Marathi Bana » Posts » The Role of the Teacher in Child Protection |बालसंरक्षण व शिक्षक

The Role of the Teacher in Child Protection |बालसंरक्षण व शिक्षक

teacher asking a question to the class

The Role of the Teacher in Child Protection | बालसंरक्षणामध्ये शिक्षकाची भूमिका, शिक्षक मुलांसाठी काय करु शकतात; मुलांचे हक्क, दिव्यांग व इतर समस्याग्रस्त मुलांसाठी काय केले पाहिजे, या विषयी जाणून घ्या…

मुले घरी असतांना पालक त्यांची काळजी घेतात, घराबाहेर पडल्यानंतर मुलांना कुठला त्रास होणार नाही याची काळजी; समाजाने घेतली पाहिजे. तर शाळेत मुलांकडे लक्ष ठेवण्याची जबाबदारी शिक्षकांची असते. बालकांवर कुठेही व केंव्हाही दुर्लक्ष करता कामा नये; कारण त्यांच्यावर अत्याचार, हिंसाचार; आणि त्यांचे शोषण केले जाऊ शकते. शाळेच्या आवारात असे काही गैरवर्तन होऊ शकते; विशेषत: घराच्या बाहेर किंवा शाळेच्या बाहेरील वातावरणात मुले यास बळी पडत आहेत. (The Role of the Teacher in Child Protection)

मुलांच्या समस्या समजून घ्या

आपल्या वर्गातील एखादे मुल शाळेच्या बाहेर घडणारे हिंसाचार; अत्याचार आणि शोषणाला बळी पडू शकतात. अशावेळी आपण त्याकडे दुर्लक्ष करु शकत नाही; त्याऐवजी आपण मुलाला मदत करणे आवश्यक आहे. हे देखील आपणास तेव्हाच शक्य आहे; जेव्हा आपण एखादे मुल समस्येमध्ये असल्याचे ओळखण्यास सक्षम असाल. मुलांच्या समस्या समजून घेण्यासाठी; आणि योग्य ते उपाय शोधण्यासाठी शिक्षकांनी वेळ दिला पाहिजे.

आपण शाळा आवारातून बाहेर आल्यावर मुलांचे संरक्षण करण्याचे आपले कर्तव्य संपत नाही; हे नेहमीच लक्षात ठेवले पाहिजे. आपल्या सकारात्मक हस्तक्षेपामुळे; शाळा प्रणालीबाहेर गेलेल्या मुलाचे आयुष्य बदलले जाऊ शकते. आपल्याला त्यासाठी मुलांच्या समस्यांबद्दल तसेच आपण मदत करण्यासाठी काय करु शकता; याबद्दल अधिक जाणून घ्यावे लागेल.

एकदा आपण या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी मानसिकदृष्ट्या तयार आणि सुसज्ज झाल्यानंतर; आपण कधी स्वप्नातही न पाहिलेली अशी अनेक कामे करण्यास सक्षम व्हाल.

शिक्षक मुलांसाठी काय करु शकतात?

