Marathi Bana » Posts » Information on Education in Maharashtra | महाराष्ट्रातील शिक्षण

Information on Education in Maharashtra | महाराष्ट्रातील शिक्षण

photo of happy woman in graduation gown

Information on Education in Maharashtra | महाराष्ट्रातील शिक्षण; दर्जेदार आणि चांगले शिक्षण मिळणे; हे आपल्या सर्वांसाठी खूप महत्वाचे आहे.

दर्जेदार आणि चांगले शिक्षण मिळणे; हे आपल्या सर्वांसाठी खूप महत्वाचे आहे. शिक्षण हे कोणत्याही वयोगटातील विद्यार्थी, जात, धर्म, राज्य आणि देश या सर्वांना; प्रगतीपथावर नेत असते. ज्ञान, मूल्ये, कौशल्ये, विश्वास आणि नैतिक सवयी प्राप्त करण्याची; शिक्षण ही एक परिणामकारक प्रक्रिया आहे. शांततापूर्ण जीवन जगण्यासाठी; समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला शिक्षित करणे आवश्यक आहे. शिक्षणाने व्यक्तीचे व्यक्तिमत्व बदलते; आत्मविश्वास पातळी सुधारते व व्यक्तीमध्ये अंतर्बाह्य बदल होतात. (Information on Education in Maharashtra)

शिक्षणामुळे ज्ञान, राहणीमान, सामाजिक आणि आर्थिक स्थिती सुधारते; योग्य शिक्षण मिळविणे हा प्रत्येकाचा हक्क आहे. सर्व वैयक्तिक आणि सामाजिक समस्यांवर; विजय मिळविण्याचा अंतिम मार्ग म्हणजे शिक्षण. शिक्षणला कोणतिही मर्यादा नाही; कोणत्याही वयोगटातील लोकांना कधीही शिक्षण मिळू शकते. अशा या महत्वपूर्ण विषयासंबंधी महाराष्ट्रातील शिक्षण व्यवस्थेविषयी माहिती घेऊया.

महाराष्ट्रातील शिक्षण (Information on Education in Maharashtra)

Information on Education in Maharashtra
Information on Education in Maharashtra- Photo by Pixabay on Pexels.com

गेल्या दशकात, महाराष्ट्रातील शिक्षण व्यवस्थेत; मोठ्या प्रमाणात बदल झाला आहे. अभ्यास आणि अभ्यासक्रम सर्व पार्श्वभूमी विचारात घेऊन विद्यार्थ्यांसाठी, विद्यार्थी अनुकूल आणि किफायतशीर केले आहेत. 2010 मध्ये महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक शिक्षण मंडळाने, महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी; उमेदवारांची निवड करण्याचा निकष, ‘बेस्ट ऑफ 5’ ठरविण्याचा निर्णय घेण्यात आला. याचा अर्थ असा की, 6 विषयांमध्ये प्रवेश घेणारा विद्यार्थी; ज्या 5 विषयांमध्ये त्याने सर्वोच्च क्रमांक मिळविला आहे; त्या गुणांची निवड करु शकतो, आणि महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी अर्ज करु शकतो. तथापि, मराठी किंवा इंग्रजीसारख्या; अनिवार्य विषयांसाठी मिळविलेले गुण विद्यार्थी सोडू शकत नाहीत. 2010 मध्ये शालेय शिक्षण पद्धतीमध्येही बदल झाला; एससीएफ किंवा राज्य अभ्यासक्रम फ्रेमवर्क तयार केले गेले; जेणेकरुन शालेय शिक्षण “समकालीन आणि संबद्ध” केले जावे. याच काळात व्हिडीओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे व्हर्च्युअल क्लासरुमची संकल्पनासुद्धा शिक्षण यंत्रणेत आणली गेली.

महाराष्ट्रातील शैक्षणिक सुधारणा

राज्यात “खासगी संस्थांना” नवीन विद्यापीठे स्थापन करण्याची परवानगी देण्याचा निर्णय; महाराष्ट्राने घेतला आहे. राज्यात अधिक गुंतवणूकदार आणण्यासाठी हा उपाय केला गेला.

महाराष्ट्रातील प्राथमिक शिक्षण (Information on Education in Maharashtra)

महाराष्ट्रातील शाळा, भारतीय शाळा प्रमाणपत्र परीक्षा, केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ, किंवा; महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक मंडळाशी संबंधित आहेत. राज्यातील कित्येक शाळा नगरपालीका किंवा महानगरपालिकेद्वारे देखील व्यवस्थापित केल्या जातात.

