How to Provide Support to Students | विद्यार्थ्यांना आधार द्या

How to Provide Support to Students | आव्हानात्मक काळात विद्यार्थ्यांना आधार द्या, त्यासाठी मानसिकता बदला, सर्वेक्षण करा व डिजिटल साधनांचा वापर करा.

विदयार्थ्यांचे पालक व शिक्षक यांनी विदयार्थ्यांच्या आव्हानात्मक काळात; त्यांना योग्य मार्गदर्शन आणि समर्थन प्रदान करण्याची गरज असते. त्यासाठी विदयार्थ्यांचे शाळेबाहेरील जीवन समजून घेणे; आणि डिजिटल साधनांचा वापर करुन, गोंधळाच्या काळात; विद्यार्थ्यांना सर्वसमावेशकपणे पाठिंबा देण्यावर लक्ष केंद्रित करणे महत्वाचे आहे. (How to Provide Support to Students)

शिक्षकाने विद्यार्थ्यांशी जवळचे नाते निर्माण केल्यास; विदयार्थ्यांची वर्गात अधिक व्यस्तता वाढते. त्यांची शिकण्याची इच्छा अधिक तिव्र होते; आणि विद्यार्थी वर्गात व वर्गाबाहेर चांगले वर्तन करतात. विदयार्थ्यांना शैक्षणिकदृष्टया दडपणाशिवाय यशस्वी करण्यासाठी; शिक्षकांनी त्यांची मानसिकता विचारात घेतली पाहिजे. शिक्षकांनी विदयार्थ्यांना मानसिकदृष्टया ओळखले की; विदयार्थी शैक्षणिकदृष्ट्या यशस्वी होण्यास व शैक्षणिक विकास होण्यास वेळ लागत नाही. How to Provide Support to Students      

महामारीच्या प्रारंभाच्या दोन वर्षांच्या काळात; शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांना अनेक नवीन आव्हानांचा सामना करावा लागला. महामारीने विद्यार्थ्यांपासून अनेक संधी; हिरावून घेतल्या आहेत. त्यामुळे शिक्षकांना त्यांच्या पद्धतींचे पुनर्मूल्यांकन करण्याची; आणि विद्यार्थ्यांसाठी सर्वात महत्त्वाचे असलेल्या गोष्टींना; प्राधान्य देण्याची गरज निर्माण झाली आहे. (How to Provide Support to Students)

सर्व शिक्षकांनी आपल्या शाळेत; वर्षाची सुरुवात आपल्या विद्यार्थ्यांच्या सामाजिक व भावनिक शिक्षणाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी; नातेसंबंध वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. आपले ध्येय एक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह समुदाय तयार करणे; हे असले पाहिजे. त्यामुळे आपले विद्यार्थी व्यक्ती म्हणून ओळखले जातात; तसेच, वर्गातील विदयार्थ्यांच्या निरिक्षणानुसार एक गोष्ट लक्षात आली की; ज्या विदयार्थ्यांचे शिक्षकांशी आनंदाचे, खेळीमेळीचे व मजबूत संबंध आहेत; त्यांना शिकण्यामध्ये अधिक आनंद वाटतो, प्रत्येक ॲक्टिव्हिटीमध्ये ते सहभाग नोंदवतात; त्यामुळे असे विदयार्थी व्हर्सेटाईल असल्याचे आढळले.

विदयार्थ्यांच्या सर्वांगीन विकासामध्ये त्यांचे पालक, कुटुंबातील व्यक्ती, मित्र व समाजातील इतर घटक; या सर्वांचा परिणाम होत असतो. या प्रक्रियेत त्यांना बळकट करण्यासाठी; आव्हानात्मक काळात आपल्या विद्यार्थ्यांना पाठिंबा देण्यासाठी आणि मार्गदर्शन करण्यासाठी खालील धोरणे महत्वाची आहेत. (How to Provide Support to Students)  