The Role of the Teacher in Child Protection-woman desk school room
The Role of the Teacher in Child Protection-Photo by cottonbro on Pexels.com
  1. मुलांचे हक्क व मानवाधिकार समजून घ्या, व समाजातही अशी जागरुकता निर्माण करा.
  2. मुलांनी आपल्या वर्गात नियमित उपस्थित राहणे महत्वाचे आहे हे मुलांना समजावून सांगा.
  3. मुलासाठी मित्र, तत्त्वज्ञ आणि मार्गदर्शक व्हा.
  4. आपले शिकविणे मनोरंजक आणि माहितीपूर्ण बनवा. एकमार्गी संप्रेषण टाळा आणि मुलांना त्यांच्या शंका उपस्थित करण्याची संधी द्या.
  5. गैरवर्तन, दुर्लक्ष, शिकण्यातील विकृती आणि इतर दृश्यमान नसलेले गुण ओळखायला शिका.
  6. मुलांबरोबर चांगले संबंध तयार करा, जेणेकरुन मुले आपले विचार, चिंता, क्लेश, भीती इ. व्यक्त करु शकतील; अशा अनौपचारिक चर्चेत मुलांसह व्यस्त राहण्याचा प्रयत्न करा.
  7. शिक्षकांनी अगोदर चांगला श्रोता झाले पाहिजे; मुलांना शाळेत किंवा घरात एकसारख्या समस्या असतील तर त्या सामायिक करा आणि त्याबद्दल सविस्तर चर्चा करा.
  8. मुलांच्या जीवनावर परिणाम करणा-या प्रकरणांमध्ये इतरांना सहभागास प्रोत्साहित करा.
  9. शाळा अधिका-यांसह मुलांच्या बैठका आयोजित करा.
  10. पीटीएच्या बैठकीत मुलांसह, मुलांच्या हक्कांच्या मुद्द्यांवर पालकांशी चर्चा करा.
  11. मुलांना शिस्त लावण्यासाठी संवाद आणि समुपदेशन यासारखे सकारात्मक मजबुतीकरण तंत्र वापरा.
  12. भेदभाव करु नका, अल्पसंख्यांक आणि इतर भेदभाव असलेल्या गटातील मुलांपर्यंत पोहोचण्यासाठी सक्रिय पावले उचला.
  13. ज्या मुलांना संरक्षणाची गरज आहे, अशा काही प्रवर्गांची मुले; लैंगिक अत्याचार, तस्करी, घरगुती हिंसा किंवा अंमली पदार्थांचे गैरवर्तन आणि पीडित मुलांवर होणारा नकारात्मक रुढी आणि भेदभाव थांबवा.
  14. आपल्या घरात आणि कामाच्या ठिकाणी बालकामगारांचा वापर थांबवा.
  15. मुलाला शाळेत तसेच समाजात संरक्षित केले पाहिजे याची काळजी घ्या, कठिण समयी पोलिसांना कॉल करणे आणि कायदेशीर कारवाई करणे  आवश्यक आहे, असे वाटल्यास ते करा.
वाचा: 10 Study Tips for Students: अभ्यास नको ! मग वाचा या टिप्स

मुलांना प्रौढांसमोर आणि समुदायासमोर आपली मते मांडण्यासाठी प्रोत्साहित करा.

photo of four girls wearing school uniform doing hand signs
The Role of the Teacher in Child Protection -Photo by 周 康 on Pexels.com
  1. मुलांना प्रौढांसमोर आणि समुदायासमोर आपली मते मांडण्यासाठी प्रोत्साहित करा.
  2. कार्यक्रम आयोजित करण्यात मुलांना सामील करा. त्यांना जबाबदा-या द्या आणि त्याच वेळी त्यांना आवश्यक मार्गदर्शन करा.
  3. सहलीचा आनंद घेण्यासाठी जवळच्या ठिकाणी मुलांना सहलीसाठी घेऊन जा.
  4. मुलांना चर्चा, वादविवाद, क्विझ आणि इतर मनोरंजक उपक्रमांमध्ये व्यस्त ठेवा.
  5. वर्गात रचनात्मक उपायांद्वारे मुलींचे शिक्षण आणि सहभागास प्रोत्साहित करा.
  6. सर्व शिक्षक मुलांभोवती संरक्षणात्मक वातावरण तयार करण्यात आणि मजबूत करण्यात मदत करु शकतात.
  7. आपले निरीक्षणे महत्वाचे आहेत, कारण तेच आपल्या वर्गातील मुलाच्या वाढीस; आणि प्रगतीचे मूल्यांकन करण्यास मदत करतील. आपणास एखादी समस्या दिसत असल्यास, आपली पुढील पायरी संभाव्य कारण काय असू शकते; ते एक्सप्लोर करणे आवश्यक आहे.
  8. मुलाचे कुटूंब, नातेवाईक किंवा मित्रांकडून मुल एखादया दबावाखाली असल्यास त्याची माहिती घ्या.
  9. मुलासाठी काही वेळ खासगीरित्या घालवा, तो त्यांना लादलेला, अपमानास्पद किंवा लाजीरवाणी परिस्थिती निर्माण करणार नाही याची काळजी घ्या.

