Jashi karani tashi bharani | “जशी करणी तशी भरणी” म्हणीचा अर्थ, उदाहरणे, या म्हणीमधून मिळणारे धडे व आजच्या काळातील महत्त्व जाणून घ्या.
मराठी भाषेत अनेक म्हणी आहेत ज्या जीवनातील मोठे सत्य अगदी थोडक्यात सांगून जातात. त्यापैकी “जशी करणी तशी भरणी” (Jashi karani tashi bharani) ही म्हण खूप महत्त्वाची आहे. इंग्रजीत याच अर्थाची म्हण आहे “As you make your bed, so you must lie on it.” या म्हणीचा अर्थ असा की मनुष्य जसे कर्म करतो, तसेच त्याला त्याचे फळ मिळते. चांगले कर्म केल्यास चांगले परिणाम मिळतात आणि वाईट कर्म केल्यास त्याचे वाईट परिणाम भोगावे लागतात. म्हणूनच मराठीत असे म्हणतात, “प्रत्येकाला आपल्या कर्माची फळे भोगावी लागतात.”
ही म्हण आपल्या जीवनातील प्रत्येक क्षेत्राला लागू पडते. शिक्षण, व्यवसाय, नातीगोती, समाजकारण, आरोग्य – सर्वत्र आपल्या कृतींचे परिणाम आपल्यालाच भोगावे लागतात. ही म्हण आपल्याला जबाबदारीची जाणीव करून देते आणि योग्य मार्गाने वागण्याची शिकवण देते. (Jashi karani tashi bharani)
म्हणीचा अर्थ
“जशी करणी तशी भरणी” या म्हणीमध्ये दोन महत्त्वाचे शब्द आहेत – करणी आणि भरणी.
- करणी म्हणजे आपण केलेले कर्म, कृती किंवा वर्तन.
- भरणी म्हणजे त्या कर्माचे फळ किंवा परिणाम.
म्हणजेच, आपण जे काही करतो त्याचे परिणाम भविष्यात आपल्याला मिळतात. जर आपण प्रामाणिकपणे मेहनत केली तर यश मिळते. पण जर आपण आळशीपणा, फसवणूक किंवा चुकीचे वर्तन केले, तर अपयश आणि दुःखाला सामोरे जावे लागते.
ही म्हण कर्मसिद्धांतावर आधारित आहे. भारतीय संस्कृतीत कर्माला खूप महत्त्व दिले गेले आहे. भगवद्गीतेतही कर्म करण्यावर भर दिला आहे. कारण प्रत्येक कर्माचे फळ अटळ असते. (Jashi karani tashi bharani)
उदाहरणे
विद्यार्थ्यांच्या जीवनातील उदाहरण
विद्यार्थ्यांच्या जीवनात ही म्हण अगदी तंतोतंत लागू पडते.
समजा दोन विद्यार्थी आहेत – रोहन आणि सोहन.
- रोहन वर्षभर नियमित अभ्यास करतो, शिक्षकांचे ऐकतो, वेळेचे नियोजन करतो आणि मन लावून मेहनत करतो. परीक्षेच्या वेळी तो आत्मविश्वासाने परीक्षा देतो आणि चांगले गुण मिळवतो.
- दुसरीकडे सोहन वर्षभर खेळण्यात आणि मोबाईल वापरण्यात वेळ घालवतो. अभ्यासाकडे दुर्लक्ष करतो. परीक्षेच्या वेळी त्याला काहीच आठवत नाही आणि तो नापास होतो.
येथे रोहनला त्याच्या मेहनतीचे फळ मिळाले, तर सोहनला त्याच्या निष्काळजीपणाचे परिणाम भोगावे लागले. यालाच म्हणतात – “जशी करणी तशी भरणी.” (Jashi karani tashi bharani)
शेतकऱ्याचे उदाहरण
- शेतकरी जर वेळेवर नांगरणी, पेरणी आणि पिकांची काळजी घेत असेल, तर त्याला भरघोस पीक मिळते. पण जर त्याने निष्काळजीपणा केला, योग्य वेळी शेतीची कामे केली नाहीत, तर पीक खराब होते.
- शेतकरी जसे बी पेरतो, तसेच पीक उगवते. बाभळीचे बी पेरून आंब्याचे फळ मिळणार नाही.
हे उदाहरण स्पष्टपणे दाखवते की आपली कृतीच आपल्या भवितव्याला आकार देते.
सामाजिक जीवनातील उदाहरण
समाजातही या म्हणीचे महत्त्व खूप आहे.
- जर एखादी व्यक्ती इतरांशी प्रेमाने, आदराने आणि प्रामाणिकपणे वागत असेल, तर समाजात तिचा सन्मान होतो. लोक तिच्यावर विश्वास ठेवतात आणि गरजेच्या वेळी मदतीला धावून येतात.
