Skip to content
Marathi Bana » Posts » How to Save Income Tax on Salary | पगारावर कर कसा वाचवायचा

How to Save Income Tax on Salary | पगारावर कर कसा वाचवायचा

How to Save Income Tax on Salary

How to Save Income Tax on Salary | पगारावर आयकर कसा वाचवायचा; आयकर वाचवण्यासाठी विविध कलमांतर्गत असलेले विविध मार्ग

भारतातील आयकर कायदा, 1961 अंतर्गत कर बचत करण्याचे; अनेक वैध मार्ग आहेत. ज्याचा वापर करुन करांवर पैसे वाचवता येतात. भारताचा आयकर कायदा नागरिकांना; कपातीच्या मार्गाने कर वाचविण्याची परवानगी देतो. लोक त्यांचे टॅक्स रिटर्न भरताना; कपातीचा दावा करु शकतात. यामध्ये कर-बचत म्युच्युअल फंड, एनपीएस, विमा प्रीमियम, वैद्यकीय विमा; आणि इतर अनेकांचा समावेश आहे. (How to Save Income Tax on Salary)

पगारदार व्यक्तींना आपल्याउत्पन्नाचा मोठा हिस्सा वाचवण्यासाठी; उपलब्ध कर-बचत आर्थिक उत्पादनांवर लक्ष द्यावे लागेल; ते कलम 80C, 80CCC आणि 80CCD द्वारे कर वाचवू शकतात.

कलम 80C, 80CCC आणि 80CCD अंतर्गत वजावट

Photo by Nataliya Vaitkevich on Pexels.com

भारतातील नागरिक या तीन कलमांतर्गत कर वाचवू शकतात; जर लोकांनी त्यांचे पैसे या तीन कलमांतर्गत नमूद केलेल्या योजनांमध्ये गुंतवले असतील; तर ते विशिष्ट कपातीचा दावा करु शकतात.

लोक ज्या काही लोकप्रिय योजनांमध्ये गुंतवणूक करतात; ते म्हणजे PPF खाती, पेन्शन योजना, जीवन विमा पॉलिसी, NSC राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र; 5 वर्षांची कर बचत मुदत ठेव, इ. नागरिक एक किंवा सर्व 3 विभागांतर्गत एकत्रितपणे रु. 1,50,000 पर्यंत दावा करु शकतात. तसेच राष्ट्रीय पेन्शन योजनेतील गुंतवणूक कलम 80CCD अंतर्गत रु. 50,000 च्या अतिरिक्त कपातीचा दावा करु शकतात.

1. कलम 80C अंतर्गत 1.5 लाख रुपयांची मर्यादा

खाली नमूद केलेल्या गुंतवणुकी किंवा वजावट; सर्व 1.5 लाख रुपयांच्या मर्यादेच्या अधीन आहेत.

  • पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (PPF): पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड ही भारतातील बहुतांश बँका आणि पोस्ट ऑफिसमध्ये; 15 वर्षांच्या कालावधीसह सरकारने स्थापित केलेली बचत योजना आहे. त्याचा दर प्रत्येक तिमाहीत बदलतो; परंतु सध्या 8% आहे. पीपीएफवरील व्याज करमुक्त आहे.
  • म्युच्युअल फंड- ELSS फंड: हे म्युच्युअल फंड, जे त्यांच्या मालमत्तेपैकी; किमान 80% इक्विटीमध्ये गुंतवतात. त्यांच्याकडे 3 वर्षांचा लॉक-इन आहे. ELSS फंडांवरील परतावे 10% लाँग टर्म कॅपिटल गेन टॅक्स (LTCG) च्या अधीन आहेत; 1 लाख रुपयांच्या सूट मर्यादेपेक्षा जास्त.
  • लाइफ इन्शुरन्स प्रीमियम्स: ULIP, टर्म इन्शुरन्स आणि एंडॉवमेंट पॉलिसींसह विविध प्रकारच्या विमा पॉलिसींचे प्रीमियम; 1.5 लाख रुपयांपर्यंत कर कपात करण्यायोग्य आहेत. तथापि, विमा संरक्षण वार्षिक प्रीमियमच्या किमान 10 पट असणे आवश्यक आहे.
  • कर-बचत एफडी: तुम्हाला 5 वर्षांच्या कर-बचत एफडी अंतर्गत 1.5 लाख रुपयांपर्यंत; कर सवलत मिळू शकते. सध्या 6 ते 8 टक्यांदरम्यान निश्चित व्याजदर आहे. या एफडीवरील व्याज करपात्र आहे.
Photo by Monstera on Pexels.com
वाचा: Welfare Schemes for Registered Workers | कामगारांसाठी योजना
  • नॅशनल सेव्हिंग सर्टिफिकेट (NSC): नॅशनल सेव्हिंग सर्टिफिकेटचा कालावधी 5 वर्षांचा असतो; आणि व्याजाचा दर निश्चित असतो. सध्या हा दर ८ टक्के आहे. NSC वरील व्याज देखील आपोआप रु. 1.5 लाख 80C मर्यादेत मोजले जाते; आणि इतर कोणतीही गुंतवणूक मर्यादा वापरत नसल्यास कर-सवलत मिळते.
  • नॅशनल पेन्शन सिस्टम (NPS): ही वजावट कलम 80CCD अंतर्गत NPS मध्ये योगदानासाठी; 1.5 लाख रुपयांपर्यंत उपलब्ध आहे. हे खाली चर्चा केलेल्या कलम 80CCD(1B) अंतर्गत उपलब्ध असलेल्या 50,000 रुपयांच्या कपातीपेक्षा जास्त आहे.
  • ट्यूशन फी: तुमच्या मुलांसाठी ट्यूशन फी वार्षिक 1.5 लाख रुपयांपर्यंत; कर कपात करण्यायोग्य आहे.
  • गृहकर्जाची परतफेड: गृहकर्जावरील मूळ रकमेची (मुद्दल) परतफेड केल्यास; वार्षिक 1.5 लाख रुपयांपर्यंत कर वजावट मिळते.
  • कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF): EPF कायद्याअंतर्गत,  संघटित क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांच्या वेतनातील; 12% रक्कम कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधीमध्ये कापली जाते. ही वजावट कलम 80C अंतर्गत रु. 1.5 लाख मर्यादेत मोजली जाते.
  • सुकन्या समृद्धी योजना: 10 वर्षांखालील मुलीच्या पालकांना; ही वजावट मिळू शकते. या खात्याचा कालावधी 21 वर्षे आहे; किंवा मुलगी 18 वर्षांची झाल्यानंतर लग्न करेपर्यंत. त्यावर प्रचलित दरांपेक्षा सध्या 8.5% व्याज आहे आणि व्याज करमुक्त आहे.
  • ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना: SCSS मध्ये योगदान; 1.5 लाख रुपयांपर्यंत कर वजावट आहे. SCSS चा कार्यकाळ 5 वर्षांचा आहे; आणि 60 वर्षावरील लोकांसाठी उपलब्ध आहे. SCSS चा दर प्रचलित FD दरांपेक्षा जास्त आहे; आणि सध्या 8.7% आहे, आणि तो  करपात्र आहे.

2. गृहकर्जावरील व्याज (How to Save Income Tax on Salary)

Photo by Monstera on Pexels.com

बहुतेक लोकांना गृहकर्ज घेऊन कर वाचवण्याचा सल्ला दिला जातो; कारण वजावटीचा 3 कलमांतर्गत दावा केली जाऊ शकताे; ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात बचत होऊ शकते. जर लोकांनी गृहकर्ज घेतले, तर त्यांना आयकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत; कर्जाच्या मूळ रकमेच्या परतफेडीवर; वजावटीचा दावा करण्याची परवानगी आहे.

तसेच, गृहकर्जावर देय असलेले व्याज प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 24 अंतर्गत; वार्षिक 2 लाख रुपयांपर्यंत करसवलत आहे. जर तुम्ही घर भाड्याने दिले तर कोणतीही कमाल मर्यादा नाही; तथापि, घराच्या मालमत्तेतून मिळणाऱ्या उत्पन्नाच्या विस्तृत हेडवर; दावा करता येणारा एकूण तोटा 2 लाख रुपयांपर्यंत मर्यादित आहे.

3. शैक्षणिक कर्जावरील व्याज (How to Save Income Tax on Salary)

Photo by Karolina Grabowska on Pexels.com

स्वत:साठी, मुलांसाठी किंवा जोडीदारासाठी उच्च शिक्षणासाठी; शैक्षणिक कर्जावर कर वाचवू शकतात. प्राप्तिकर कायद्याचे कलम 80E लोकांना त्यांनी कर्जाचे व्याज भरण्यासाठी; खर्च केलेल्या रकमेवर कपातीचा दावा करण्याची परवानगी देते. ते दावा करू शकतील अशा कपातीच्या रकमेवर; कमाल मर्यादा नाही. कलम 80E केवळ वैयक्तिक करदात्यांना; कपातीचा दावा करण्याची परवानगी देते.

