Know The Road Safety Rules | मुलांसाठी रस्ता सुरक्षा नियम, रस्ता सुरक्षा नियम पाळा, आणि अपघात टाळा, मुलांच्या रस्ता सुरक्षेच्या दृष्टीणे महत्वाचे नियम जाणून घ्या.
तुमचे आणि रस्त्यावरील इतर ड्रायव्हर्सचे संरक्षण करण्यासाठी रहदारीचे नियम तयार केले आहेत. प्रत्येक देशाचे सरकार काही नियम आणि कायदे आखते आणि ते त्या देशातील लोकांना लागू करते. देशाच्या उत्तम वाहतूक व्यवस्थेसाठी बनवले जाणारे वाहतूक नियम त्यापैकी एक आहेत. त्या विषयी Know The Road Safety Rules प्रत्येकास माहित असावेत.
रस्त्यांचे रहदारीचे नियम हे दोन्ही कायदे आणि अनौपचारिक नियम आहेत; जे वाहतुकीचा सुव्यवस्थित आणि वेळेवर प्रवास सुलभ करण्यासाठी केले आहेत. हे नियम पाळले तर, Know The Road Safety Rules 99% रस्ते अपघात संपतील. कामकाज सुरळीत व कार्यक्षम होण्यासाठी सर्वत्र नियम असणे आवश्यक आहे.
रस्त्यावरील अपघातांमुळे दररोज शेकडो मुले जखमी होत असल्याचे आकडेवारीवरुन दिसून येते. रस्ता सुरक्षेच्या नियमांची माहिती नसणे, अननुभवीपणा आणि निष्काळजीपणा ही या परिस्थितीमागची प्रमुख कारणे आहेत. म्हणून प्रत्येकाने Know The Road Safety Rules माहित करून घ्यावेत.
घरी पालकांनी व शाळेत शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना रस्ता सुरक्षा आणि सर्वोत्तम पद्धती शिकवण्याची भूमिका घेतली पाहिजे. तथापि, आपण केवळ संबंधित माहिती दिली आहे याची खात्री करा जी ते स्वतः हाताळू शकतात. तुमच्या मुलांना रस्त्यांवरील सुरक्षिततेची खात्री देण्यासाठी; त्यांना शिकवले जाणारे काही महत्वाचे रस्ते सुरक्षा नियम Know The Road Safety Rules येथे दिलेले आहेत.
Table of Contents
- रस्ता सुरक्षा सिग्नल जाणून घ्या
- मुख्य ट्रॅफिक लाइट्स आणि सिग्नल्स जे मुलांना माहित असले पाहिजेत
- रस्ता ओलांडताना खालीलप्रमाणे काळजी घ्या
- चालत्या वाहनांमध्ये सुरक्षिततेचा सराव करणे
- सायकल काळजीपूर्वक चालवणे
- वाहनांमध्ये चढताना आणि बाहेर पडताना सुरक्षितता पाळणे
- रस्त्यावर चालताना कधीही मल्टीटास्क करु नका
- मुलांना पादचारी क्रॉसिंग वापरण्यास शिकवा
- रस्त्यावर असताना अति उत्साह टाळा
- वाहनाचे दार उघडणे
- मुलांना कारमध्ये एकटे सोडणे टाळा
- शेजारी असताना सुरक्षितता
- रहदारीची दिशा
- रेल्वे क्रॉसिंगचे नियम
- सारांष
रस्ता सुरक्षा सिग्नल जाणून घ्या

कोणासाठीही रस्ता सुरक्षेचा पहिला आणि महत्वाचा घटक म्हणजे सिग्नल जाणून घेणे. पालक आणि शिक्षकांनी मुलांना एकटे सोडण्यापूर्वी Know The Road Safety Rules, रस्ते सुरक्षेवरील सर्व मूलभूत संकेतांची जाणीव त्यांना असल्याची खात्री करुन घ्यावी. तथापि, मुलांवर सुरुवातीलाच सर्व सिग्नलचा भार टाकू नका. त्यांना सुरुवातीला मूलभूत सिग्नल शिकवा आणि हळूहळू इतर सिग्नलची देखील जाणीव करुन द्या.
मुख्य ट्रॅफिक लाइट्स आणि सिग्नल्स जे मुलांना माहित असले पाहिजेत

