Skip to content
Marathi Bana » Posts » What is Computer Networking? | संगणक नेटवर्किंग म्हणजे काय?

What is Computer Networking? | संगणक नेटवर्किंग म्हणजे काय?

What is Computer Networking?

What is Computer Networking? | संगणक नेटवर्किंग म्हणजे काय?  नेटवर्कचे निकष, उद्दिष्टे, प्रकार, नेटवर्किंग उपकरणे व इंटरनेट विषयी जाणून घ्या.

संगणक नेटवर्क ही एक प्रणाली आहे जी माहिती (डेटा) आणि संसाधने सामायिक करण्यासाठी असंख्य स्वतंत्र संगणकांना जोडते. संगणक आणि इतर भिन्न उपकरणांचे एकत्रीकरण वापरकर्त्यांना अधिक सहजतेने संवाद साधण्यास अनुमती देते. सविस्तर माहितीसाठी What is Computer Networking?  संगणक नेटवर्किंग म्हणजे काय? हा संपूर्ण लेख सविस्तर वाचा.

(Computer Network) संगणक नेटवर्क दोन किंवा अधिक संगणक प्रणालींचा संग्रह आहे जो एकमेकांशी जोडलेला असतो. केबल किंवा वायरलेस मीडिया वापरुन नेटवर्क कनेक्शन स्थापित केले जाऊ शकते. हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर कोणत्याही नेटवर्कमध्ये संगणक आणि साधने जोडण्यासाठी वापरले जातात.

संगणक नेटवर्कमध्ये विविध प्रकारचे नोड्स असतात. सर्व्हर, नेटवर्किंग हार्डवेअर, वैयक्तिक संगणक आणि इतर विशेष किंवा सामान्य-उद्देश होस्ट हे सर्व संगणक नेटवर्कमधील नोड असू शकतात. यजमानांची नावे आणि नेटवर्क पत्ते ते ओळखण्यासाठी वापरले जातात.

संगणक नेटवर्क कसे कार्य करते?

(Computer Network) संगणक नेटवर्क फक्त नोड्स आणि लिंक्स वापरुन कार्य करतात. डेटा कम्युनिकेशन उपकरणांना फक्त नोड्स असे म्हणतात. उदाहरणार्थ, मोडेम, हब, स्विच इ. तर संगणक नेटवर्कमधील दुवे दोन नोड्समधील कनेक्शन म्हणून संदर्भित केले जाऊ शकतात. केबल वायर्स, ऑप्टिकल फायबर इत्यादी सारख्या अनेक प्रकारच्या लिंक्स आहेत.

जेव्हा जेव्हा संगणक नेटवर्क काम करत असते तेव्हा नोड्समध्ये लिंक्सद्वारे डेटा पाठवण्याचे आणि प्राप्त करण्याचे काम असते. संगणक नेटवर्क काही प्रोटोकॉलचे संच प्रदान करते जे नियम आणि प्रोटोकॉलचे पालन करण्यात मदत करतात.

संगणक नेटवर्क काय करतात?

(Computer Network) संगणक नेटवर्क हे संगणक विज्ञानातील एक महत्त्वाचे पैलू आहे. सुरुवातीच्या काळात, ते टेलिफोन लाईन्सवर डेटा ट्रान्समिशनसाठी वापरले जात होते आणि त्याचा वापर खूप मर्यादित होता, परंतु आजकाल, तो विविध ठिकाणी वापरला जातो.

संगणक नेटवर्क अधिक चांगली कनेक्टिव्हिटी प्रदान करण्यात मदत करतात. आधुनिक संगणक नेटवर्कमध्ये खालील कार्यक्षमता आहेत

  • संगणक नेटवर्क कार्य करण्यास मदत करतात.
  • संगणक नेटवर्क्स मोठ्या प्रमाणावर एकत्रित होतात.
  • परिस्थिती बदलल्यास संगणक नेटवर्क खूप लवकर प्रतिसाद देतात.
  • संगणक नेटवर्क डेटा सुरक्षा प्रदान करण्यात मदत करतात.

