Even if you fail don't be discouraged | अपयश आले, निराश होऊ नका

Even if you fail don’t be discouraged | अपयश हा प्रत्येकाच्या जीवनातील अनुभवाचा भाग आहे आणि प्रत्यक्षात यशासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.

“अपयश ही यशाची पहिली पायरी आहे” हे आपण अनेकदा शालेय जीवनापासून ऐकत आलेले आहोत. अपयशातून शिकण्याचे शहाणपण अपरिवर्तनीय आहे. “यश न मिळणे म्हणजे अपयशी होणे असे नाही” असे डॉ. प्रकाश बाबा आमटे यांनी म्हटले आहे. (Even if you fail don’t be discouraged)

“जो चुकतो तो शिकतो” हेही आपण ऐकले आहे, आणि यातील सत्य अनुभवले आहे. एखाद्याला अपयश आले तरी हार मानू नका; शेवटपर्यंत लढत राहा. विदयार्थी अभ्यासात अयशस्वी झाला तर खचून न जाता अभ्यासात यशस्वी कसे व्हावे हे जाणून घ्या. तसेच, जेंव्हा एखादी व्यक्ती अथकपणे विजयाचा पाठलाग करते तेंव्हा ते त्याच्या आयुष्यात कधीतरी नक्की येतेच.

“ज्याने कधीही चूक केली नाही, त्याने नक्कीच कधीही काही नवीन करण्याचा प्रयत्न केला नाही.” – अल्बर्ट आइन्स्टाईन. यशाचा मार्ग हा एक अरुंद मार्ग असतो, त्यावरुन चालतांना कसरत करावी लागते. चांगले यश मिळवण्यासाठी शिक्षण कौशल्ये महत्वाची असतात. इच्छित परिणाम साध्य करण्यासाठी व आपले ध्येय कसे गाठावे यासाठी आव्हाने स्वीकारली पाहिजेत. अपयश हेच खरे यशाचे मार्गदर्शक व आधारस्तंभ आहेत. तेच आपल्याला जीवनातील सर्वोत्तम धडे शिकवते.

जीवन संघर्ष

जीवन हा खरोखरच संथ संघर्ष आहे हे सत्य नाकारता येत नाही. कधीकधी, एखाद्याला आश्चर्य वाटते की ते दुसऱ्या दिवसापर्यंत ते करु शकतात की नाही. एखाद्याला हे शिकायला मिळते की जीवन अपयश आणि यश या दोन्हीची चव चाखते. माणूस जीवनात नेहमीच यशस्वी होऊ शकत नाही आणि आतापर्यंत कोणीही ते साध्य केले नाही. याचे कारण असे की जेव्हा कोणीही वेगवेगळ्या स्वरुपात त्याची अपेक्षा करत नाही तेव्हा अपयश आक्रमण करते.

हे आर्थिक किंवा वैद्यकीय समस्यांच्या स्वरुपात असू शकते. यशस्वी पुरुषही आयुष्यात अपार यश मिळवल्यानंतर अपयशी ठरतात. एखाद्याने हे समजून घेतले पाहिजे की अपयश तयारीतील कमतरता दर्शविते. एखाद्या विद्यार्थ्याने परीक्षेला बसून कमी गुण मिळवल्यासारखे आहे. कदाचित, त्याची तयारी पुरेशी नव्हती. चुका करण्यात काही गुन्हा नाही, पण त्यातून शिकले नाही, तर हा नक्कीच गुन्हा असेल. (Even if you fail don’t be discouraged)

प्रयत्न ही यशाची वाट आहे

एखादी व्यक्ती अनेक वेळा अयशस्वी झाली असली तरी पुन्हा एकदा प्रयत्न करण्यात काही गैर नाही. केएफसीची गोष्ट तुम्ही ऐकली असेल. ही कर्नल हार्लंड सँडर्सच्या सततच्या अपयशाची आणि संघर्षांची सत्यकथा आहे. पण शेवटी, एक हजार पेक्षा जास्त वेळा अपयशी ठरल्यानंतर तो दृढनिश्चय करतो आणि शेवटी वयाच्या 65 व्या वर्षी तो यशस्वी होतो, जी अनेक लोकांसाठी निवृत्ती मानली जाते.

एक हजारहून अधिक लोकांनी त्याची रेसिपी नाकारली तेव्हा त्याला वाईट वाटले नाही. त्याऐवजी, त्याचा त्याच्या रेसिपीवर आणि स्वतःवर विश्वास होता. निश्चय आणि स्वतःवरचा विश्वास यशस्वी होण्यास मदत करतात. हे फक्त दृढनिश्चय, समर्पण आणि महत्त्वाकांक्षा काय करु शकते हे दर्शविते. (Even if you fail don’t be discouraged)