एचआयव्ही संक्रमित मुलाचे हक्क जपणे

The Role of the Teacher in Child Protection-teacher talking to the class
The Role of the Teacher in Child Protection-Photo by Max Fischer on Pexels.com
  1. मुलांचे वय आणि परिपक्वता पातळीवर आधारित लैंगिक शिक्षण द्या.
  2. मुलांना एचआयव्ही, एड्स विषयी माहिती द्या. त्याचा प्रसार कसा होतो? त्याचा प्रभाव कसा पडतो? आणि आपण त्यापासून कसे रोखू शकतो?
  3. संक्रमित आणि बाधित मुलांना कलंकित केले जाऊ नये, यासाठी वर्गात वातावरण तयार करणे; आणि सक्षम करणे. मुलांसाठी संरक्षणात्मक वातावरण तयार करणे.
  4. मुलांसाठी शासनाच्या योजना आणि त्यांना काय ऑफर करावे; याबद्दल शिक्षकांना माहिती असणे आवश्यक आहे. अशा प्रकारच्या मुलं आणि कुटूंबांची ओळख पटवा ज्यांना मदतीची आवश्यकता आहे; आणि सध्याच्या कोणत्याही सरकारी योजनांमधून त्यांना मदत केली जाऊ शकते. अशा मुलांची आणि कुटूंबाची यादी; आपन आपला गट, तालुका, मंडल पंचायत सदस्य किंवा बीडीपीओकडे सोपविली जाऊ शकते.
  5. मुलांचे रक्षणासाठी आपण पोलिस, आपली पंचायत, महानगरपालिका प्रमुख, गट, तालुका, मंडळ व जिल्हा पंचायत सदस्य, गट विकास अधिकारी (बीडीओ); किंवा गट विकास व पंचायत अधिकारी (बीडीपीओ); समुदाय विकास अधिकारी (सीडीओ); किंवा समुदाय विकास व पंचायत अधिकारी, जिल्हा दंडाधिकारी, जिल्हाधिकारी, निकटची बाल कल्याण समिती; किंवा आपल्या क्षेत्रातील चाइल्ड लाइन संस्था यांची मदत घेऊ शकता.

बाललैंगिक अत्याचार ओळखणे The Role of the Teacher in Child Protection

The Role of the Teacher in Child Protection
The Role of the Teacher in Child Protection-Photo by RODNAE Productions on Pexels.com

मुले आणि पौगंडावस्थेतील लैंगिक अत्याचाराची चिन्हे ओळखणे; मुली इतर मुलांसह स्पष्ट लैंगिक वर्तन ठेवतात. लहान मुलांसह लैंगिक शोषणात्मक संवाद साधतात; लैंगिक अत्याचाराच्या अनुभवांचे मौखिक वर्णन करतात. त्यांना ही माहिती मोठयांना सांगण्यास अपराधीपणा, लाजिरवाणे आणि अपमानास्पद वाटते; किंवा भिती वाटते ती दूर करा. अचानक भीती वाटणे, अयोग्य ज्ञान. झोपेचा त्रास, भयानक स्वप्न; आणि रात्रीची भीती याबद्दल त्यांना विश्वासात घेऊन चर्चा करा.

वाचा: Mobile Phone and Children: पालकांनो! आपल्या मुलांकडे लक्ष द्या!

दिव्यांग मुलांबद्दल जागरुकता निर्माण करणे

Create awareness about children with disabilities
The Role of the Teacher in Child Protection-Photo by Mikhail Nilov on Pexels.com
  1. शारीरिक किंवा इतर हालचालीतील दिव्यांगता, याबद्दल नकारात्मक शब्द टाळून; दिव्यांग मुलांविषयी नकारात्मक रुढीवादी वृत्ती रोखणे. त्यांच्या बद्दल इतर मुलांमध्ये सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण करणे.
  2. शिक्षकांनी दिव्यांग मुलांशी सतत इतर मुलांसह संवाद साधला पाहिजे.
  3. दिव्यांग मुलांना स्वतःसाठी बोलण्याची परवानगी द्या, आणि त्यांचे विचार व भावना; व्यक्त करण्यास प्रवृत्त करा. विविध प्रकल्पांमध्ये या मुलांना सामील करा आणि त्यांच्या परस्पर सहभागास प्रोत्साहित करा.
  4. अशा मुलांसाठी सकारात्मक कल्पना वर्गाचे कार्य, मुलांचे खेळ आणि इतर क्रियाकलापांमध्ये समाकलित करा.
  5. दिव्यांग मुलांच्या विशेष गरजांबद्दल पालक, कुटुंबे आणि काळजीवाहू यांचेशी चर्चा करा.
  6. निराश झालेल्या पालकांना आपल्या मुलाच्या गरजा भागविण्यासाठी, आणि व्यवस्थापित करण्याचे सोपे मार्ग शिकवा; आणि दिव्यांग मुलाचा गैरवापर रोखण्यासाठी धैर्य राखण्यास मदत करा.
  7. दिव्यांग मुलांच्या पालकांच्या वेदना आणि निराशा कमी करण्यासाठी भाऊबंदांना आणि कुटुंबातील इतर सदस्यांना मदत करुन मार्गदर्शन करा.
  8. दिव्यांग मुलांच्या पालकांना शाळेच्या नियोजनात आणि शालेय उपक्रमानंतर संपूर्ण कार्यसंघ सदस्य म्हणून सक्रियपणे सामील करा.
वाचा: Study Tips: अभ्यास विसरता, लक्षात राहात नाही, मग ही माहिती वाचा..