प्रथम मानसिकता स्वीकारा

शाळेतील कर्मचार्‍यांनी विदयार्थ्यांच्या बाबतीत सर्व घटना गृहीत धरुन; त्यांना सामोरे जाणे व त्यातून त्यांना बाहेर काढणे; या बाबतची मानसिकता स्वीकारली पाहिजे. त्यामुळे शालेय वर्षातील अनपेक्षित आव्हानांना; नेव्हिगेट करण्यात मदत होते. विद्यार्थ्यांना प्रथम एक नागरिक म्हणून समजून घेऊन; त्यांच्याशी अधिक सखोल आणि अर्थपूर्ण संबंध निर्माण करुन शाळेच्या कॅम्पसमधील व्‍यापक सांस्‍कृतिक बदलात रुपांतरित केले पाहिजे.

अनुभवानुसार आमचा असा विश्वास आहे की; जर आपण विदयार्थी व शिक्षक यांचेतील संबंधांना प्रथम स्थान दिले; तर सर्व गोष्टी अधिक सोप्या होतात. सामाजिक भावनिक शिक्षणासाठी आणि गुरु-शिक्षकाचे नातेसंबंध निर्माण करण्यास अनुमती देण्यासाठी; शिक्षकांना विदयार्थी व पालक यांच्याशी शाळेच्या दिवसात वेळ घालवणे गरजेचे आहे.

कॅम्पसमधील विश्वासू प्रौढ व्यक्तीशी संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी; प्रत्येक विद्यार्थ्याला दररोज भेट देण्यासाठी आणि त्यांच्याशी बोलण्यासाठी; एक “मार्गदर्शक शिक्षक” नियुक्त केला पाहिजे. जेव्हा विद्यार्थ्यांना कळते की त्यांच्याकडे कॅम्पसमध्ये एक शिक्षक आहे; ज्याशी ते बोलू शकतात आणि त्यांच्याकडून समर्थन प्राप्त करु शकतात; तेव्हा केवळ शैक्षणिकच नव्हे तर सर्वसमावेशकपणे विद्यार्थ्यांच्या गरजा समजून घेण्यास; आणि त्यांची पूर्तता करण्यास सर्वजण सक्षम असतात.

विदयार्थ्यांशी जवळीक निर्माण केल्यामुळे; शिक्षक प्रत्येक विद्यार्थ्याना कौटुंबिक माहितीसह जाणून घेऊन; त्यांच्या समस्या सोडविण्यास सक्षम होतात. तसेच विद्यार्थी आणि शिक्षकांनी एकमेकांना अभिवादन करणे; ही घटना रुढ झाली पाहिजे कारण त्यातून एकमेकांचा आदर व नम्रपणाची शिकवण मिळते.

विदयार्थी- पालक व शिक्षक यांच्यातील नियमित संवादामुळे; विदयार्थ्यांची वर्गातील उपस्थिती, वर्गातील इतर ॲक्टिव्हिटीज व नियमित गृहपाठ करण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे एकमेकांना समजून घेणे; हा त्यांच्यातील संबंधाचा पाया आहे; हे समजते. शिक्षकांबददलचा विदयार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढतो; आणि विद्यार्थ्यांना माहित होते की त्यांचे शिक्षक कोणीतरी खास आहेत; त्यांच्यावर ते संसाधन आणि मार्गदर्शक म्हणून विसंबून राहू शकतात. (How to Provide Support to Students)

विद्यार्थी आणि त्यांचे शिक्षक यांच्यात एक-एक वेळ मौल्यवान विश्वासार्ह नातेसंबंध निर्माण करू शकतात; जे त्यांना आव्हाने स्वीकारण्यास आणि आजीवन शिकणारे बनण्यास प्रोत्साहित करतात; आणि विद्यार्थ्यांना यशस्वी होण्यासाठी मार्गदर्शक शोधण्यात मदत करतात.

