How to Save Income Tax on Salary | पगारावर कर वाचवा

How to Save Income Tax on Salary | पगारावर आयकर कसा वाचवायचा; आयकर वाचवण्यासाठी विविध कलमांतर्गत असलेले विविध मार्ग.

भारतातील आयकर कायदा, 1961 अंतर्गत कर बचत करण्याचे; अनेक वैध मार्ग आहेत. ज्याचा वापर करुन करांवर पैसे वाचवता येतात. भारताचा आयकर कायदा नागरिकांना; कपातीच्या मार्गाने कर वाचविण्याची परवानगी देतो. लोक त्यांचे टॅक्स रिटर्न भरताना; कपातीचा दावा करु शकतात. यामध्ये कर-बचत म्युच्युअल फंड, एनपीएस, विमा प्रीमियम, वैद्यकीय विमा; आणि इतर अनेकांचा How to Save Income Tax on Salary मध्ये समावेश आहे.

पगारदार व्यक्तींना आपल्याउत्पन्नाचा मोठा हिस्सा वाचवण्यासाठी; उपलब्ध कर-बचत आर्थिक उत्पादनांवर लक्ष द्यावे लागेल; ते कलम 80C, 80CCC आणि 80CCD द्वारे कर वाचवू शकतात.

कलम 80C, 80CCC आणि 80CCD अंतर्गत वजावट

भारतातील नागरिक या तीन कलमांतर्गत कर वाचवू शकतात; जर लोकांनी त्यांचे पैसे या तीन कलमांतर्गत नमूद केलेल्या योजनांमध्ये गुंतवले असतील; तर ते विशिष्ट कपातीचा दावा करु शकतात.

लोक ज्या काही लोकप्रिय योजनांमध्ये गुंतवणूक करतात; ते म्हणजे PPF खाती, पेन्शन योजना, जीवन विमा पॉलिसी, NSC राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र; 5 वर्षांची कर बचत मुदत ठेव, इ. नागरिक एक किंवा सर्व 3 विभागांतर्गत एकत्रितपणे रु. 1,50,000 पर्यंत दावा करु शकतात. तसेच राष्ट्रीय पेन्शन योजनेतील गुंतवणूक कलम 80CCD अंतर्गत रु. 50,000 च्या अतिरिक्त कपातीचा दावा करु शकतात. (How to Save Income Tax on Salary)

कलम 80C अंतर्गत 1.5 लाख रुपयांची मर्यादा

खाली नमूद केलेल्या गुंतवणुकी किंवा वजावट; सर्व 1.5 लाख रुपयांच्या मर्यादेच्या अधीन आहेत.

• पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (PPF): पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड ही भारतातील बहुतांश बँका आणि पोस्ट ऑफिसमध्ये; 15 वर्षांच्या कालावधीसह सरकारने स्थापित केलेली बचत योजना आहे. त्याचा दर प्रत्येक तिमाहीत बदलतो; परंतु सध्या 8% आहे. पीपीएफवरील व्याज करमुक्त आहे.
• म्युच्युअल फंड- ELSS फंड: हे म्युच्युअल फंड, जे त्यांच्या मालमत्तेपैकी; किमान 80% इक्विटीमध्ये गुंतवतात. त्यांच्याकडे 3 वर्षांचा लॉक-इन आहे. ELSS फंडांवरील परतावे 10% लाँग टर्म कॅपिटल गेन टॅक्स (LTCG) च्या अधीन आहेत; 1 लाख रुपयांच्या सूट मर्यादेपेक्षा जास्त.
• लाइफ इन्शुरन्स प्रीमियम्स: ULIP, टर्म इन्शुरन्स आणि एंडॉवमेंट पॉलिसींसह विविध प्रकारच्या विमा पॉलिसींचे प्रीमियम; 1.5 लाख रुपयांपर्यंत कर कपात करण्यायोग्य आहेत. तथापि, विमा संरक्षण वार्षिक प्रीमियमच्या किमान 10 पट असणे आवश्यक आहे.
• कर-बचत एफडी: तुम्हाला 5 वर्षांच्या कर-बचत एफडी अंतर्गत 1.5 लाख रुपयांपर्यंत; कर सवलत मिळू शकते. सध्या 6 ते 8 टक्यांदरम्यान निश्चित व्याजदर आहे. या एफडीवरील व्याज करपात्र आहे.