चांगल्या नेटवर्कचे निकष

  1. कार्यप्रदर्शन: हे प्रसारित वेळ आणि प्रतिसाद वेळ यासह अनेक प्रकारे मोजले जाऊ शकते. एका डिव्‍हाइसवरुन दुस-या डिव्‍हाइसवर जाण्यासाठी संदेशासाठी लागणारा वेळ म्हणजे संक्रमण वेळ. प्रतिसाद वेळ म्हणजे चौकशी आणि प्रतिसाद यामधील निघून गेलेला वेळ. नेटवर्कचे कार्यप्रदर्शन अनेक घटकांवर अवलंबून असते, ज्यामध्ये वापरकर्त्यांची संख्या, माध्यम आणि हार्डवेअरचा प्रकार समाविष्ट असतो.
  2. विश्वासार्हता: अचूकतेच्या व्यतिरिक्त अपयशाच्या वारंवारतेने, अपयशातून सावरण्यासाठी लागणारा वेळ आणि आपत्तीमध्ये नेटवर्कची मजबुती यावर मोजले जाते.
  3. सुरक्षा: नेटवर्क सुरक्षा समस्यांमध्ये अनधिकृत प्रवेशापासून डेटाचे संरक्षण करणे, डेटाचे नुकसान आणि विकासापासून संरक्षण करणे आणि उल्लंघन आणि डेटा गमावण्यापासून पुनर्प्राप्तीसाठी धोरणे आणि कार्यपद्धती लागू करणे समाविष्ट आहे.

संगणक नेटवर्किंगची उद्दिष्टे

  • संसाधने आणि लोड शेअरिंगमुळे प्रोग्राम्सना एकाच सिस्टमवर कार्यान्वित करावे लागत नाही.
  • कमी खर्च – एकाधिक मशीन प्रिंटर, टेप ड्राइव्ह आणि इतर परिधी सामायिक करु शकतात.
  • विश्वासार्हता – जर एक मशीन निकामी झाले तर दुसरे मशीन तिची जागा घेऊ शकते.
  • स्केलेबिलिटी (अधिक प्रोसेसर किंवा संगणक जोडणे सोपे आहे)
  • संप्रेषण आणि मेल (वेगळे राहणारे लोक एकत्र काम करु शकतात)
  • माहिती प्रवेश (दूरस्थ माहिती प्रवेश, इंटरनेट प्रवेश, ई-मेल, व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग आणि ऑनलाइन खरेदी)
  • परस्परसंवादी मनोरंजन (ऑनलाइन गेम, व्हिडिओ इ.)
  • सामाजिक नेटवर्किंग

संगणक नेटवर्कचे प्रकार

What is Computer Networking?
Image by Michael Schwarzenberger from Pixabay

संप्रेषण माध्यमावर आधारित विभागणी

  1. वायर्ड नेटवर्क (Wired Network): जसे आपण सर्व जाणतो की, “वायर्ड” म्हणजे केबल्सपासून बनलेले कोणतेही भौतिक माध्यम. कॉपर वायर, ट्विस्टेड पेअर किंवा फायबर ऑप्टिक केबल्स हे सर्व पर्याय आहेत. वायर्ड नेटवर्क उपकरणांना इंटरनेट किंवा लॅपटॉप किंवा डेस्कटॉप पीसी सारख्या अन्य नेटवर्कशी जोडण्यासाठी वायर वापरते.
  2. वायरलेस नेटवर्क (Wireless Network): “वायरलेस” म्हणजे वायरशिवाय, इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक लहरी (EM Waves) किंवा इन्फ्रारेड लहरींनी बनलेले माध्यम. अँटेना किंवा सेन्सर सर्व वायरलेस उपकरणांवर उपस्थित असतील. सेल्युलर फोन, वायरलेस सेन्सर्स, टीव्ही रिमोट, सॅटेलाइट डिश रिसीव्हर आणि WLAN कार्ड असलेले लॅपटॉप ही सर्व वायरलेस उपकरणांची उदाहरणे आहेत. डेटा किंवा व्हॉइस कम्युनिकेशनसाठी, वायरलेस नेटवर्क तारांऐवजी रेडिओ फ्रिक्वेन्सी लहरी वापरते.