जेव्हा शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांशी असलेल्या नातेसंबंधांना महत्त्व दिले; तेव्हा ते वर्गात वागण्यास आणि शिकण्यास इच्छुक असल्याचे दिसून आले. कारण विदयार्थी हे ओळखण्यास सक्षम होते की; शिक्षक म्हणून आमचे एक मुख्य उद्दिष्ट आमच्या विद्यार्थ्यांना यशस्वी होण्यास मदत करते. प्रत्योक शिक्षकाची ही इच्छा असावी की; आपले विद्यार्थी वर्गात असावेत, त्यांनी शिकावे अशी आमची इच्छा आहे आणि शिक्षकांना विदयार्थ्यांची वैयक्तिक काळजी आहे; याची विदयार्थ्यांना जाणीव व्हावी. (How to Provide Support to Students)

विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात काय चालले आहे हे समजून घेण्यासाठी सर्वेक्षण करा

शालेय वर्षाच्या सुरुवातीला; प्रत्येक विद्यार्थ्याची संपूर्ण माहिती मिळविण्यासाठी; विदयार्थ्यांसोबत एक सर्वेक्षणात्मक माहिती असलेला फॉर्म त्यांच्या घरी पाठवला पाहिजे. त्यातून विद्यार्थी शाळेच्या बाहेर कोण आहेत; हे समजून घेण्यासाठी. त्यांचे घरगुती जीवन, कुटुंब, दैनंदिन ताणतणाव, छंद; त्यांची स्वारस्ये आणि इतर अनेक गोष्टी लक्षात येतात. विदयार्थी कोणत्या गोष्टींभोवती केंद्रित होत आहे हे यातून लक्षात येईल. (How to Provide Support to Students)

दोन वर्षात आलेले अनुभव जीवन बदलणारे होते; शिक्षक या नात्याने, आपण विद्यार्थी असताना जग कसे दिसायचे याचे वास्तव विद्यार्थी आता जे अनुभवत आहेत; त्यापेक्षा बरेच वेगळे आहे. समाज, सोशल मीडिया आणि जगाची सद्यस्थिती विद्यार्थ्यांवर वेगवेगळ्या प्रकारे परिणाम करु शकते; आणि तरीही त्यांच्या दैनंदिन शिक्षणावर तितकाच प्रभाव पडतो.

आपले विद्यार्थी कुठे आहेत हे समजल्यानंतर; मानसिक आणि भावनिकदृष्ट्या, शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना अधिक समग्रपणे समजून घेऊन ते ज्ञान वर्गात; धड्यांमध्ये आणि नातेसंबंध निर्माण करण्यासाठी अनुवादित करण्यासाठी वापरले  पाहिजे.

प्रत्येक विद्यार्थ्याची पार्श्वभूमी, शिकण्याच्या गरजा; आणि सामाजिक-भावनिक गरजा भिन्न असतात. जेव्हा आपण त्या ज्ञानाचा उपयोग करतो; तेव्हा आपण त्यांना शिकवण्यासाठी आणि अधिक वैयक्तिक आणि अर्थपूर्ण असलेले चांगले नातेसंबंध निर्माण करण्यासाठी; अधिक सुसज्ज असतो. यामुळे शिक्षकांना त्यांच्यापर्यंत पोहोचण्याची आणि त्यांना मदत करण्याची संधी मिळते. यापूर्वी असे होत नव्हते; कारण विद्यार्थी कोणत्या परिस्थितीतून जात आहेत हे शिक्षकांना माहित नव्हते. (How to Provide Support to Students)

नातेसंबंध निर्माण करण्याच्या संधी वाढवण्यासाठी डिजिटल साधनांचा वापर करा

विद्यार्थी आणि शिक्षकांचे जीवन व्यस्त असते; त्यांना एकमेकांशी संपर्क साधण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळेल असे नाही. अशा वेळी विद्यार्थ्यांशी एकमेकांशी संपर्क साधणे; हे एक मोठे आव्हान असू शकते. विद्यार्थ्यांशी संपर्क साधण्यासाठी जास्तीत जास्त मदत करणारे साधन म्हणजे डिजिटल साधन; ते अधिक जलद, सुलभ आणि परिणामकारक असल्यामुळे; या साधनाचा वापर करुन विदयार्थी, पालक व शिक्षक यांच्यामधील संवाद वाढला पाहिजे. (How to Provide Support to Students)