अपयश अधिक जोम, ऊर्जा आणि तयारीसह परत येण्याची आणखी एक संधी देते. अपयश हे यशाचे आधारस्तंभ आहे. आपण अब्राहम लिंकन आणि स्टीव्ह जॉब्स यांच्या आवडीबद्दल वाचले असेल. ज्यांनी जगात आपला वेगळा ठसा उमटवला. अब्राहम लिंकन यांना अनेक निवडणुकांमध्ये पराभव पत्करावा लागला. त्याच्या लोकांनीही त्याचा त्याग केला. परंतू त्याने कधीही अपयशाने हार मानली नाही. पुन्हा धैर्याने लढा दिला आणि जोरदार पुनरागमन केले. (Even if you fail don’t be discouraged)

स्टीव जॉब्स हा एक अमेरिकन व्यवसायिक होता आणि तो ॲपल ह्या अमेरिकन कंपनीचा सहसंस्थापक व मुख्याधिकारी होता. त्याचे कंपनीच्या सदस्यांसमवेत झालेल्या वादामुळे त्याने राजीनामा दिला आणि नेक्स्ट या नावाने व्यवहारात आणि उच्च शिक्षणात उपयोगी होईल अशी संगणकीय प्रणाली तयार करणारी कंपनी स्थापन केली. आयफोन, ‘आयपॉड’, ‘आयपॅड’ हे लोकप्रिय, उत्पादने त्याच्यामुळेच बाजारात आले. स्टीव जॉब्सला उपभोक्ता संगणकक्षेत्रातील नवीनतेचा व अविष्कारचा जनक म्हणून संबोधले जाते.

तुमचे जीवन बदलू शकणारे स्टीव्ह जॉब्स यांचे 10 विचार

स्टीव्ह जॉब्स म्हणजे एक अचाट माणूस, आज जरी ते नसले तरी त्यांचे विचार आजही युवकांना प्रेरणा देतात, ते खालील प्रमाणे आहेत.

इतरांच्या मतांच्या आवाजामध्ये तुमचा आतला आवाज दबू देऊ नका.
उत्कटता असलेले लोकच जगाला बदलून आणखी चांगले बनवतात.
कधी कधी आयुष्य तुमच्या डोक्यावर जोरदार प्रहार करेल तरीही, स्वतः वरचा विश्वास ढळू देऊ नका.
तुमच्याकडे वेळ फार कमी आहे, तेव्हा कोणा दुसऱ्याचे आयुष्य जगणे सोडून दया.
नवीन शोधच एक लीडर आणि एक अनुयायी या मध्ये अंतर दाखवते.
महान कार्य करण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे आपण जे करतो त्यावर प्रेम करणे. आपणास अद्याप ते सापडले नाही तर ते शोधत रहा. (Even if you fail don’t be discouraged)
मी रोज सकाळी स्वःला आरशात पाहून विचारतो की ‘जर आजचा दिवस माझा जीवनाचा शेवटचा दिवस असेल तर मी तेच कारेन का ? जे आज करणार आहे’. जर या प्रश्नाचं उत्तर सलग काही दिवस ‘नाही’असे मिळाले तर मला कळते काही तरी चुकतंय आणि मला ते बदलायला हवं. (Even if you fail don’t be discouraged)
या लोकांचा असा वेडा विश्वास असतो की ते जगही बदलू शकतात ते तेच जग बदलतात.
शिकण्याची भूख बाळगा, काही तरी करुन दाखवायला वेड्या सारखं धडपडा.
स्मशाना मधील सर्वात श्रीमंत व्यक्ति म्हणून मरणे यात मला आजीबात रस नाही पण रात्री झोपत असताना आपण आज काही अदभुत केलं आहे ही जाणीवच खूप महत्त्वाची आहे. (Even if you fail don’t be discouraged)

अपयशाची कारणे

लोक विश्वास ठेवत नाहीत की ते त्यांच्या जीवनात यशस्वी होऊ शकतात.
चिकाटी आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्नांचा अभाव.
नम्रतेचा अभाव.
जर ते जोडू शकत नाहीत आणि मजबूत नातेसंबंध निर्माण करु शकत नाहीत.
जर ते इतरांद्वारे सहज विचलित होत असतील
दृष्टीचा अभाव. (Even if you fail don’t be discouraged)
भूतकाळातील चुका विसरणे. भविष्यासाठी ठोस निर्णय घेण्यासाठी केले पाहिजे कारण ते बदलले जाऊ शकत नाहीत.
स्वत:वर विश्वास ठेवण्याचा आत्म-शिस्त आणि आत्मविश्वासाचा अभाव

सारांष

यशासाठी अपयश महत्त्वाचे आहे कारण ते लोकांना शिकण्यास आणि वाढण्यास, अधिक लवचिक बनण्यास आणि भविष्यात चुका टाळण्यास मदत करु शकते. जेव्हा लोक अयशस्वी होतात, तेव्हा त्यांचा मेंदू नवीन न्यूरल मार्ग तयार करतो, जो त्यांना त्यांच्या अनुभवांमधून शिकण्यास आणि अधिक लवचिक बनण्यास मदत करतो. अपयश लोकांना हे समजण्यास मदत करु शकते की यश सोपे नाही आणि त्यांना त्यांचे ध्येय साध्य करण्यासाठी कठोर परिश्रम करणे आवश्यक आहे. (Even if you fail don’t be discouraged)

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.