समाविष्ट क्षेत्रावर आधारित विभागणी

  1. लोकल एरिया नेटवर्क (LAN): LAN हे एक नेटवर्क आहे जे सुमारे 10 किलोमीटर क्षेत्र व्यापते. उदाहरणार्थ, कॉलेज नेटवर्क किंवा ऑफिस नेटवर्क. संस्थेच्या गरजेनुसार, LAN हे एकच कार्यालय, इमारत किंवा कॅम्पस असू शकते. आमच्याकडे दोन पीसी आणि एक प्रिंटर इन-होम ऑफिस असू शकतो किंवा तो संपूर्ण कंपनीमध्ये वाढू शकतो आणि ऑडिओ आणि व्हिडिओ डिव्हाइसेस समाविष्ट करु शकतो. LAN मधील प्रत्येक होस्टला एक ओळखकर्ता असतो, एक पत्ता जो LAN मध्ये होस्ट परिभाषित करतो. होस्टने दुसर्‍या होस्टला पाठवलेल्या पॅकेटमध्ये स्त्रोत होस्ट आणि गंतव्य होस्टचा पत्ता दोन्ही असतो.
  2. मेट्रोपॉलिटन एरिया नेटवर्क (MAN): MAN म्हणजे संपूर्ण शहर व्यापणारे नेटवर्क. उदाहरणार्थ: केबल टेलिव्हिजन नेटवर्कचा विचार करा.
  3. वाइड एरिया नेटवर्क (WAN): WAN म्हणजे देश किंवा खंडांना जोडणारे नेटवर्क. उदाहरणार्थ, इंटरनेट वापरकर्त्यांना जगभरात कोठूनही www नावाच्या वितरित प्रणालीमध्ये प्रवेश करण्यास अनुमती देते. WAN स्विचेस, राउटर किंवा मॉडेम यांसारख्या कनेक्टिंग उपकरणांना एकमेकांशी जोडते. LAN सामान्यत: खाजगी मालकीचा असतो ज्या संस्थेचा वापर होतो. आज आपण WAN ची दोन वेगळी उदाहरणे पाहतो: पॉइंट-टू-पॉइंट WAN आणि स्विच्ड WAN
  4. पॉइंट टू पॉइंट: ट्रान्समिशन मीडियाद्वारे दोन कनेक्टिंग डिव्हाइस कनेक्ट करते.
  5. स्विच केलेले: स्विच केलेले WAN दोन पेक्षा जास्त टोक असलेले नेटवर्क आहे.

संप्रेषणाच्या प्रकारांवर आधारित

  • पॉइंट टू पॉइंट नेटवर्क: पॉइंट-टू-पॉइंट नेटवर्किंग हा डेटा नेटवर्किंगचा एक प्रकार आहे जो दोन नेटवर्किंग नोड्समध्ये थेट दुवा स्थापित करतो. संगणक आणि प्रिंटर सारख्या दोन उपकरणांमधील थेट दुवा पॉइंट-टू-पॉइंट कनेक्शन म्हणून ओळखला जातो.
  • मल्टीपॉईंट: दोन पेक्षा जास्त विशिष्ट उपकरणे लिंक शेअर करतात. मल्टीपॉइंट वातावरणात, चॅनेलची क्षमता स्थानिक किंवा तात्पुरती सामायिक केली जाते. जर अनेक डिव्‍हाइसेस एकाच वेळी लिंक वापरु शकत असतील, तर ते स्‍थानिक शेअर केलेले कनेक्शन आहे.
  • ब्रॉडकास्ट नेटवर्क: ब्रॉडकास्ट नेटवर्क्समध्ये, एक सिग्नल पद्धत ज्यामध्ये असंख्य पक्ष एकाच प्रेषकाला ऐकू शकतात. रेडिओ स्टेशन हे दैनंदिन जीवनातील “ब्रॉडकास्ट नेटवर्क” चे उत्कृष्ट उदाहरण आहेत. या परिस्थितीमध्ये रेडिओ स्टेशन डेटा/सिग्नल पाठवणारे आहे आणि डेटा केवळ एका दिशेने प्रवास करण्याच्या उद्देशाने आहे. अचूक होण्यासाठी, रेडिओ ट्रान्समिशन टॉवरपासून दूर.

आर्किटेक्चरच्या प्रकारावर आधारित

  • P2P नेटवर्क: समान क्षमता आणि कॉन्फिगरेशन असलेल्या संगणकांना पीअर म्हणून संबोधले जाते.
  • “पीअर टू पीअर” हे “पीअर टू पीअर” चे संक्षिप्त रुप आहे. पीअर-टू-पीअर नेटवर्कमधील “पीअर्स” ही संगणक प्रणाली आहेत जी इंटरनेटद्वारे एकमेकांशी जोडलेली असतात. मध्यवर्ती सर्व्हरचा वापर न करता, फाईल्स थेट नेटवर्कवरील प्रणालींमध्ये सामायिक केल्या जाऊ शकतात.
  • क्लायंट-सर्व्हर नेटवर्क: नेटवर्कवरील प्रत्येक संगणक किंवा प्रक्रिया एकतर क्लायंट किंवा क्लायंट-सर्व्हर आर्किटेक्चर (क्लायंट/सर्व्हर) मधील सर्व्हर आहे. क्लायंट सर्व्हरकडून सेवा मागतो, ज्या सर्व्हर पुरवतो. सर्व्हर हे उच्च-कार्यक्षमता असलेले संगणक किंवा प्रक्रिया आहेत जे डिस्क ड्राइव्ह (फाइल सर्व्हर), प्रिंटर (प्रिंट सर्व्हर) किंवा नेटवर्क रहदारी (नेटवर्क सर्व्हर) व्यवस्थापित करतात.
  • हायब्रीड नेटवर्क्स: हायब्रीड मॉडेल क्लायंट-सर्व्हर आणि पीअर-टू-पीअर आर्किटेक्चरच्या संयोजनाचा वापर करणाऱ्या नेटवर्कचा संदर्भ देते. उदा: टोरेंट.