• नॅशनल सेव्हिंग सर्टिफिकेट (NSC): नॅशनल सेव्हिंग सर्टिफिकेटचा कालावधी 5 वर्षांचा असतो; आणि व्याजाचा दर निश्चित असतो. सध्या हा दर ८ टक्के आहे. NSC वरील व्याज देखील आपोआप रु. 1.5 लाख 80C मर्यादेत मोजले जाते; आणि इतर कोणतीही गुंतवणूक मर्यादा वापरत नसल्यास कर-सवलत मिळते. (How to Save Income Tax on Salary)
• नॅशनल पेन्शन सिस्टम (NPS): ही वजावट कलम 80CCD अंतर्गत NPS मध्ये योगदानासाठी; 1.5 लाख रुपयांपर्यंत उपलब्ध आहे. हे खाली चर्चा केलेल्या कलम 80CCD(1B) अंतर्गत उपलब्ध असलेल्या 50,000 रुपयांच्या कपातीपेक्षा जास्त आहे.
• ट्यूशन फी: तुमच्या मुलांसाठी ट्यूशन फी वार्षिक 1.5 लाख रुपयांपर्यंत; कर कपात करण्यायोग्य आहे.
• गृहकर्जाची परतफेड: गृहकर्जावरील मूळ रकमेची (मुद्दल) परतफेड केल्यास; वार्षिक 1.5 लाख रुपयांपर्यंत कर वजावट मिळते.
• कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF): EPF कायद्याअंतर्गत,  संघटित क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांच्या वेतनातील; 12% रक्कम कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधीमध्ये कापली जाते. ही वजावट कलम 80C अंतर्गत रु. 1.5 लाख मर्यादेत मोजली जाते.
• सुकन्या समृद्धी योजना: 10 वर्षांखालील मुलीच्या पालकांना; ही वजावट मिळू शकते. या खात्याचा कालावधी 21 वर्षे आहे; किंवा मुलगी 18 वर्षांची झाल्यानंतर लग्न करेपर्यंत. त्यावर प्रचलित दरांपेक्षा सध्या 8.5% व्याज आहे आणि व्याज करमुक्त आहे.
• ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना: SCSS मध्ये योगदान; 1.5 लाख रुपयांपर्यंत कर वजावट आहे. SCSS चा कार्यकाळ 5 वर्षांचा आहे; आणि 60 वर्षावरील लोकांसाठी उपलब्ध आहे. SCSS चा दर प्रचलित FD दरांपेक्षा जास्त आहे; आणि सध्या 8.7% आहे, आणि तो  करपात्र आहे. (How to Save Income Tax on Salary)

गृहकर्जावरील व्याज

बहुतेक लोकांना गृहकर्ज घेऊन कर वाचवण्याचा सल्ला दिला जातो; कारण वजावटीचा 3 कलमांतर्गत दावा केली जाऊ शकताे; ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात बचत होऊ शकते. जर लोकांनी गृहकर्ज घेतले, तर त्यांना आयकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत; कर्जाच्या मूळ रकमेच्या परतफेडीवर; वजावटीचा दावा करण्याची परवानगी आहे.

तसेच, गृहकर्जावर देय असलेले व्याज प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 24 अंतर्गत; वार्षिक 2 लाख रुपयांपर्यंत करसवलत आहे. जर तुम्ही घर भाड्याने दिले तर कोणतीही कमाल मर्यादा नाही; तथापि, घराच्या मालमत्तेतून मिळणाऱ्या उत्पन्नाच्या विस्तृत हेडवर; दावा करता येणारा एकूण तोटा 2 लाख रुपयांपर्यंत मर्यादित आहे.(How to Save Income Tax on Salary)

शैक्षणिक कर्जावरील व्याज

स्वत:साठी, मुलांसाठी किंवा जोडीदारासाठी उच्च शिक्षणासाठी; शैक्षणिक कर्जावर कर वाचवू शकतात. प्राप्तिकर कायद्याचे कलम 80E लोकांना त्यांनी कर्जाचे व्याज भरण्यासाठी; खर्च केलेल्या रकमेवर कपातीचा दावा करण्याची परवानगी देते. ते दावा करू शकतील अशा कपातीच्या रकमेवर; कमाल मर्यादा नाही. कलम 80E केवळ वैयक्तिक करदात्यांना; कपातीचा दावा करण्याची परवानगी देते. (How to Save Income Tax on Salary)