4. धर्मादाय कार्यातील योगदान (देणग्या)

Photo by ANTONI SHKRABA on Pexels.com

सामाजिक किंवा धर्मादाय हेतूंसाठी देणगी देऊन; किंवा राष्ट्रीय मदत निधीमध्ये योगदान देऊन; भारतातील नागरिक आयकर कायद्याच्या 80G अंतर्गत देणग्यांवर खर्च केलेल्या रकमेवर; वजावटीचा दावा करुन कर वाचवू शकतात.

धर्मादाय देणग्यांवर कर सवलत मिळण्यासाठी; कोणतीही उच्च मर्यादा नाही, परंतु भिन्न नियम धर्मादाय योगदानांवर उपलब्ध कर कपातीची रक्कम प्रतिबंधित करतात. एनजीओना बहुतेक देणग्यांसाठी; देणगी दिलेल्या रकमेच्या 50% आणि तुमच्या समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 10% पर्यंत मर्यादा आहे. या वजावटीचा दावा करण्यास सक्षम होण्यासाठी; या कलमाखालील NGO कडे 80G प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे.

करदाते रोखीने केलेल्या देणग्यांसाठी रु. 10,000 पर्यंतच्या कपातीचा दावा करु शकतात; आणि रु. 10,000 पेक्षा जास्त रकमेचा दावा करण्यासाठी; त्यांना चेक वापरुन देणगी द्यावी लागेल.

5. वैद्यकीय खर्च (How to Save Income Tax on Salary)

Photo by Pixabay on Pexels.com

करदाते त्यांनी वैद्यकीय उपचारांवर खर्च केलेल्या रकमेवर; कर वाचवू शकतात. जर लोकांनी त्यांची वैद्यकीय बिले दिली; तर त्यांचा वैद्यकीय खर्च करमुक्त होईल. तसेच, नियोक्ते सर्व कर्मचाऱ्यांना वैद्यकीय भत्ता देतात; एका वर्षात लोक वैद्यकीय बिलांचा वापर करून दावा करू शकतील; जास्तीत जास्त रक्कम रु. 15,000 आहे.

प्राप्तिकर कायदा कलम 80D, कलम 80DD आणि कलम 80DDB अंतर्गत; करदात्यांनी त्यांच्या स्वतःच्या आरोग्याचा किंवा त्यांच्या नातेवाईकांच्या आरोग्याचा विमा काढण्यासाठी; खर्च केलेल्या उत्पन्नावर वजावटीची परवानगी देतो. कपातीची रक्कम प्रत्येक विभागासाठी बदलू शकते; आणि करदात्याने खरेदी केलेल्या विमा पॉलिसीच्या प्रकारावर अवलंबून असते.

6. शेअर्स आणि म्युच्युअल फंड

Photo by Monstera on Pexels.com

लोकांनी शेअर्स आणि म्युच्युअल फंडात पैसे गुंतवले तर; कर वाचू शकतात. प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80CCG अंतर्गत; ज्या नागरिकांची वार्षिक कमाई रु. 12 लाखांपेक्षा कमी आहे; त्यांनी विशिष्ट कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये; आणि काही विशिष्ट म्युच्युअल फंडांमध्ये पैसे गुंतवल्यास; त्यांना अतिरिक्त कपात करण्याची परवानगी आहे. वजावट राजीव गांधी इक्विटी बचत योजनेंतर्गत प्रदान केली जाते; आणि केवळ प्रथमच गुंतवणूकदारांसाठी उपलब्ध आहे.

7. दीर्घकालीन भांडवली नफा

करदाते त्यांच्या दीर्घकालीन भांडवली नफ्याद्वारे; करावरील पैसे वाचवू शकतात. जर त्यांना ही लाभाची रक्कम कोणतीही दीर्घकालीन भांडवली मालमत्ता विकून; आणि नंतर विशिष्ट साधनांमध्ये गुंतवून प्राप्त होईल. दीर्घकालीन भांडवली मालमत्ता ही; करदात्याच्या मालकीची 3 वर्षांच्या कालावधीसाठी असलेली कोणतीही मालमत्ता असेल.