संगणक नेटवर्क आर्किटेक्चरचे प्रकार

संगणक नेटवर्क आर्किटेक्चर दोन प्रकारचे आहे.

  1. क्लायंट-सर्व्हर आर्किटेक्चर: क्लायंट-सर्व्हर आर्किटेक्चर हे मूलत: एक आर्किटेक्चर आहे जिथे क्लायंट आणि सर्व्हर जोडलेले असतात कारण दोन क्लायंट एकमेकांशी संवाद साधू शकतात आणि सध्याची उपकरणे नेटवर्कमध्ये सर्व्हर म्हणून काम करतात.
  2. पीअर-टू-पीअर आर्किटेक्चर: पीअर-टू-पीअर आर्किटेक्चर, कॉम्प्युटर एकमेकांशी जोडलेले असतात आणि प्रत्येक कॉम्प्युटर तितकेच काम करण्यास सक्षम आहे कारण येथे कोणताही सेंट्रल सर्व्हर नाही. येथे उपस्थित असलेले प्रत्येक डिव्हाइस क्लायंट किंवा सर्व्हर म्हणून वापरले जाऊ शकते.

एंटरप्राइझ संगणक नेटवर्कचे प्रकार

एंटरप्राइझ कॉम्प्युटर नेटवर्कचे तीन मुख्य प्रकार आहेत जे खाली नमूद केले आहेत.

  1. लोकल एरिया नेटवर्क (LAN): लोकल एरिया नेटवर्क हे लहान कंपन्यांमध्ये किंवा चाचणी नेटवर्क म्हणून वापरले जाणारे लहान-प्रमाणाचे नेटवर्क आहेत. त्याचा आकार मर्यादित आहे.
  2. वाइड एरिया नेटवर्क (WAN): वाइड एरिया नेटवर्क्स हे नेटवर्क आहेत जे लोकल एरिया नेटवर्कपेक्षा मोठ्या क्षेत्रासाठी वापरले जातात आणि लांब-अंतराच्या संप्रेषणासाठी वापरले जातात.
  3. सर्व्हिस प्रोव्हायडर नेटवर्क्स: सर्व्हिस प्रोव्हायडर नेटवर्क्स हे असे नेटवर्क आहेत जे वायरलेस कम्युनिकेशन, हाय-स्पीड इंटरनेट ऍक्सेस इत्यादीमध्ये मदत करतात.

नेटवर्क टोपोलॉजी- What is Computer Networking?

What is Computer Networking?
Image by ianlow27 from Pixabay

बस टोपोलॉजी- What is Computer Networking?

बस टोपोलॉजी नेटवर्कमध्ये प्रत्येक संगणक आणि नेटवर्क उपकरण एकाच केबलला जोडलेले असते. रेखीय बस टोपोलॉजीची व्याख्या म्हणजे दोन टर्मिनल्स आहेत.

फायदे

  • प्रतिष्ठापन सोपे आहे.
  • जाळी, तारा आणि ट्री टोपोलॉजीच्या तुलनेत, बस कमी केबलिंग वापरते.

तोटे

  • दोष पुन्हा कॉन्फिगर करण्यात आणि वेगळे करण्यात अडचण.
  • बस केबलमध्ये बिघाड किंवा ब्रेकमुळे सर्व संप्रेषणात व्यत्यय येतो.

रिंग टोपोलॉजी – What is Computer Networking?

टोपोलॉजीला रिंग टोपोलॉजी असे नाव दिले जाते कारण एक संगणक दुसर्‍याशी जोडलेला असतो, अंतिम संगणक पहिल्याशी जोडलेला असतो. प्रत्येक उपकरणासाठी तंतोतंत दोन शेजारी. रिंगच्या बाजूने सिग्नल एका दिशेने जातो. प्रत्येक रिंगमध्ये एक रिपीटर असतो.