धर्मादाय कार्यातील योगदान (देणग्या)

सामाजिक किंवा धर्मादाय हेतूंसाठी देणगी देऊन; किंवा राष्ट्रीय मदत निधीमध्ये योगदान देऊन; भारतातील नागरिक आयकर कायद्याच्या 80G अंतर्गत देणग्यांवर खर्च केलेल्या रकमेवर; वजावटीचा दावा करुन कर वाचवू शकतात.

धर्मादाय देणग्यांवर कर सवलत मिळण्यासाठी; कोणतीही उच्च मर्यादा नाही, परंतु भिन्न नियम धर्मादाय योगदानांवर उपलब्ध कर कपातीची रक्कम प्रतिबंधित करतात. एनजीओना बहुतेक देणग्यांसाठी; देणगी दिलेल्या रकमेच्या 50% आणि तुमच्या समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 10% पर्यंत मर्यादा आहे. या वजावटीचा दावा करण्यास सक्षम होण्यासाठी; या कलमाखालील NGO कडे 80G प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे.

करदाते रोखीने केलेल्या देणग्यांसाठी रु. 10,000 पर्यंतच्या कपातीचा दावा करु शकतात; आणि रु. 10,000 पेक्षा जास्त रकमेचा दावा करण्यासाठी; त्यांना चेक वापरुन देणगी द्यावी लागेल.(How to Save Income Tax on Salary)

वैद्यकीय खर्च

करदाते त्यांनी वैद्यकीय उपचारांवर खर्च केलेल्या रकमेवर; कर वाचवू शकतात. जर लोकांनी त्यांची वैद्यकीय बिले दिली; तर त्यांचा वैद्यकीय खर्च करमुक्त होईल. तसेच, नियोक्ते सर्व कर्मचाऱ्यांना वैद्यकीय भत्ता देतात; एका वर्षात लोक वैद्यकीय बिलांचा वापर करून दावा करू शकतील; जास्तीत जास्त रक्कम रु. 15,000 आहे.

प्राप्तिकर कायदा कलम 80D, कलम 80DD आणि कलम 80DDB अंतर्गत; करदात्यांनी त्यांच्या स्वतःच्या आरोग्याचा किंवा त्यांच्या नातेवाईकांच्या आरोग्याचा विमा काढण्यासाठी; खर्च केलेल्या उत्पन्नावर वजावटीची परवानगी देतो. कपातीची रक्कम प्रत्येक विभागासाठी बदलू शकते; आणि करदात्याने खरेदी केलेल्या विमा पॉलिसीच्या प्रकारावर अवलंबून असते. (How to Save Income Tax on Salary)

शेअर्स आणि म्युच्युअल फंड

लोकांनी शेअर्स आणि म्युच्युअल फंडात पैसे गुंतवले तर; कर वाचू शकतात. प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80CCG अंतर्गत; ज्या नागरिकांची वार्षिक कमाई रु. 12 लाखांपेक्षा कमी आहे; त्यांनी विशिष्ट कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये; आणि काही विशिष्ट म्युच्युअल फंडांमध्ये पैसे गुंतवल्यास; त्यांना अतिरिक्त कपात करण्याची परवानगी आहे. वजावट राजीव गांधी इक्विटी बचत योजनेंतर्गत प्रदान केली जाते; आणि केवळ प्रथमच गुंतवणूकदारांसाठी उपलब्ध आहे. (How to Save Income Tax on Salary)

दीर्घकालीन भांडवली नफा

करदाते त्यांच्या दीर्घकालीन भांडवली नफ्याद्वारे; करावरील पैसे वाचवू शकतात. जर त्यांना ही लाभाची रक्कम कोणतीही दीर्घकालीन भांडवली मालमत्ता विकून; आणि नंतर विशिष्ट साधनांमध्ये गुंतवून प्राप्त होईल. दीर्घकालीन भांडवली मालमत्ता ही; करदात्याच्या मालकीची 3 वर्षांच्या कालावधीसाठी असलेली कोणतीही मालमत्ता असेल. अधिक माहितीसाठी. (How to Save Income Tax on Salary)