महाराष्ट्रातील पदवी महाविद्यालये आणि विद्यापीठे

Information on Education in Maharashtra-woman reading book
Information on Education in Maharashtra-Photo by Pixabay on Pexels.com

महाराष्ट्रात विज्ञान, वाणिज्य तसेच कला शैक्षणिक क्षेत्रातील अनेक कोर्स उपलब्ध असणारी; अनेक महाविद्यालये आहेत. महाराष्ट्रातील महाविद्यालये जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

महाराष्ट्रात 25 हून अधिक विद्यापीठे आहेत; जे इच्छुक व्यावसायिकांना नियमित पदवी तसेच व्यावसायिक पदवी देतात. महाराष्ट्रातील विद्यापीठांविषयी अधिक जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

इतर राज्यांतील विद्यार्थ्यांसाठी आरक्षण

महाराष्ट्र राज्यात शिक्षण सुरू ठेवण्याची इच्छा असलेल्या इतर राज्यांतील विद्यार्थ्यांसाठी जागा आरक्षित आहेत.

परदेशी विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षण सुविधा

महाराष्ट्र राज्यात मॅनेजमेंटपासून मेडिकल कॉलेजांपर्यंत अशी अनेक महाविद्यालये आहेत जे राज्यात अनिवासी विद्यार्थ्यांसाठी अभ्यास करण्याची संधी देतात. ‘Narsee Monjee Institute of Management Studies’ आणि KJ Somaiya Institute of Management Studies and Research. अशी काही संस्थांची नावे आहेत.

स्वयंअर्थ सहायीत शैक्षणिक संस्थांशी संबंधित, अखिल भारतीय तंत्रशिक्षण परिषदेच्या निकषानुसार; १5% जागा अनिवासी भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी राखीव आहेत. एआयसीटीईची अशीही कल्पना आहे की; अनिवासी भारतीय विद्यार्थ्यांना जागा देणा-या महाविद्यालयांमध्ये वसतिगृहाची सोय असणे आवश्यक आहे.

वसतिगृहे आणि निवास व्यवस्था (Information on Education in Maharashtra)

Information on Education in Maharashtra-woman in gray coat reading book
Information on Education in Maharashtra-Photo by cottonbro on Pexels.com

महाराष्ट्रात अनेक वसतिगृहे आहेत जी देशभरातील विद्यार्थ्यांना निवास देतात. ब-याच शैक्षणिक संस्था आहेत ज्यात विद्यार्थ्यांसाठी स्वतःचा राहण्याचा पर्याय उपलब्ध करुन देत आहेत. नुसूचित जाती, जमाती आणि इतर दुर्बल घटकांच्या शैक्षणिक आणि आर्थिक हितसंबंधांना प्रोत्साहन. दुर्बल घटकातील लोक आणि विशेषतः अनुसूचित जाती आणि जमातीच्या शैक्षणिक आणि आर्थिक हितसंबंधांची विशेष काळजी घेऊन राज्य प्रोत्साहन देत आहे. सामाजिक अन्याय आणि सर्व प्रकारच्या शोषणापासून त्यांचे संरक्षण  केले जात आहे.

शाळा, महाविद्यालये व विद्यापीठे

महाराष्ट्रात 84,000 हून अधिक शाळा आहेत; महाराष्ट्रातील शालेय शिक्षण, प्राथमिक, माध्यमिक आणि; कनिष्ठ महाविद्यालय अशा तीन पातळ्यांमध्ये विभागले गेले आहे. माध्यमिक स्तरावरील शाळा भारतीय शालेय प्रमाणपत्र परीक्षा परिषद (सीआयएससीई); केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ (सीबीएसई); नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओपन स्कूल (एनआयओएस); किंवा महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाशी संबंधित आहेत.

महाराष्ट्रात 45 विद्यापीठे असून, त्यांचे एक केंद्रीय, 23 राज्य आणि 21 डीम्ड विद्यापीठे आहेत; पदवीधरांच्या संख्येत महाराष्ट्र विद्यापीठ जगातील सर्वात मोठे आहे. एनआयआरएफ 2020 च्या रँकिंगनुसार महाराष्ट्रातील; 12 महाविद्यालये पहिल्या 100 महाविद्यालयांच्या यादीमध्ये आहेत. इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी; बॉम्बे अव्वल स्थानावर आहे. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, भारतीय विज्ञान शिक्षण व संशोधन संस्था पुणे यादेखील या यादीचा भाग आहेत.

महाराष्ट्रातील शिक्षणाची गुणवत्ता (Information on Education in Maharashtra)

books in shelf
Information on Education in Maharashtra-Photo by Pixabay on Pexels.com

2011 च्या जनगणनेच्या आकडेवारीनुसार महाराष्ट्रात साक्षरतेचे प्रमाण 82.91% आहे; आणि पुरुष साक्षरता 98.82% आणि महिला साक्षरता 78.57% आहे. साक्षरतेचे प्रमाण महाराष्ट्राच्या शहरी आणि ग्रामीण भागात वेगळे असेल. 84,000 पेक्षा जास्त शाळा, 45 विद्यापीठे आणि 1000 हून अधिक महाविद्यालये आहेत, महाराष्ट्रात एक प्रगत शिक्षण प्रणाली आहे.