फायदे

  • डेटा ट्रान्समिशन तुलनेने सरळ आहे कारण पॅकेट फक्त एकाच दिशेने फिरतात.
  • नोड्समधील संवाद व्यवस्थापित करण्यासाठी केंद्रीय नियंत्रकाची आवश्यकता नाही.
  • सुलभ स्थापना आणि पुनर्रचना
  • सरलीकृत सदोष कनेक्शन

तोटे

  • युनिडायरेक्शनल रिंगमध्ये, डेटा पॅकेट सर्व नोड्समधून जाणे आवश्यक आहे.
  • सर्व संगणक एकमेकांशी कनेक्ट होण्यासाठी ते चालू केले पाहिजेत.

स्टार टोपोलॉजी – What is Computer Networking?

स्टार टोपोलॉजीमधील प्रत्येक उपकरणामध्ये मध्यवर्ती नियंत्रकाशी एक समर्पित पॉइंट-टू-पॉइंट लिंक असते, ज्याला सामान्यतः HUB असे संबोधले जाते. डिव्हाइसेसमध्ये थेट कनेक्शन नाही. या टोपोलॉजीमध्ये उपकरणांमधील रहदारीला परवानगी नाही. एक्सचेंज म्हणून, कंट्रोलर वापरला जातो.

फायदे

  • उपकरणे जोडताना किंवा डिस्कनेक्ट करताना, कोणतेही नेटवर्क व्यत्यय नसतात.
  • सेट करणे आणि कॉन्फिगर करणे सोपे आहे.
  • दोष ओळखणे आणि वेगळे करणे सोपे आहे.
  • जाळीपेक्षा कमी खर्चिक
  • स्थापित करणे आणि कॉन्फिगर करणे सोपे

तोटे

  • हब, स्विच किंवा कॉन्सेंट्रेटरला जोडलेले नोड्स अयशस्वी झाल्यास ते अयशस्वी होते.
  • हबच्या खर्चामुळे, ते रेखीय बस टोपोलॉजीपेक्षा अधिक महाग आहे.
  • बस किंवा रिंगच्या तुलनेत अधिक केबल आवश्यक आहे
  • हबवर खूप अवलंबित्व

जाळी टोपोलॉजी- What is Computer Networking?

मेश टोपोलॉजीमधील प्रत्येक डिव्हाइसमध्ये प्रत्येक इतर डिव्हाइससाठी पॉइंट-टू-पॉइंट कनेक्टिव्हिटी असते. “समर्पित” हा शब्द या वस्तुस्थितीला सूचित करतो की लिंक केवळ ती लिंक करत असलेल्या दोन उपकरणांमधील डेटा ट्रान्सपोर्ट करते. n उपकरणे कनेक्ट करण्यासाठी, पूर्णपणे कनेक्ट केलेल्या जाळी नेटवर्कमध्ये n *(n-1)/2 भौतिक चॅनेल असतात.

फायदे

  • एकाच वेळी अनेक उपकरणांवरुन डेटा पाठवला जाऊ शकतो. हे टोपोलॉजी भरपूर रहदारी हाताळू शकते.
  • जरी एखादे कनेक्शन अयशस्वी झाले तरी, बॅकअप नेहमी उपलब्ध असतो. परिणामी, डेटा ट्रान्झिट प्रभावित होत नाही.
  • भौतिक सीमा इतर वापरकर्त्यांना संदेशांमध्ये प्रवेश मिळवण्यापासून प्रतिबंधित करतात
  • पॉइंट टू पॉइंट लिंक फॉल्ट ट्रान्समिशन आणि फॉल्ट आयसोलेशन सुलभ करतात

तोटे

  • केबलचे प्रमाण आणि आवश्यक असलेल्या I/O पोर्टची संख्या.
  • मोठ्या प्रमाणात वायरिंग उपलब्ध जागेपेक्षा जास्त असू शकते.
  • हे स्थापित करणे आणि पुन्हा कॉन्फिगर करणे कठीण आहे.

ट्री टोपोलॉजी- What is Computer Networking?

झाडाची टोपोलॉजी तारेसारखीच असते. झाडातील नोड्स, जसे की तारेमधील, एका मध्यवर्ती हबशी जोडलेले असतात जे नेटवर्क रहदारी व्यवस्थापित करतात. यात रुट नोड आहे, जो इतर सर्व नोड्सशी जोडलेला आहे, एक पदानुक्रम तयार करतो. श्रेणीबद्ध टोपोलॉजी हे त्याचे दुसरे नाव आहे. ट्री टोपोलॉजीमधील बसद्वारे स्टार नेटवर्कची संख्या जोडलेली आहे.