- लाल सिग्नल: सिग्नल लाल असल्यास, तो वाहन थांबवण्याचा इशारा आहे.
- हिरवा सिग्नल: सिग्नल हिरवा असतो, म्हणजे ‘जा’ आणि आता वाहनांना पुढे जाण्याची परवानगी आहे
- पिवळा सिग्नल: जेव्हा सिग्नल पिवळा असतो, तेव्हा तुमचा वेग कमी होतो कारण तो लवकरच लाल होणार असतो.
- त्याचप्रमाणे चौकाचौकात रस्ता ओलांडण्यासाठी वॉकिंग मॅन सिग्नल हिरवा असावा आणि लाल असल्यास क्रॉस करण्याचा प्रयत्न करु नये. Know The Road Safety Rules.
- सिग्नल दिवे नसतानाही विद्यार्थ्यांना वाहतूक पोलिसांच्या हाताच्या सिग्नलबद्दल माहिती दिली पाहिजे.
रस्ता ओलांडताना खालीलप्रमाणे काळजी घ्या

जे विद्यार्थी शाळेत चालत जातात किंवा ज्यांना स्कूल बसच्या पिकअप किंवा ड्रॉप ऑफ पॉईंटमधून रस्ता ओलांडायचा आहे, त्यांना रस्ता सुरक्षितपणे कसा ओलांडायचा ते शिकवले पाहिजे. त्यांनी सर्व संभाव्य परिस्थितीत पादचारी क्रॉसिंगवरुनच रस्ता ओलांडला पाहिजे असा आग्रह धरा. पादचारी क्रॉसिंग नसेल तर, त्यांना खालील नियमांचे पालन करुन Know The Road Safety Rules, रस्ता सुरक्षितपणे ओलांडण्यासाठी सूचना दया.
- रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंनी जवळ येणारी वाहने आहेत का ते पहा.
- कोणतीही वाहने जवळ येत असल्यास, रस्ता ओलांडण्यापूर्वी ते जाण्याची वाट पहा.
- थांबलेल्या वाहनांमधून कधीही रस्ता क्रॉस न करण्याचा त्यांना आग्रह करा.
- त्यांना समजावून द्या की रस्ता ओलांडणे केव्हाही सरळ रस्त्यावर चांगले असते आणि कधीही कॉर्नरवरुन नाही.
- नेहमी लक्ष द्या आणि इशारे ऐका
- रस्त्यावरुन जाताना सावध आणि सुरक्षित राहण्याचे महत्व त्यांना शिकवा.
- तसेच, त्यांना रुग्णवाहिकांचा आवाज शिकवा आणि त्यांना आधी रस्ता द्या.
- वाहने जवळ आहेत की दूर आहेत हे ओळखण्यासाठी; त्यांचा मोठा आवाज आणि मंद आवाज यात फरक कसा करायचा, यावर त्यांच्याशी चर्चा करा.
- रहदारीच्या रस्त्यावर कधीही धावू नका, मुलांसाठी नेहमी चालण्याऐवजी घर आणि शाळेच्या आवारात धावणे सामान्य आहे.
- रस्त्यांवरुन जाताना कसे वागावे याबद्दल सल्ला द्या आणि त्यांना कधीही रस्त्यांवरुन जाताना धावू नका तर हळू चालण्यास सांगा.
- हे फक्त मुख्य रस्त्यांवरच नाही तर घर किंवा शाळेजवळील शेजारच्या रस्त्यांसाठी देखील लागू आहे.
- मुले त्यांच्या पालकांचा हात सोडून रस्त्यावर धावतात ज्यामुळे अपघात होऊ शकतात ही नवीन परिस्थिती नाही.
- त्यांना अशा परिस्थितीची जाणीव करुन द्या आणि रस्त्यावर असताना सुरक्षित आणि संयम राखण्याचे महत्त्व त्यांना शिकवा.
- रस्त्यावर चालताना नेहमी साइडवॉक वापरा
- मुलांना रस्त्यावर चालताना नेहमी पदपथ वापरण्याचा सल्ला द्या.
- रस्ता रिकामा किंवा व्यस्त असतानाही, त्यांना मूलभूत नियमांचे पालन करण्यास सांगा आणि बाजूचे मार्ग वापरण्या विषयी सूचना दया.
- त्यांना रस्त्यावर काय दिसते किंवा ते काय अनुभवतात याबद्दल तुमच्याशी बोलण्यास प्रोत्साहित करा; जेणेकरुन तुम्ही त्यांना योग्य आणि काय अयोग्य आहे, याबद्दल मार्गदर्शन करु शकता.
- आपले कपडे वाहनचालकाला दिसतील असे असावेत
- मुलांचे शेजारच्या मित्रांसोबत खेळणे आणि संध्याकाळी उशिरा एकटे घरी येणे हे अगदी सामान्य आहे.
- लहान वाहने जेथून जातात त्या दरम्यान उप रस्ते असतील आणि त्यामुळे त्यांची सुरक्षितता सुनिश्चित करणे महत्वाचे आहे.
- त्यांना गडद रंगाचे कपडे परिधान केल्याने येणारा धोका शिकवा; जे त्यांना सभोवतालच्या वातावरणाशी छळ करु शकते आणि वाहनांना ते लक्षात घेणे कठीण करु शकते.
चालत्या वाहनांमध्ये सुरक्षिततेचा सराव करणे