8. इक्विटी शेअर्सची विक्री (How to Save Income Tax on Salary)

लोकांना इक्विटी शेअर्स आणि म्युच्युअल फंडांमध्ये गुंतवणूक करण्यास प्रवृत्त करण्यासाठी; भारत सरकारने इक्विटी शेअर्सच्या विक्रीतून लोकांना मिळणाऱ्या कोणत्याही दीर्घकालीन नफ्यावर; करात सूट दिली आहे. जर लोकांनी असे शेअर 1 वर्षापेक्षा जास्त काळ ठेवले असतील; तरच करातून सूट मिळते.  वाचा: How to plan IT for the FY 2022-23 | आयकर नियोजन

9. घरभाडे भत्ता (How to Save Income Tax on Salary)

Photo by Max Vakhtbovych on Pexels.com

भारतात, कर्मचाऱ्यांना घरभाडे भत्ता (HRA) मंजूर आहे; जो त्यांच्या उत्पन्नातून वजा केला जातो. एचआरए लोकांना करांवर पैसे वाचविण्यात मदत करते; कारण लोक कपात विभागांतर्गत त्यावर दावा करु शकतात. व्यक्तींचे एकूण भाडे एका वर्षात रु. 1 लाखापेक्षा जास्त असल्यास; त्यांना घरमालकाचे पॅनकार्ड, लीज करार इ. सारखे; पुरावे द्यावे लागतील. तसेच, लोक त्यांच्या मालकाने दिलेल्या HRA रकमेवर दावा करु शकत नाहीत; परंतु खालीलपैकी सर्वात कमी:  वाचा: Reasons for filing ITR in time | ITR वेळेत दाखल करण्याची कारणे

नियोक्त्याने दिलेला वास्तविक HRA. मूळ पगाराच्या; 50% अधिक DA (जर कर्मचारी मुंबई, दिल्ली, चेन्नई किंवा कोलकाता येथे असेल); मूळ पगाराच्या 40% अधिक DA (कर्मचारी दुसऱ्या शहरात असल्यास); वाचा:Taxable and Non-Taxable Allowances | करपात्र व अकरपात्र भत्ते

10. घरभाडे मूळ पगाराच्या 10% अधिक DA.

HRA मिळाल्यास घरभाडे भत्त्यावर (HRA); कर कपातीचा दावा करता येतो. यासाठी कोणतीही उच्च मर्यादा नाही; परंतु काही नियम आहेत; जे कमाल HRA कपात मर्यादित करतात. HRA न मिळाल्यास, पण भाडे भरल्यास; कलम 80GG अंतर्गत वार्षिक 60,000 रुपयांपर्यंतच्या कपातीचा दावा करता येतो. वाचा: How to e-Verify Income Tax Return? | ITR पडताळणी कशी करावी?

11. रजा प्रवास भत्ता (LTA)

Photo by Heorhii Heorhiichuk on Pexels.com

जर करदात्यांना त्यांच्या नियोक्त्यांकडून एलटीए मिळत असेल; तर ते करमुक्त एलटीएसाठी पात्र असतील. लोक 4 वर्षांच्या कालावधीत; 2 वेळा दावा करु शकतात. दावा करण्यासाठी; त्यांना त्यांच्या सुट्टीच्या कालावधीत; भारतात कुठेही प्रवास करावा लागेल. वाचा: How to Calculate Income Tax 2022-23 | आयकर गणना 2022-23

12. आरोग्य विमा प्रीमियम

कलम 80D अंतर्गत आरोग्य विमा प्रीमियमसाठी; रु. 25,000 पर्यंतची वजावट उपलब्ध आहे. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ही मर्यादा रु. 50,000 करण्यात आली आहे. स्वत:साठी आणि ज्येष्ठ नागरिक पालकांसाठी; आरोग्य विम्याचे योगदान देणारी व्यक्ती वार्षिक; 75,000 रुपयांपर्यंत एकत्रित वजावटीचा लाभ घेऊ शकते. वाचा: Important Questions About Income Tax | आयकर बाबतचे प्रश्न

13. बचत खात्यातील शिल्लक   

आयकर कायद्यांतर्गत ही कदाचित सर्वात सोपी वजावट आहे; ज्याचा करदाते दावा करु शकतात. सेक्शन 80TTA अंतर्गत; बचत खात्यांवरील व्याज, दर वर्षी 10,000 रुपयांपर्यंत करमुक्त आहे. ही मर्यादा कलम 80TTB अंतर्गत FD आणि बचत खात्यावरील व्याज; दोन्हीसाठी व ज्येष्ठ नागरिकांसाठी 50,000 रुपयांपर्यंत करमुक्त आहे. वाचा: How to choose the right ITR form? | योग्य ITR फॉर्म असा निवडा

14. राष्ट्रीय पेन्शन प्रणालीमधील योगदान (NPS)