फायदे

  • नेटवर्क विस्तार शक्य आणि सोपे दोन्ही आहे.
  • आम्ही संपूर्ण नेटवर्कचे तुकड्यांमध्ये (स्टार नेटवर्क) विभाजन करतो जे व्यवस्थापित करणे आणि देखरेख करणे सोपे आहे.
  • एक खंड खराब झाल्यास इतर विभाग प्रभावित नाहीत.

तोटे

  • ट्री टोपोलॉजी मुख्यतः मुख्य बस केबलवर अवलंबून असते कारण त्याच्या मूलभूत संरचनेमुळे, आणि जर ते अयशस्वी झाले, तर संपूर्ण नेटवर्क अपंग होते.
  • जेव्हा अधिक नोड्स आणि विभाग जोडले जातात तेव्हा देखभाल करणे अधिक आव्हानात्मक होते.

नेटवर्किंग उपकरणे – What is Computer Networking?

What is Computer Networking?
Image by Stefan Schweihofer from Pixabay

बेसिक हार्डवेअर इंटरकनेक्टिंग नेटवर्क नोड्स, जसे की नेटवर्क इंटरफेस कार्ड (NICs), ब्रिज, हब, स्विचेस आणि राउटर, सर्व नेटवर्कमध्ये वापरले जातात. याव्यतिरिक्त, या इमारतीच्या भागांना जोडण्यासाठी एक यंत्रणा आवश्यक आहे, जी सहसा गॅल्व्हॅनिक केबल असते आणि ऑप्टिकल केबल कमी लोकप्रिय असतात (“ऑप्टिकल फायबर”) खालील नेटवर्क उपकरणे आहेत:

  • NIC (नेटवर्क इंटरफेस कार्ड): नेटवर्क कार्ड, जे सहसा नेटवर्क अडॅप्टर किंवा NIC (नेटवर्क इंटरफेस कार्ड) म्हणून ओळखले जाते, हे संगणक हार्डवेअर आहे जे संगणकांना नेटवर्कद्वारे संप्रेषण करण्यास सक्षम करते. हे नेटवर्किंग मीडियामध्ये भौतिक प्रवेश प्रदान करते आणि बर्याच बाबतीत, MAC पत्ते निम्न-स्तरीय अॅड्रेसिंग योजना म्हणून काम करतात. प्रत्येक नेटवर्क इंटरफेस कार्डमध्ये एक वेगळा ओळखकर्ता असतो. हे कार्डला जोडलेल्या चिपवर साठवले जाते.
  • रिपीटर: रिपीटर हे एक विद्युत उपकरण आहे जे सिग्नल प्राप्त करते, ते अवांछित आवाजापासून स्वच्छ करते, ते पुन्हा निर्माण करते आणि उच्च उर्जा स्तरावर किंवा अडथळ्याच्या विरुद्ध बाजूस ते पुन्हा प्रसारित करते, ज्यामुळे सिग्नलला कमी न होता जास्त अंतर प्रवास करता येतो. बहुसंख्य ट्विस्टेड पेअर इथरनेट नेटवर्क्समध्ये, काही प्रणालींमध्ये 100 मीटरपेक्षा जास्त लांबीच्या केबलसाठी रिपीटर्स आवश्यक असतात. पुनरावृत्ती करणारे भौतिकशास्त्रावर आधारित आहेत.
  • हब: हब हे एक असे उपकरण आहे जे अनेक वळणा-या जोड्या किंवा फायबर ऑप्टिक इथरनेट उपकरणांना एकत्र जोडते ज्यामुळे एकाच नेटवर्क विभागाच्या निर्मितीचा भ्रम होतो. डिव्हाइस मल्टीपोर्ट रिपीटर म्हणून दृश्यमान केले जाऊ शकते. नेटवर्क हब हे तुलनेने सोपे प्रसारण साधन आहे. कोणत्याही बंदरात प्रवेश करणारे कोणतेही पॅकेट पुन्हा निर्माण केले जाते आणि इतर सर्व बंदरांवर प्रसारित केले जाते आणि हब त्यांच्यामधून जाणार्‍या कोणत्याही रहदारीवर नियंत्रण ठेवत नाहीत. इतर सर्व बंदरांमधून प्रत्येक पॅकेट पाठवल्याचा परिणाम म्हणून पॅकेट टक्कर होतात, ज्यामुळे दळणवळणाच्या सुरळीत प्रवाहात मोठ्या प्रमाणात अडथळा निर्माण होतो.
वाचा: Know About Computer Networking | संगणक नेटवर्किंग
  • ब्रिज: ब्रिज सर्व पोर्टवर डेटा प्रसारित करतात परंतु ज्याला ट्रान्समिशन मिळाले आहे त्याला नाही. ब्रिज, दुसरीकडे, हबप्रमाणे सर्व पोर्टवर संदेश कॉपी करण्याऐवजी विशिष्ट पोर्टद्वारे कोणते MAC पत्ते पोहोचू शकतात हे जाणून घ्या. एकदा पोर्ट आणि पत्ता जोडल्यानंतर, पूल फक्त त्या पत्त्यावरुन त्या पोर्टपर्यंत वाहतूक करेल.
  • स्विचेस: एक स्विच हबपेक्षा वेगळा असतो कारण तो कनेक्ट केलेल्या सर्व पोर्ट्सऐवजी फक्त कम्युनिकेशनमध्ये सहभागी असलेल्या पोर्ट्सवर फ्रेम्स फॉरवर्ड करतो. टक्कर डोमेन स्विचद्वारे तुटलेले आहे, तरीही स्विच स्वतःला ब्रॉडकास्ट डोमेन म्हणून चित्रित करते. फ्रेम-फॉरवर्डिंग निर्णय MAC पत्त्यांच्या आधारे स्विचद्वारे घेतले जातात.
  • राउटर: राउटर ही नेटवर्किंग उपकरणे आहेत जी नेटवर्क दरम्यान डेटा पॅकेट फॉरवर्ड करण्याचा इष्टतम मार्ग शोधण्यासाठी हेडर आणि फॉरवर्डिंग टेबल्स वापरतात. राउटर हे एक संगणक नेटवर्किंग उपकरण आहे जे दोन किंवा अधिक संगणक नेटवर्कला जोडते आणि त्यांच्या दरम्यान डेटा पॅकेट्सची निवडक देवाणघेवाण करते. राउटर प्रत्येक डेटा पॅकेटमधील पत्त्याची माहिती वापरु शकतो की स्त्रोत आणि गंतव्य एकाच नेटवर्कवर आहेत की नाही किंवा डेटा पॅकेट नेटवर्क दरम्यान वाहून नेले जाणे आवश्यक आहे. जेव्हा असंख्य राउटर एकमेकांशी जोडलेल्या नेटवर्कच्या विस्तृत संग्रहामध्ये तैनात केले जातात, तेव्हा राउटर लक्ष्य प्रणाली पत्ते सामायिक करतात जेणेकरुन प्रत्येक राउटर संबंधित नेटवर्कवरील कोणत्याही दोन प्रणालींमधील पसंतीचे मार्ग प्रदर्शित करणारी सारणी विकसित करु शकेल.
  • गेटवे: सिस्टम कंपॅटिबिलिटी प्रदान करण्यासाठी, गेटवेमध्ये प्रोटोकॉल ट्रान्सलेटर, इम्पेडन्स-मॅचिंग डिव्हाइसेस, रेट कन्व्हर्टर, फॉल्ट आयसोलेटर किंवा सिग्नल ट्रान्सलेटर यांसारखी उपकरणे असू शकतात. हे दोन्ही नेटवर्कसाठी स्वीकार्य असलेल्या प्रशासकीय प्रक्रियेचा विकास देखील आवश्यक आहे. आवश्यक प्रोटोकॉल रुपांतरणे पूर्ण करुन, एक प्रोटोकॉल भाषांतर/मॅपिंग गेटवे नेटवर्कमध्ये सामील होतो जे वेगळे नेटवर्क प्रोटोकॉल तंत्रज्ञान वापरतात.
  • वाचा: How to make a career in AI? | AI मध्ये करिअर कसे करावे?

इंटरनेट – What is Computer Networking?

people on a video call
Photo by Anna Shvets on Pexels.com

इंटरनेट हे एक मोठे नेटवर्क आहे जे जगभरातील सरकार, महाविद्यालये आणि इतर संस्थांद्वारे नियंत्रित संगणक नेटवर्क्सना एकमेकांशी संवाद साधण्याची परवानगी देते.

परिणामी, केबल्स, कॉम्प्युटर, डेटा सेंटर्स, राउटर, सर्व्हर, रिपीटर्स, सॅटेलाइट्स आणि वाय-फाय टॉवर्सचा गोंधळ आहे ज्यामुळे डिजिटल डेटा जगभरात जाऊ शकतो.