राज्यात कला, विज्ञान आणि वाणिज्य शाखेत पदवी अभ्यासक्रम असलेले; सरकारी आणि खासगी महाविद्यालये आहेत. उच्च प्राथमिक विद्यार्थ्यांमध्ये 1.06% (2016-17) पासून 1.56% (2017-18); पर्यंत वाढ दर्शविली आहे. उच्च माध्यमिक शालेय विद्यार्थ्यांसाठी हा दर 2.4% (2016-17) वरून 2.9% (2017-18) पर्यंत गेला आहे.  

समारोप: Conclusion (Information on Education in Maharashtra)

एकंदरित चांगला मुलगा, पती, बाप आणि समाजातील चांगली व्यक्ती व पर्यायाने चांगला नागरीक घडविणे; हे केवळ चांगल्या आणि योग्य शिक्षणाद्वारे शक्य आहे. प्रत्येक पालक आपल्या मुलांना, लहानपणापासूनच शिक्षणाचे महत्त्व; आणि भविष्यातील चांगल्या जीवनासाठी धडे देत असतो. त्यासाठी आपल्या मुलांना; वादविवाद, चर्चा आणि अनेक कौशल्य वर्धित क्रियांमध्ये भाग घेण्यासाठी प्रवृत्त करा. वाचा: The Role of Parents in the Success of their Children | मुलांच्या यशात पालकांची भूमिका

वाचा:

All you need to know about sextortion

All you need to know about sextortion | सेक्सटोर्शन म्हणजे काय?

All you need to know about sextortion | सेक्सटोर्शन म्हणजे काय? सेक्सटोर्शनचे बळी होण्यापासून सावध राहण्यासाठी; तुम्हाला सर्व माहिती असणे ...
Read More
woman with face mask holding an alcohol bottle

All Information About Pharmacy Courses | फार्मसी कोर्सबद्दल

All Information About Pharmacy Courses | फार्मसी कोर्सबद्दल सविस्तर माहिती; प्रवेश प्रक्रिया, कौशल्ये, पात्रता निकष, अभ्यासक्रम, नोकरीच्या संधी, प्रमुख रिक्रूटर्स ...
Read More
Most Beautiful Flowers in the World

Most Beautiful Flowers in the World | जगातील सर्वात सुंदर फुले

Most Beautiful Flowers in the World | जगातील सर्वात सुंदर फुले; फुलांचे सौंदर्य, रंग, प्रकार, उगम व महत्व जाणून घ्या ...
Read More
How to Check Income Tax Refund?

How to Check Income Tax Refund? | टॅक्स रिफंड कसा तपासायचा?

How to Check Income Tax Refund? | आयकर विभागाने AY 2021-22 साठी आयकर परतावा जारी केला. तुम्हाला आयटी रिफंड मिळाला ...
Read More
Know the meaning of moles on the face

Know the meaning of moles on the face | चेह-यावरील तीळाचे अर्थ

Know the meaning of moles on the face | चेह-यावरील तीळाचे अर्थ, तीळ कशामुळे होतो; मोल्सचे प्रकार व मोल्सविषयी विविध ...
Read More
Know About the Importance of Makar Sankranti

Know the Importance of Makar Sankranti 2022 | मकर संक्रांती

Know the Importance of Makar Sankranti 2022 | मकर संक्रांतीचे प्रादेशिक, सामाजिक व धार्मिक महत्व; प्रादेशिक भिन्नता व रीतिरिवाज या ...
Read More
How to Get Rid of Pimples?

How to Get Rid of Pimples? | मुरुमांपासून सुटका कशी करावी?

How to Get Rid of Pimples? | मुरुम किंवा पुरळ हा एक सामान्य त्वचा रोग आहे; यापासून सुटका करण्यासाठी, नैसर्गिक ...
Read More
photo of woman tutoring young boy

The Role of Parents in the Success of their Children |मुलांचे यश

The Role of Parents in the Success of their Children | मुलांच्या यशात पालकांची भूमिका; मुलांच्या करिअरसाठी पालकांनी काय केले ...
Read More
A career in the Fashion Designing

A career in the Fashion Designing | फॅशन डिझायनिंगमध्ये करिअर

A career in the Fashion Designing | फॅशन डिझायनिंगमध्ये करिअर, कोर्सेस, अभ्यासक्रम पुस्तके, महाविदयालये, वेतन व कंपन्या फॅशन डिझायनिंग हे ...
Read More
Success is Around Yourself

Success is Around Yourself | यश तुमच्या सभोवतालीच आहे

Success is Around Yourself | यश तुमच्या सभोवतालीच आहे; फक्त ते शोधण्याची नजर हवी आपल्यापैकी प्रत्येकजण आपल्या आयुष्यात अनेक लोकांना ...
Read More
Spread the love