इक्विटी शेअर्सची विक्री

लोकांना इक्विटी शेअर्स आणि म्युच्युअल फंडांमध्ये गुंतवणूक करण्यास प्रवृत्त करण्यासाठी; भारत सरकारने इक्विटी शेअर्सच्या विक्रीतून लोकांना मिळणाऱ्या कोणत्याही दीर्घकालीन नफ्यावर; करात सूट दिली आहे. जर लोकांनी असे शेअर 1 वर्षापेक्षा जास्त काळ ठेवले असतील; तरच करातून सूट मिळते. (How to Save Income Tax on Salary)  

घरभाडे भत्ता

भारतात, कर्मचाऱ्यांना घरभाडे भत्ता (HRA) मंजूर आहे; जो त्यांच्या उत्पन्नातून वजा केला जातो. एचआरए लोकांना करांवर पैसे वाचविण्यात मदत करते; कारण लोक कपात विभागांतर्गत त्यावर दावा करु शकतात. व्यक्तींचे एकूण भाडे एका वर्षात रु. 1 लाखापेक्षा जास्त असल्यास; त्यांना घरमालकाचे पॅनकार्ड, लीज करार इ. सारखे; पुरावे द्यावे लागतील. तसेच, लोक त्यांच्या मालकाने दिलेल्या HRA रकमेवर दावा करु शकत नाहीत; परंतु खालीलपैकी सर्वात कमी:  

नियोक्त्याने दिलेला वास्तविक HRA. मूळ पगाराच्या; 50% अधिक DA (जर कर्मचारी मुंबई, दिल्ली, चेन्नई किंवा कोलकाता येथे असेल); मूळ पगाराच्या 40% अधिक DA (कर्मचारी दुसऱ्या शहरात असल्यास); (How to Save Income Tax on Salary)

घरभाडे मूळ पगाराच्या 10% अधिक DA.

HRA मिळाल्यास घरभाडे भत्त्यावर (HRA); कर कपातीचा दावा करता येतो. यासाठी कोणतीही उच्च मर्यादा नाही; परंतु काही नियम आहेत; जे कमाल HRA कपात मर्यादित करतात. HRA न मिळाल्यास, पण भाडे भरल्यास; कलम 80GG अंतर्गत वार्षिक 60,000 रुपयांपर्यंतच्या कपातीचा दावा करता येतो. (How to Save Income Tax on Salary)

रजा प्रवास भत्ता (LTA)

जर करदात्यांना त्यांच्या नियोक्त्यांकडून एलटीए मिळत असेल; तर ते करमुक्त एलटीएसाठी पात्र असतील. लोक 4 वर्षांच्या कालावधीत; 2 वेळा दावा करु शकतात. दावा करण्यासाठी; त्यांना त्यांच्या सुट्टीच्या कालावधीत; भारतात कुठेही प्रवास करावा लागेल. (How to Save Income Tax on Salary)

आरोग्य विमा प्रीमियम

कलम 80D अंतर्गत आरोग्य विमा प्रीमियमसाठी; रु. 25,000 पर्यंतची वजावट उपलब्ध आहे. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ही मर्यादा रु. 50,000 करण्यात आली आहे. स्वत:साठी आणि ज्येष्ठ नागरिक पालकांसाठी; आरोग्य विम्याचे योगदान देणारी व्यक्ती वार्षिक; 75,000 रुपयांपर्यंत एकत्रित वजावटीचा लाभ घेऊ शकते. (How to Save Income Tax on Salary)

बचत खात्यातील शिल्लक   

आयकर कायद्यांतर्गत ही कदाचित सर्वात सोपी वजावट आहे; ज्याचा करदाते दावा करु शकतात. सेक्शन 80TTA अंतर्गत; बचत खात्यांवरील व्याज, दर वर्षी 10,000 रुपयांपर्यंत करमुक्त आहे. ही मर्यादा कलम 80TTB अंतर्गत FD आणि बचत खात्यावरील व्याज; दोन्हीसाठी व ज्येष्ठ नागरिकांसाठी 50,000 रुपयांपर्यंत करमुक्त आहे. (How to Save Income Tax on Salary)