- जेव्हा ते चालत्या वाहनांमध्ये असतात तेव्हा त्यांना रस्ता सुरक्षा नियमांचे पालन करण्यास शिकवा.
- ते शाळेच्या बसने किंवा कारने प्रवास करतात, त्यांना कधीही खिडकीतून हात किंवा डोके बाहेर ठेऊ नका हे सांगीतले पाहिजे.
- मुले सहसा खिडकीतून आपल्या मित्रांना हात हलवण्याच्या गंमतीत गुंततात; जे विरुद्ध दिशेने येणारे वाहन चुकून त्यांना धडकल्यास धोकादायक ठरु शकते. (Know The Road Safety Rules)
- कार किंवा तत्सम वाहनातून प्रवास करताना त्यांना नेहमी सीट बेल्ट घालण्याचा आग्रह करा.
- चालत्या वाहनातून उभे राहणे किंवा चालणे योग्य नाही.
- अचानक ब्रेक दरम्यान पडू नये म्हणून बाजूंनी धरून ठेवणे चांगले.
सायकल काळजीपूर्वक चालवणे

- मुलांसाठी सायकलवरुन शाळेत किंवा परिसरात जाणे अगदी सामान्य आहे. पालक आणि शिक्षकांनी सायकल चालवताना रस्ता सुरक्षा नियमांचे पालन केले पाहिजे याची खात्री केली पाहिजे आणि येथे काही मुख्य गोष्टी विचारात घेतल्या पाहिजेत:
- सायकल चालवताना नेहमी हेल्मेट घालण्याचा सल्ला दिला जातो
- पालकांनी सायकल योग्य कामाच्या स्थितीत आहे की नाही हे पहावे आणि संध्याकाळनंतर वापरताना ब्रेक आणि लाईट तपासावी.
- शक्य असेल तेव्हा सायकल लेनचे अनुसरण करणे केव्हाही चांगले असते आणि इतर बाबतीत तुमच्या देशाच्या नियमांनुसार अत्यंत डावीकडे किंवा उजवीकडे सायकल चालवणे.
- मुलांनी त्यांचे डोळे आणि कान उघडे ठेवून त्यांच्या मागे वेगात जाणारी वाहने आहेत की नाही हे जाणून घ्यावे आणि सुरक्षितपणे चालवावे. (Know The Road Safety Rules)
- आपल्या मार्गात अडथळा आणणारी कोणतीही व्यक्ती किंवा वाहन सूचित करायचे असेल तेव्हा घंटा वाजवा.
- रात्रीच्या प्रवासादरम्यान जेव्हाही दृश्यमानता कमी असेल तेव्हा सायकलचे दिवे वापरा.
वाहनांमध्ये चढताना आणि बाहेर पडताना सुरक्षितता पाळणे

- चालत्या बसच्या मागे धावणे आणि ते चालायला लागल्यावर त्यावर उडी मारणे टाळण्यासाठी त्यांना वक्तशीर राहण्यास शिकवा. (Know The Road Safety Rules)
- बसमधून उतरताना किंवा चढताना, नेहमी रांगेत उभे राहून आपला वळण घेण्याचा सल्ला दिला जातो.
- इतर वाहनांना अडथळा निर्माण होऊ नये म्हणून वाहनांमधून बाहेर पडताना नेहमी कर्बसाइड उतरणे पसंत करा.
रस्त्यावर चालताना कधीही मल्टीटास्क करु नका