इंटरनेट हे नेटवर्कचे एक विशाल नेटवर्क आहे जे नेटवर्किंग इन्फ्रास्ट्रक्चर म्हणून कार्य करते. हे जगभरातील लाखो संगणकांना जोडते, एक नेटवर्क तयार करते ज्यामध्ये कोणताही संगणक इतर कोणत्याही संगणकाशी बोलू शकतो जोपर्यंत ते दोन्ही इंटरनेटशी जोडलेले आहेत.

इंटरनेट हे परस्पर जोडलेल्या संगणकांचे जागतिक नेटवर्क आहे जे प्रमाणित इंटरनेट प्रोटोकॉल सूट वापरुन माहिती संप्रेषण आणि सामायिक करते.

Related Posts

Post Categories

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

Ganpati-6 Know all about Girijatmaj Lenyadri

Ganpati-6 Know all about Girijatmaj Lenyadri | गिरिजात्मज, लेण्याद्री

Ganpati-6 Know all about Girijatmaj Lenyadri | सहावा गणपती: लेण्याद्रीचा श्री गिरिजात्मज, गणपती मंदिर, आख्यायिका , उत्सव, मंदिराकडे जाण्याचे मार्ग ...
What things give you energy?

What things give you energy? | कोणत्या गोष्टी तुम्हाला ऊर्जा देतात?

What things give you energy? | कोणत्या गोष्टी तुम्हाला ऊर्जा देतात? फळे, फळभाज्या व पालेभाज्या, धान्य, बीन्स आणि शेंगा, पेये ...
Ganpati-5 Know all about Chintamani Theur

Ganpati-5 Know all about Chintamani Theur | चिंतामणी थेऊर

Ganpati-5 Know all about Chintamani Theur | पाचवा गणपती: थेऊरचा चिंतामणी, आख्यायिका, इतिहास, मंदिराची रचना, मंदिर उत्सव, जाण्याचे मार्ग व ...
Ganpati-4 Know all about Varadvinayak Mahad

Ganpati-4 Know all about Varadvinayak Mahad | वरदविनायक, महाड

Ganpati-4 Know all about Varadvinayak Mahad | चौथा गणपती: महाडचा श्री वरदविनायक, वरदविनायक मंदिर, मंदिराचा इतिहास, आख्यायिका, मंदिराची रचना, मुर्ती ...
Ganpati-3 Know all about Ballaleshwar Pali

Ganpati-3 Know all about Ballaleshwar Pali | बल्लाळेश्वर, पाली

Ganpati-3 Know all about Ballaleshwar Pali | तिसरा गणपती: बल्लाळेश्वर पाली, मंदिराचा इतिहास, बल्लाळेश्वराची मुर्ती, आख्यायिका, उत्सव, मंदिराकडे जाण्याचे मार्ग, ...
Ganpati-2 Know all about Siddhivinayak Siddhatek

Ganpati-2 Know all about Siddhivinayak Siddhatek | सिद्धिविनायक

Ganpati-2 Know all about Siddhivinayak Siddhatek | सिद्धिविनायक सिद्धटेक, धार्मिक महत्व, आख्यायिका, मंदिराचा इतिहास, मंदिराची रचना, सिद्धिविनायकाची मूर्ती, उत्सव, मंदिराकडे ...
Ganpati-1 Know all about Moreshwar Morgaon

Ganpati-1 Know all about Moreshwar Morgaon | मोरेश्वर, मोरगाव

Ganpati-1 Know all about Moreshwar Morgaon | पहिला गणपती- मोरगावचा श्री मोरेश्वर, मोरेश्वर गणपती मंदिराचे धार्मिक महत्त्व, आख्यायिका , मंदिराची ...
What are daily good habits?

What are daily good habits? | रोजच्या चांगल्या सवयी काय आहेत?

What are daily good habits? | रोजच्या चांगल्या सवयी काय आहेत? सवय ही वर्तनाची नित्यकृती आहे, ज्याची नियमितपणे पुनरावृत्ती होते ...
Share the lessons you have learned in life

Share the lessons you have learned in life | आयुष्यात शिकलेले धडे

Share the lessons you have learned in life | तुम्ही आयुष्यात शिकलेले धडे शेअर करा; इतरांसह कल्पना सामायिक करा, आदर, ...
Know the effects of multitasking on health

Know the effects of multitasking on health | मल्टीटास्किंगचे परिणाम

Know the effects of multitasking on health | आरोग्यावर मल्टीटास्किंगचे परिणाम, मल्टीटास्किंगचा मेंदूच्या आरोग्यावर कसा परिणाम होतो ते जाणून घ्या ...
Spread the love