राष्ट्रीय पेन्शन प्रणालीमधील योगदान (NPS)

कलम 80CCD(1B) अंतर्गत 50,000 रुपयांपर्यंतची ही वजावट; केवळ NPS मधील योगदानांसाठी उपलब्ध आहे. NPS तुम्हाला इक्विटी आणि डेट पेन्शन फंडांमध्ये गुंतवणूक करण्यास; आणि सेवानिवृत्ती निधी तयार करण्यास अनुमती देते; तुम्ही वयाच्या 60 व्या वर्षी ते काढू शकता. (How to Save Income Tax on Salary)

सारांष

हे काही लोकप्रिय मार्ग आहेत; ज्याचा वापर करुन लोक त्यांच्या करांवर पैसे वाचवू शकतात. जर करदात्यांनी त्यांच्या उत्पन्नाचे, गुंतवणूकीचे, खर्चाचे आणि कराचे योग्य नियोजन केले; तर ते खूप पैसे वाचवू शकतात. कर वाचवण्यासाठी बेकायदेशीर मार्ग न वापरण्याचा; सल्ला दिला जातो.

जर करदात्यांनी कर न भरता पैसे वाचवण्याचा प्रयत्न केला; तर त्यांनी बचत केलेली रक्कम बेहिशेबी पैसा किंवा काळा पैसा म्हणून गणली जाईल; आणि पकडले गेल्यास अनेक समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे करदात्यांनी आयकर कायदयांतर्गत असलेल्या; कलमानुसार गुतवणूक करुन कर वाचवला पाहिजे. (How to Save Income Tax on Salary)

टीप: येथे असलेली माहिती सामान्य स्वरुपाची आहे आणि ती केवळ शैक्षणिक हेतूंसाठी आहे. येथे कोणत्याही गोष्टीचा अर्थ गुंतवणूक,  आर्थिक किंवा कर आकारणी सल्ला म्हणून घेतला जाऊ नये. तसेच कोणत्याही आर्थिक उत्पादनासाठी आमंत्रण, विनंती किंवा जाहिरात म्हणून विचार केला जाऊ नये.

• Tax Free Income in India | भारतात कोणते ‘उत्पन्न करमुक्त’ आहे
• How to File Income Tax Return (ITR-1) | आयटी रिटर्न कसा भरावा
• How to Claim TDS Refund? | टीडीएस परताव्याचा दावा कसा करावा
• TDS time limit to deposit and file | TDS भरणे व रिटर्न फाइल करणे
• 24Q-TDS Return Filing on Salary Payment |पगारावर TDS रिटर्न

आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

The Power of Taking Risks in Life

The Power of Taking Risks in Life | Taking risks breaks self-imposed limitations, increases resilience, and builds confidence. Life, at ...

Professional Courses After 12th | १२वी नंतरचे व्यावसायिक अभ्यासक्रम

Professional Courses After 12th | १२वी नंतरचे व्यावसायिक अभ्यासक्रम हे नोकरीसाठी आवश्यक कौशल्ये, उच्च पगाराची शक्यता आणि शिक्षण व रोजगार ...

B.A. in Fashion Design | फॅशन डिझाइनमध्ये बी.ए.

B.A. in Fashion Design | फॅशन डिझाइनमध्ये बी.ए. पात्रता, कालावधी, अभ्यासक्रम, आत्मसात केली जाणारी कौशल्ये, करिअरच्या संधी व उच्च शिक्षणाचे ...

Dam Kari Kam | दाम करी काम

Dam Kari Kam | “दाम करी काम” पैसा सर्व गोष्टी घडवून आणतो, पैशाचे सामर्थ्य आणि मर्यादा, समाजातील वास्तव, नैतिकतेचे महत्त्व ...

Risk Without Regret

Risk without regret doesn’t mean everything works out perfectly. It means making decisions that you can stand by, regardless of ...

Bachelor of Design (B.Des) | बॅचलर ऑफ डिझाइन (B.Des)

Bachelor of Design (B.Des) | बॅचलर ऑफ डिझाइन (B.Des) पदवी सर्जनशील दृष्टी आणि तांत्रिक कौशल्ये यांचे मिश्रण प्रदान करते, ज्यामुळे ...