- रस्त्यावर सतर्क राहिल्याने अनेक अवांछित अपघात टाळता येतात जे केवळ निष्काळजीपणामुळे होतात.
- सतर्क राहणे ही सुरक्षिततेची गुरुकिल्ली आहे आणि त्यामुळे मुलांनी रस्त्यावर काय चालले आहे यावर पूर्णपणे लक्ष केंद्रित केले पाहिजे.
- रस्त्यावर असताना मोबाईलवर मेसेज पाठवणे किंवा कॉल करणे कधीही उचित नाही ज्यामुळे त्यांना कोणतेही हॉर्न किंवा चेतावणी सिग्नल चुकतात. त्यांचे लक्ष विचलित झाल्यामुळे ते रस्ता सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करु शकतात.
- काही विद्यार्थ्यांना चालत असताना मोबाईलवर पुस्तके किंवा ब्लॉग वाचण्याची सवय असते जी रस्त्यावर असताना ते टाळणे आवश्यक आहे.
- ते बॉल किंवा हलत्या वस्तूंसोबत किंवा शेजारच्या पाळीव प्राण्यांसोबत खेळत असताना देखील सतर्क राहण्याचे आणि रस्ता सुरक्षा नियमांचे महत्त्व सांगा. त्यांना नेहमी अपार्टमेंट पार्किंग आणि गॅरेजवर नजर ठेवण्यास सांगा जिथून वाहने येऊ शकतात.
- रस्ता सुरक्षा नियमांवर केवळ व्याख्याने घेण्याऐवजी, त्यांना खेळ आणि रस्ता सुरक्षा उपक्रमांद्वारे शिकवणे नेहमीच शहाणपणाचे आहे.
- ॲक्टिव्हिटी शीट वापरणे, गेम किंवा क्रॉसवर्ड्सचा अंदाज लावणे, ट्रॅफिक चिन्हे रंगवणे तसेच रस्त्यावरील विविध परिस्थितींसाठी त्यांचे प्रतिसाद मिळवणे त्यांना जलद शिकण्यास मदत करु शकते. (Know The Road Safety Rules)
मुलांना पादचारी क्रॉसिंग वापरण्यास शिकवा

- पादचारी क्रॉसिंग हे पादचाऱ्यांना घाई न करता रस्ता पार करण्यासाठी बनवलेले सुरक्षित क्रॉसवे आहेत. ते झेब्रा पट्टे, पेलिकन, पेगासस, टूकन इत्यादींसह विविध प्रकारचे असू शकतात.
- जे पालक आपला पाल्य बरोबर असताना रस्त ओलांडतांना नेहमी क्रॉसरोडचा वापर करतात त्यांचे पाल्यही त्या प्रमाणेच वागतात. कारण मुलं पालकांच्या प्रक्रियेचे अनुसरण करतात. त्यामुळे रस्त्यावर शांत राहण्याचा सराव करा आणि फक्त पादचारी क्रॉसिंगचा वापर करा. (Know The Road Safety Rules)
रस्त्यावर असताना अति उत्साह टाळा

- कुटुंबातील एखादा सदस्य किंवा मित्र रस्त्यामध्ये कुठेही असला तरी त्याच्याकडे धावत जाण्याची घाई अति उत्साहि मुले करतात. अशा वेळी अपघाताची शक्यता असते. म्हणून मुलांना घाई न करता व्यवस्थित रहदारिचा अंदाज घेण्यास व शांत राहण्यास सांगणे महत्वाचे आहे. (Know The Road Safety Rules)
वाहनाचे दार उघडणे

- मुलं गाडीतून उतरत असताना, शाळेत किंवा इतरत्र कुठेही असू शकतात, तेव्हाही ब्लाइंड स्पॉटिंग होऊ शकते. ते पुरेसे लक्ष न दिल्यास, त्यामुळे विविध तीव्रतेचे अपघात होऊ शकतात.
- हे महत्वाचे आहे की कार रस्त्याच्या कडेला उभी केली असल्यास, कोणतिही दुर्दैव घटणा टाळण्यासाठी दरवाजा उघडण्यापूर्वी रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंनी जवळ येणारे वाहन तपासावे. (Know The Road Safety Rules)
- मुलांना पायी चालण्याच्या बाजूला किंवा कमीत कमी रहदारीच्या ठिकाणी सोडण्याचा सल्ला दिला जातो.
मुलांना कारमध्ये एकटे सोडणे टाळा