- पण जर एखादी व्यक्ती खोटे बोलत असेल, फसवणूक करत असेल किंवा लोकांना त्रास देत असेल, तर समाजात तिची प्रतिमा खराब होते. लोक तिच्यापासून दूर राहतात. (Jashi karani tashi bharani)
म्हणूनच सामाजिक संबंध टिकवण्यासाठी चांगले वर्तन आवश्यक आहे.
आरोग्याच्या बाबतीत उदाहरण
आरोग्याच्या बाबतीतही ही म्हण लागू पडते.
- जो व्यक्ती नियमित व्यायाम करतो, पौष्टिक आहार घेतो आणि चांगल्या सवयी ठेवतो, त्याचे आरोग्य उत्तम राहते.
- परंतु जो व्यक्ती सतत जंक फूड खातो, व्यायाम करत नाही, रात्री उशिरापर्यंत जागतो, त्याला अनेक आजारांचा सामना करावा लागतो. (Jashi karani tashi bharani)
ही परिस्थितीही सांगते की आपण जसे वागतो, तसे परिणाम आपल्याला भोगावे लागतात.
इतिहासातील उदाहरण
- इतिहासात अनेक उदाहरणे आहेत जिथे चुकीच्या कृतींमुळे मोठ्या लोकांनाही त्याची शिक्षा भोगावी लागली.
- रावण अत्यंत विद्वान आणि पराक्रमी होता. पण त्याच्या अहंकारामुळे आणि चुकीच्या कृत्यांमुळे त्याचा विनाश झाला.
- दुसरीकडे, छत्रपती शिवाजी महाराजांनी न्याय, शौर्य आणि लोककल्याणाचा मार्ग स्वीकारला. त्यामुळे त्यांना लोकांचा आदर आणि इतिहासात अमर स्थान मिळाले. (Jashi karani tashi bharani)
हे दाखवते की चांगल्या कर्मांचे फळ कीर्ती आणि सन्मान असते, तर वाईट कर्मांचे फळ विनाश असते.
या म्हणीमधून मिळणारे धडे
ही म्हण आपल्याला अनेक महत्त्वाचे धडे देते :
- जबाबदारीची जाणीव: आपल्या कृतींसाठी आपण स्वतः जबाबदार असतो.
- मेहनतीचे महत्त्व: यश मिळवण्यासाठी प्रामाणिक परिश्रम आवश्यक आहेत.
- चुकीच्या मार्गापासून दूर राहणे: वाईट कर्मांचे परिणाम नेहमीच वाईट असतात.
- संयम आणि सातत्य: चांगल्या कर्मांचे फळ लगेच मिळत नाही, पण योग्य वेळी नक्की मिळते.
- नैतिक मूल्यांचे पालन: प्रामाणिकपणा, सचोटी आणि चांगुलपणा यांचे महत्त्व वाढते.
आजच्या काळातील महत्त्व
आजच्या स्पर्धात्मक युगात अनेकांना शॉर्टकटचा मोह होतो. काही लोक फसवणूक करून, चुकीच्या मार्गाने यश मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. पण असे यश फार काळ टिकत नाही.
उदाहरणार्थ, परीक्षेत कॉपी करून गुण मिळवता येतील; पण खरी ज्ञानप्राप्ती होत नाही. पुढे जाऊन त्याचे नुकसान होते.
त्याउलट, प्रामाणिकपणे मेहनत करणारा विद्यार्थी किंवा व्यक्ती सुरुवातीला थोडी अडचण सहन करेल, पण शेवटी त्यालाच खरे यश मिळते.
निष्कर्ष
“जशी करणी तशी भरणी” (Jashi karani tashi bharani) ही म्हण जीवनाचे अटळ सत्य सांगते. प्रत्येक व्यक्तीला आपल्या कृतींचे परिणाम भोगावेच लागतात. त्यामुळे आपण नेहमी चांगले विचार, चांगले आचरण आणि प्रामाणिक कर्म करायला हवे.
आपले आजचे कर्मच उद्याचे भविष्य घडवते. म्हणूनच प्रत्येकाने विचारपूर्वक वागावे, योग्य निर्णय घ्यावेत आणि सत्कर्मांचा मार्ग स्वीकारावा.
शेवटी एवढेच म्हणावेसे वाटते –
“चांगले पेरा, चांगले उगवेल; वाईट पेरा, वाईटच उगवेल.” यालाच आपल्या मराठी संस्कृतीत सुंदर शब्दांत म्हटले आहे –
“जशी करणी तशी भरणी.”
- Undarala Manjar Sakshah | उंदराला मांजर साक्ष
- As is the deed, so is the fruit | जसे कर्म तसे फळ
- Navadatiche Mitha Alani | नावडतीच मीठ अळणी
- Gogalgay ani potat pay | गोगलगाय अन पोटात पाय
आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.
A Journey Through Self-Discovery
7 Human Rights Every Student Should Know | प्रत्येक विद्यार्थ्याला माहित असावेत असे ७ मानवाधिकार
Indian Fashion | भारतीय फॅशन
The Sweet Truth About Pineapples | अननसाबद्दलची गोड सत्यता
Data Scientist | डेटा सायंटिस्ट