Photo by Andrea Piacquadio on Pexels.com

कलम 80CCD(1B) अंतर्गत 50,000 रुपयांपर्यंतची ही वजावट; केवळ NPS मधील योगदानांसाठी उपलब्ध आहे. NPS तुम्हाला इक्विटी आणि डेट पेन्शन फंडांमध्ये गुंतवणूक करण्यास; आणि सेवानिवृत्ती निधी तयार करण्यास अनुमती देते; तुम्ही वयाच्या 60 व्या वर्षी ते काढू शकता. वाचा: Excellent Tax Saving Investment Options | कर बचत योजना

सारांष (How to Save Income Tax on Salary)

हे काही लोकप्रिय मार्ग आहेत; ज्याचा वापर करुन लोक त्यांच्या करांवर पैसे वाचवू शकतात. जर करदात्यांनी त्यांच्या उत्पन्नाचे, गुंतवणूकीचे, खर्चाचे आणि कराचे योग्य नियोजन केले; तर ते खूप पैसे वाचवू शकतात. कर वाचवण्यासाठी बेकायदेशीर मार्ग न वापरण्याचा; सल्ला दिला जातो. वाचा: How to Check Income Tax Refund? | टॅक्स रिफंड कसा तपासायचा?

जर करदात्यांनी कर न भरता पैसे वाचवण्याचा प्रयत्न केला; तर त्यांनी बचत केलेली रक्कम बेहिशेबी पैसा किंवा काळा पैसा म्हणून गणली जाईल; आणि पकडले गेल्यास अनेक समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे करदात्यांनी आयकर कायदयांतर्गत असलेल्या; कलमानुसार गुतवणूक करुन कर वाचवला पाहिजे. वाचा: Tax-saving rules and ways to save tax |करबचत नियम आणि मार्ग

Related Posts

Post Categories

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

टीप: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने दिलेला आहे.

Know All About Chartered Accountancy | चार्टर्ड अकाउंटन्सी

Know All About Chartered Accountancy | चार्टर्ड अकाउंटन्सी हा, वाणिज्य शाखेतील विद्यार्थ्यांसाठी उत्तम करिअर पर्याय आहे; CA साठी प्रवेश, पात्रता, ...
Read More

Every mole on the body says something | शरीरावरील तिळाचे अर्थ

Every mole on the body says something | शरीरावरील प्रत्येक तीळ काहीतरी सांगतो, जाणून घ्या शरीरावरील प्रत्येक तिळाचे जीवनातील महत्त्व ...
Read More

Governance & Administration in Maharashtra | शासन व प्रशासन

Governance & Administration in Maharashtra | महाराष्ट्रातील शासन आणि प्रशासन; राजकारण, स्थानिक शासन, न्यायव्यवस्था व महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था या बाबत सखोल ...
Read More

Know About the State of Maharashtra (I) | महाराष्ट्र राज्य

Know About the State of Maharashtra (I) | महाराष्ट्र राज्याची व्युत्पत्ती, भौगोलिक स्थिती आणि हवामान जाणून घ्या महाराष्ट्र हे भारताच्या ...
Read More

Reasons for filing ITR in time | ITR वेळेत दाखल करण्याची कारणे

Reasons for filing ITR in time | ITR वेळेत दाखल करण्याची कारणे, करपात्र उत्पन्न नसेल तरी देखील; खालील कारणांसाठी ITR ...
Read More

Know what to do before an interview | मुलाखतीपूर्वी काय करावे

Know what to do before an interview | मुलाखतीपूर्वी काय करावे, मुलाखतीची तयारी करणे महत्त्वाचे का आहे व मुलाखतीची तयारी ...
Read More

Amazing Health Benefits of Ghee | तुपाचे आश्चर्यकारक फायदे

Amazing Health Benefits Of Ghee | तुपाचे आश्चर्यकारक आरोग्यदायी फायदे आहेत; परंतू जर जास्त प्रमाणात तुपाचे सेवन केले तर; वजन, ...
Read More

How to Calculate Income Tax 2022-23 | आयकर गणना 2022-23

How to Calculate Income Tax 2022-23 | आयकर गणना 2022-23; पे स्लिपमधील पगाराचे घटक; आयकर गणनेबाबत वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न ...
Read More

How to Remove Black Spots of Pimples? | पिंपल्सचे काळे डाग

How to Remove Black Spots of Pimples? | पिंपल्समुळे होणारे काळे डाग कसे काढायचे?; मुरुमांचे डाग आणि चट्टे नैसर्गिकरित्या कमी ...
Read More

How to make green bananas ripen faster | अशी पिकवा केळी

How to make green bananas ripen faster | हिरवी केळी जलद पक्व कशी करावी? तसेच, पिकलेली केळी जास्त दिवशी टिकवण्यासाठी; ...
Read More
Spread the love