- लहान मुलाच्या अनुकरणप्रीय वागणुकीमुळे अनावधानाने वाहन सुरु होणे ही काही असामान्य गोष्ट नाही.
- कारच्या चाव्या घेऊन खेळणे देखील खूप धोकादायक आहे कारण मुले स्वतःला कारमध्ये लॉक करु शकतात. अशा गैरप्रकारांना खूप गंभीर वळण लागू शकते, ज्यामुळे गरम झाल्यामुळे गुदमरल्यासारखे किंवा उष्माघाताच्या घटना देखील होऊ शकतात. (Know The Road Safety Rules)
शेजारी असताना सुरक्षितता

रहदारी नसल्याचा विचार करुन पालक अनेकदा शेजारच्या परिसरात त्यांच्या मुलांना खेळण्यासाठी सोडतात. आजूबाजूला पार्किंगची जागा किंवा गॅरेज असतील तर, अधूनमधून वाहने जातात. अशावेळी लहान मुले खेळताना एकमेकांचा पाठलाग करत खेळत असतात. येथे सावध न राहिल्यास उपघात होऊ शकतो. त्यामुळे आजूबाजूला खेळत असतानाही त्यांना जागरुक राहण्यास शिकवा. (Know The Road Safety Rules)
रहदारीची दिशा
- हा एक अतिशय महत्त्वाचा नियम आहे ज्याकडे बहुतेक लोक दुर्लक्ष करतात. लहान मुलांना जवळ येणा-या ट्रॅफिकची दिशा सापडल्यावर ट्रॅफिकमधील संभाव्य धोक्यांचा न्याय करणे सोपे होते. (Know The Road Safety Rules)
- एकदा त्यांना धोका लक्षात आल्यावर त्यापासून दूर जाणे सोपे जाते.
रेल्वे क्रॉसिंगचे नियम

- काही ठिकाणी रस्ते रेल्वे ट्रॅकद्वारे अडवले जातात. रेल्वे क्रॉसिंगवर अत्यंत सुरक्षितता असते यात शंका नाही पण मुलांनी या प्रकरणाचे गांभीर्य समजून घेणे महत्वाचे आहे.
- पॅसेंजर ट्रेनला थांबण्यासाठी जवळपास दोन फुटबॉल फील्ड लागतात. त्यामुळे आजूबाजूच्या परिसरात काही असल्यास कोणत्याही रेल्वे ट्रॅकभोवती खेळू नये असा सल्ला दिला जातो.
- असे रुळ ओलांडत असताना देखील आम्ही क्रॉसिंग सुरक्षेला सहकार्य करतो आणि कोणत्याही कारणास्तव घाई करण्याचा प्रयत्न करत नाही. (Know The Road Safety Rules)
सारांष
अशा प्रकारे, रस्त्यावर शिस्त राखण्यासाठी आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे आपल्या स्वतःच्या सुरक्षिततेसाठी Know The Road Safety Rules माहित असावेत व प्रत्येकाने नियमांचे पालन केले पाहिजे.
अपघात टाळण्याचा एकमेव उपाय म्हणजे आपण वाहतूक नियंत्रणासाठी जे नियम बनवले आहेत त्याचे पालन केले पाहिजे, तरच आपल्याला आपल्या जीवनात वाहतूक नियमांचे महत्त्व कळेल. आम्हाला सुरक्षित ठेवण्यासाठी नियम आहेत आणि त्यांचे पालन करणे हे आपल्या स्वतःच्या हिताचे आहे. (Know The Road Safety Rules)
Related Posts
- Eat Healthy and Live Happy | निरोगी खा आणि आनंदी राहा
- All Round Development of Kids | मुलांचा सर्वांगीण विकास
- Smartest Talking Birds In The World | जगातील 10 बोलणारे पक्षी
आमच्या Etopcollection वेबसाईटला जरुर भेट द्या, तसेच शैक्षणिक माहितीसाठी “ज्ञानज्योत” शैक्षणिक मराठी संकेत स्थळाला भेट द्या.

You must be logged in to post a comment.