव्हस म्हणूनही ओळखले जाते, बहुतेक वेळा आकार आणि पॅटर्नमध्ये अनियमित असते आणि अस्पष्ट सीमा असलेले अनेक रंग असू शकतात.

त्वचेवरील इतर तीळांपेक्षा ते वेगळे दिसू शकते. ही वैशिष्ट्ये मेलेनोमामध्ये देखील दिसतात, म्हणून मेलेनोमा किंवा इतर त्वचेच्या कर्करोगांना नकार देण्यासाठी डिस्प्लास्टिक मोल्स अनेकदा शस्त्रक्रियेने काढले जातात. डिस्प्लास्टिक मोल निरुपद्रवी असतात, परंतु एकाधिक डिस्प्लास्टिक मोल्स असलेल्या लोकांना मेलेनोमा विकसित होण्याचा धोका सरासरीपेक्षा जास्त असतो. (Know the different types of moles)

लेंटिगो

लेंटिगो हा फ्रीकलचा एक प्रकार आहे. तो ब-याच वर्षांपासून वारंवार सूर्यप्रकाशामुळे होतो. लेंटिगो हे सामान्यतः वृद्धत्वाच्या त्वचेचे निरुपद्रवी वैशिष्ट्य आहे. मोठ्या किंवा कुरुप लेंटिगोवर सामान्यतः तीव्र स्पंदित प्रकाश किंवा लेसर वापरुन प्रभावीपणे उपचार केले जाऊ शकतात.

ते सूर्यप्रकाशानुसार गडद आणि फिकट होऊ शकतात, परंतु ते आकार बदलत नाहीत. लेंटिगो मॅलिग्ना हा मेलेनोमाचा हळूहळू वाढणारा प्रकार आहे जो सहसा वृद्ध लोकांना प्रभावित करतो आणि वारंवार चेहऱ्यावर दिसतो. चेहऱ्यावर दिसणारी कोणतीही झणझणीत किंवा आकार बदलत असल्याचे डॉक्टरांनी तपासले पाहिजे (Know the different types of moles)

• Every mole on the body says something | तिळाचे अर्थ
• Know the meaning of moles on the face | चेहऱ्यावरील तीळाचे अर्थ

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या