विनामूल्य, डिजिटल साधन जे शिक्षकांना त्यांच्या विदयार्थ्यांना विचारशील प्रश्न विचारण्यासाठी; त्यावर चर्चा करण्यासाठी आणि सूचना देण्यासाठी उपयुक्त ठरते. विद्यार्थ्यांना ते कोण आहेत; आणि त्यांना कशाची काळजी आहे; हे थेट त्यांच्या शिक्षकांसोबत शेअर करण्यासाठी एक समर्पित जागा असते. डिजिटल रिफ्लेक्शन टूल शिक्षकांना प्रतिबिंबित प्रश्नांची लायब्ररी प्रदान करते; जे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या मनात काय आहे; ते उघडण्यास मदत करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे.

मध्यम आणि उच्च माध्यमिक विद्यार्थ्यांमध्ये सोशल मीडियाच्या वाढत्या वापरामुळे; विद्यार्थ्यांना परिचित असलेल्या मार्गांनी संवाद साधू देते. विद्यार्थी व्हिडिओ, ऑडिओ किंवा मजकूर संदेशाद्वारे प्रतिसाद देऊ शकतात; ज्यामुळे ज्या विद्यार्थ्यांनी मौखिक संभाषण कौशल्य विकसित केले नाही; त्यांना त्यांच्या शिक्षक किंवा मार्गदर्शकाशी चर्चा सुरु करण्यास अनुमती मिळते. ही चर्चा पुढे चालू ठेवता येते; त्यातून मौखिक संभाषण कौशल्य विकसित करता येते. (How to Provide Support to Students)

शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांशी अर्थपूर्ण संबंध निर्माण करण्याची प्रक्रिया; सुरु केली पाहिजे. शिक्षकांनी त्यांच्या विद्यार्थ्यांसाठी जास्तीत जास्त वेळ दिला पाहिजे; ज्यांना जाणून घेतले पाहिजे. विद्यार्थी आणि शिक्षक यांचे एकमेकांच्या परस्परसंवादामुळे विश्वासार्ह नातेसंबंध निर्माण होऊ शकतात; जे त्यांना आव्हाने स्वीकारण्यास आणि आजीवन शिकणारे बनण्यास प्रोत्साहित करतात; आणि विद्यार्थ्यांना यशस्वी होण्यासाठी मार्गदर्शक शोधण्यात मदत करतात. (How to Provide Support to Students)

निष्कर्ष

शैक्षणिक क्षेत्राशी संबंधीत प्रत्येक घटकाने प्रथम मानसिकता अंगीकारुन; विद्यार्थ्यांचे सर्वेक्षण करुन आणि डिजिटल साधनांचा वापर करुन; शालेय वर्षात कोणत्या गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत; यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे.

विद्यार्थ्यांना त्यांच्या जीवनातील गोंधळाच्या काळात; सर्वसमावेशकपणे पाठिंबा देणे; आणि त्यांची काळजी घेणे; या छोट्या बदलांमुळे विदयार्थ्यांच्या जिवनात अमुलाग्र बदल होऊ शकतो. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या शिक्षकांकडून; गरजेनुसार आवश्यक पाठिंबा आणि मार्गदर्शन मिळणे विदयार्थ्यांच्या हिताचे आहे. (How to Provide Support to Students)

• How to Develop Communication Skills? | संभाषण कौशल्ये
• Advice About An Interview | मुलाखतीबद्दल माहिती आणि सल्ला
• Parents’ Role in the Education of Children |पाल्य, पालक व शिक्षण
• The Role of Parents in the Success of their Children | मुलांच्या यशात पालकांची भूमिका

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या. 

[pt_view id=”55cff900qc”]