रचनात्मक शिस्तीचे आचरण The Role of the Teacher in Child Protection

  1. मुलाच्या सन्मानाचा आदर करा.
  2. समाज-वर्तन, आत्म-शिस्त आणि चारित्र्य विकसित करा.
  3. प्रत्येक कार्यक्रमात मुलाचा सक्रिय सहभाग वाढवा.
  4. मुलाच्या विकासात्मक गरजा आणि जीवन गुणवत्तेचा आदर करा.
  5. प्रामाणिकपणा आणि परिवर्तनीय न्यायाचे आश्वासन द्या.
  6. मुलांमध्ये एकता वाढवा.

शाळेचे वातावरण बदलणे The Role of the Teacher in Child Protection

empty sports ground near school
The Role of the Teacher in Child Protection-Photo by Mary Taylor on Pexels.com
  1. मनोवैज्ञानिक व भावनिक समस्यांची लक्षणे दर्शविणार्‍या मुलांना आणि त्यांच्या पालकांना आवश्यक सल्ला देण्यास शाळेत प्रशिक्षित सल्लागार असणे आवश्यक आहे.
  2. सकारात्मक समवयस्क प्रतिसाद, कौटुंबिक प्रतिसाद आणि समुदायाचा प्रतिसाद निर्माण करण्यासाठी शाळेत सामाजिक कार्यकर्ता असणे आवश्यक आहे.
  3. नियमित आणि नियतकालिक पीटीए एक आवश्यक वैशिष्ट्य बनले पाहिजे; पीटीएने मुलाच्या सर्वांगीण विकासावर शिक्षक आणि पालक यांच्यात संवादासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करुन दिले पाहिजे.
  4. मुलांसाठी शौचालय आणि पिण्याचे पाणी या मूलभूत सुविधा शाळा आवारातच उपलब्ध करुन देण्यात आल्या पाहिजेत. मुला-मुलींसाठी शौचालय स्वतंत्र असले पाहिजे. वाचा: Dr. Ambedkar CSS of Interest Subsidy | स्कीम ऑफ इंटरेस्ट
  5. शाळेच्या आवारात आणि आजूबाजूला कोणतेही विक्रेता नसावेत.
  6. ज्या शिक्षकांनी घरगुती कामासाठी मुलांच्या रोजगाराला काटेकोरपणे परावृत्त केले आहे; अशा शाळा खरोखरच समाजातील सर्वांनी पाळल्या जाणार्‍या सर्वोत्तम प्रथेची स्थापना करतात.
  7. अंमली पदार्थांचे गैरवर्तन किंवा शाळेच्या पूर्वस्थितीत होत असलेल्या कोणत्याही प्रकारची गैरवर्तनाची तपासणी करण्यासाठी; समवयस्क गट विकसित करणे ही एक चांगली पद्धत आहे, जी शाळांनी स्वीकारली पाहिजे.
  8. शाळेच्या आवारात किंवा बाहेरील बाल लैंगिक अत्याचारात, शिक्षक किंवा इतर शालेय कर्मचा-यांविरुद्ध शिस्तभंगाची चौकशी; आणि कारवाईसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करावीत; आणि त्यांचे अनुसरण करावे. शाळा आवारात नोंदवलेली लिंग, अपंगत्व, जात, धर्म किंवा एचआयव्ही, एड्स या कारणास्तव; भेदभाव न दर्शविण्याकरिता मार्गदर्शक तत्त्वे, नियम आणि निकष तयार केले पाहिजेत. वाचा: The Role of Parents in the Success of their Children | मुलांच्या यशात पालकांची भूमिका
  9. शाळांनी बाल संरक्षण मॉनिटरिंग युनिट किंवा मुले, त्यांचे पालक; आणि पंचायत, नगरपरिषद यांचा समावेश असलेला सेल स्थापित करावा. या युनिटची भूमिका अशी आहे की; मुलांची काळजी आणि संरक्षणाची आवश्यकता आहे; याची नोंद ठेवणे आणि पोलिस किंवा इतर संबंधित अधिका-यांकडे बाल अत्याचाराच्या घटनांची नोंद करणे ही असू शकते.

वाचा:

All you need to know about sextortion

All you need to know about sextortion | सेक्सटोर्शन म्हणजे काय?

All you need to know about sextortion | सेक्सटोर्शन म्हणजे काय? सेक्सटोर्शनचे बळी होण्यापासून सावध राहण्यासाठी; तुम्हाला सर्व माहिती असणे ...
Read More
woman with face mask holding an alcohol bottle

All Information About Pharmacy Courses | फार्मसी कोर्सबद्दल

All Information About Pharmacy Courses | फार्मसी कोर्सबद्दल सविस्तर माहिती; प्रवेश प्रक्रिया, कौशल्ये, पात्रता निकष, अभ्यासक्रम, नोकरीच्या संधी, प्रमुख रिक्रूटर्स ...
Read More
Most Beautiful Flowers in the World

Most Beautiful Flowers in the World | जगातील सर्वात सुंदर फुले

Most Beautiful Flowers in the World | जगातील सर्वात सुंदर फुले; फुलांचे सौंदर्य, रंग, प्रकार, उगम व महत्व जाणून घ्या ...
Read More
How to Check Income Tax Refund?

How to Check Income Tax Refund? | टॅक्स रिफंड कसा तपासायचा?

How to Check Income Tax Refund? | आयकर विभागाने AY 2021-22 साठी आयकर परतावा जारी केला. तुम्हाला आयटी रिफंड मिळाला ...
Read More
Know the meaning of moles on the face

Know the meaning of moles on the face | चेह-यावरील तीळाचे अर्थ

Know the meaning of moles on the face | चेह-यावरील तीळाचे अर्थ, तीळ कशामुळे होतो; मोल्सचे प्रकार व मोल्सविषयी विविध ...
Read More
Know About the Importance of Makar Sankranti

Know the Importance of Makar Sankranti 2022 | मकर संक्रांती

Know the Importance of Makar Sankranti 2022 | मकर संक्रांतीचे प्रादेशिक, सामाजिक व धार्मिक महत्व; प्रादेशिक भिन्नता व रीतिरिवाज या ...
Read More
How to Get Rid of Pimples?

How to Get Rid of Pimples? | मुरुमांपासून सुटका कशी करावी?

How to Get Rid of Pimples? | मुरुम किंवा पुरळ हा एक सामान्य त्वचा रोग आहे; यापासून सुटका करण्यासाठी, नैसर्गिक ...
Read More
photo of woman tutoring young boy

The Role of Parents in the Success of their Children |मुलांचे यश

The Role of Parents in the Success of their Children | मुलांच्या यशात पालकांची भूमिका; मुलांच्या करिअरसाठी पालकांनी काय केले ...
Read More
A career in the Fashion Designing

A career in the Fashion Designing | फॅशन डिझायनिंगमध्ये करिअर

A career in the Fashion Designing | फॅशन डिझायनिंगमध्ये करिअर, कोर्सेस, अभ्यासक्रम पुस्तके, महाविदयालये, वेतन व कंपन्या फॅशन डिझायनिंग हे ...
Read More
Success is Around Yourself

Success is Around Yourself | यश तुमच्या सभोवतालीच आहे

Success is Around Yourself | यश तुमच्या सभोवतालीच आहे; फक्त ते शोधण्याची नजर हवी आपल्यापैकी प्रत्येकजण आपल्या आयुष्यात अनेक लोकांना ...
Read More
Spread the love